Gönüllü Geri Dönüş Destekleri: İnsan Ticareti Mağdurları Üzerinden Genel Bir Değerlendirme

Öz

Öz Yirmi birinci yüzyılda göç gerçeği hem devletlerin güvenlik kaygılarının hem de insan hakları tartışmalarının merkezine oturmuşken uluslararası sistem, göçe kalıcı çözümler bulma arayışındadır. İnsan ticareti ise mağdur sayıları milyonlara ulaşmış, çoğunlukla düzensiz göç hareketlerinden beslenen ve ağır insan hakkı ihlallerini barındıran bir suçtur. Bu yapısı ile insan ticareti, hem devletlerin hem de uluslararası sistemin önleyici-koruyucu tedbirler almak zorunda olduğu bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. “Yeniden yerleştirme”, “yerel entegrasyon” ve “gönüllü geri dönüş desteği”, klasik anlamda göç sorununa kalıcı çözümler arasında sayılmaktadır. Gönüllü geri dönüş desteklerinin, günümüzde, göç alan devletlerce en çok benimsenen çözüm yolu olduğu görülmektedir. Göçmen grupların ülkede bulunuş şekillerine göre miktarının ve türünün değiştiği gönüllü geri dönüş destekleri içerisinde, bu desteğin faydalanıcıları olan insan ticareti mağdurları özel bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada, insan ticareti mağdurlarına sunulan gönüllü geri dönüş desteklerinin tarihsel arka planından bahsedilecek, uluslararası hukukta gönüllü geri dönüş programlarının temel normlarının neler olduğu ortaya konulacaktır. İsviçre, Almanya ve Türkiye’de insan ticareti mağdurlarına sunulan gönüllü geri dönüş destekleri, uluslararası normlarla karşılaştırılacak ve mağdurlara sunulan desteğin ne şekilde geliştirilebileceği sorusunun cevabı aranacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İnsan Ticareti
• Gönüllü Geri Dönüş
• Gönüllü Geri Dönüş Destekleri
• İnsan Ticareti Mağduru Destek Hizmetleri
• Gönüllü ve Güvenli Geri Dönüş.

Voluntary Return Supports: A General Evaluation on Human Trafficking Victims

Öz

Abstract While the reality of migration in the twenty-first century is at the center of both states' security concerns and human rights debates, the international system seeks to find permanent solutions to migration. Human trafficking, on the other hand, is a crime with the number of victims reaching millions, mostly fed by irregular migration movements and involving gross human rights violations. With this structure, human trafficking emerges as an area where both states and the international system have to take preventive-protective measures. “Relocation”, “local integration” and “voluntary return support” are considered among the permanent solutions to the migration problem in the classical sense. Voluntary repatriation supports seem to be the most widely adopted solution by immigration receiving states today. Victims of human trafficking, who are the beneficiaries of this support, have a special place among the voluntary repatriation supports, the amount and type of which varies according to the way the migrant groups reside in the country. In this study, the historical background of voluntary repatriation supports offered to victims of human trafficking will be mentioned, and the basic norms of voluntary repatriation programs in international law will be revealed. Voluntary return support offered to victims of human trafficking in Switzerland, Germany and Turkey will be compared with international norms and the answer to the question of how the support provided to victims can be improved will be sought.

Anahtar Kelimeler

• Human Trafficking
• Voluntary Return
• Voluntary Return Supports
• Human Trafficking Victim Support Services
• Voluntary and Safe Return.

Kaynakça

1. Avrupa Konseyi. (04.11.1950). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, https://www.echr.coe.int/documents/convention_tur.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
2. Avrupa Konseyi İnsan Ticaretine Karşı Eylem Sözleşmesi (2016, 7 Nisan). Resmi Gazete (Sayı:29677). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/04/20160407-16.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
3. BAMF, Bundesamt für migration und flüchtlinge - national studies - the fight against human trafficking, https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/EN/EMN/Studien/wp94-bekaempfung-menschenhandel.html adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
4. Buz S. ve Korç S. (2021). Mültecilere yönelik kalıcı çözümlerden biri olarak gönüllü geri dönüş. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 50:195-230.
5. Canan Sokullu E. (2019). Mülteciler ve güvenlik. Güvenlik Yazıları Serisi, No:30.
6. Dalkıran M. (2013). Mültecilerin gönüllü geri dönüşü. Küresel Eğilimler Serisi, No:2.
7. Plateforme Traite, Eliminate cantonal differences, https://platform-human-trafficking.ch/focal-points/eliminate-cantonal-differences/ adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
8. EUCPN, German policy on prostitution and trafficking for sexual exploitation, https://eucpn.org/document/german-policy-on-prostitution-and-trafficking-for-sexual-exploitation adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.

9. Handbook Germany, https://handbookgermany.de/en/voluntary-return adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
10. IOM (2016). Ulusal ve Uluslararası Alanda İnsan Ticareti İle Mücadele ve Mağdurların Korunmasına İlişkin Hukuksal Çerçeve, IOM Yayınları, Ankara.
11. IOM (2013).Göç Terimleri Sözlüğü No:31, IOM Yayınları.
12. IOM, Assisted voluntary return and reintegration key 2016 highlights, https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/our_work/DMM/AVRR/AVRR-2016-Key-Highlights.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
13. IOM, Misyonumuz, https://turkiye.iom.int/tr/misyonumuz adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
14. IOM, Swissrepat-IOM-Movements (SIM), Voluntary return movements from Switzerland, https://switzerland.iom.int/sites/g/files/tmzbdl1366/files/documents/infosheet-sim.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
15. IOM, World Migration Report 2020, https://publications.iom.int/books/world-migration-report-2020 adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
16. İnsan Ticaretiyle Mücadele Yıllık Raporu. (2019).Ankara.
17. İnsan Ticareti Mağdurlarına Destek Verilmesi, GRETA’nın Faaliyetlerine Dair 8. Genel Rapor, Tematik Bölüm. (2021).
18. İnsan Ticaretiyle Mücadele ve Mağdurların Korunması Hakkında Yönetmelik (2016, 17 Mart). Resmi Gazete (Sayı: 29656). Erişim adresi: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/03/20160317.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
19. İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Aşağılayıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme’nin İhtiyari Protokolü (2011, 5 Temmuz). Resmi Gazete (Sayı:27985). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/07/20110705M1-17-1.pdf adresinden 29.05.202 tarihinde erişilmiştir.
20. KOK, Residence Act, https://www.kok-gegen-menschenhandel.de/en/human-trafficking/legal-framework-in-germany/residence-act adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
21. KOK, German network against trafficking in human beings | KOK gegen Menschenhandel,https://www.kok-gegen-menschenhandel.de/en/kok/organization adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
22. Memişoğlu, Fulya (2019). Uluslararası İlişkiler ve Uluslararası Göç Bağlamında İnsan Ticareti. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 15: 239-287.
23. Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair Sözleşme (1951). https://www.multeci.org.tr/wp- content/uploads/2016/12/1951-Cenevre-Sozlesmesi-1.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
24. Plateforme Traite, Human trafficking, https://platform-human-trafficking.ch/human-trafficking/ adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
25. Plateforme Traite, Eliminate cantonal differences, https://platform-human-trafficking.ch/focal-points/eliminate-cantonal-differences/ adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
26. SEM, State Secretariat for Migration, https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/sem/sem.html adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
27. SEM, Human trafficking, https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/asyl/menschenhandel.html adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
28. SEM, Return assistance, https://www.sem.admin.ch/sem/en/home/international-rueckkehr/rueckkehrhilfe.html%20Return%20Assistance%20Factsheet adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
29. SEM, Zweiter nationaler aktionsplan gegen Menschenhandel verabschiedet (admin.ch), https://www.sem.admin.ch/fedpol/de/home/aktuell/news/2017/2017-04-13.html adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
30. Sınırı Aşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İnsan Ticaretinin, Özellikle Kadın ve Çocukların Ticaretinin Önlenmesine, Durdurulmasına ve Cezalandırılmasına İlişkin Protokol (2000). https://www5.tbmm.gov.tr/kanunlar/k4804.html adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
31. SOLWODI, https://www.bonn.de/microsite/en/international-profile/international- location/solwodigermanye.v..php adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
32. Ulusal Destekli Gönüllü Geri Dönüş Mekanizması, https://www.gonullugeridonus.org.tr/ adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
33. UNODC, The missing "P": prosecution, prevention, protection, and partnership in the trafficking victims protection act, https://www.unodc.org/erj/data/_uni_/the_missing_p_prosecution_prevention_protection_and_partnership_in_the_trafficking_victims_ protection_act.html?lng=en&match=the%20missing adresinden 25.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
34. UNHCR, Durable Solutions: Voluntary Repatriation, https://www.unhcr.org/3bb822654.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
35. UNHCR, https://www.unhcr.org/tr/41137-unhcr-forced-displacement-continues-to-grow-as-conflicts- escalate.html adresinden 25.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
36. UNHCR, Statute of UNHCR, https://www.unhcr.org/3b66c39e1 adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
37. UNWOMAN, Federal working group on trafficking in women, https://evaw-global- database.unwomen.org/es/countries/europe/germany/1997/federal-working-group-on-trafficking-in-women adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
38. USA, Department of State, 2022 Trafficking in Persons Report: Switzerland, https://www.state.gov/reports/2022-trafficking-in-persons-report/switzerland/ adresinden 31.01.2023 tarihinde erişilmiştir.
39. USA, Department of State, 2022 Trafficking in Persons Report: Germany, https://www.state.gov/reports/2022-trafficking-in-persons-report/germany/ adresinden 31.01.2023 tarihinde erişilmiştir.
40. Uzun E. (2016). Uluslararası hukuk çerçevesinde BMMYK’nin yapısı, görevleri ve uluslararası mülteci hukukunun gelişimindeki yeri. Göç Araştırmaları Dergisi, 2:60-85.
41. WEA, https://www.upr-info.org/sites/default/files/documents/2015-02/wea-switzerland-mid-term_report.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.
42. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (2013, 11 Nisan). Resmi Gazete (Sayı:28615). resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/04/20130411.pdf adresinden 29.05.2023 tarihinde erişilmiştir.