YEREL YÖNETİMLERDE GÖÇ YÖNETİMİ VE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARI

Öz

Arka Plan: Göç olgusu, özellikle son yıllarda artan iç ve dış göç hareketleriyle birlikte kentlerin sosyo-ekonomik yapısını, hizmet sunum kapasitelerini ve yerel yönetimlerin yönetsel işleyişini derinden etkilemektedir. Türkiye’de büyükşehirler başta olmak üzere yerel yönetimler, artan göçmen nüfusun barınma, sağlık, eğitim, istihdam ve sosyal uyum gibi çok boyutlu ihtiyaçlarını karşılamakta önemli güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu bağlamda dijital dönüşüm ve yapay zekâ teknolojileri, göç yönetiminin daha etkin ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesine yönelik yeni olanaklar sunmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, göç olgusunun yerel düzeydeki yansımalarını incelemek, dijital dönüşüm sürecinin yerel yönetimler üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve yapay zekâ destekli uygulamaların göç yönetiminde nasıl kullanılabileceğini ortaya koymaktır. Ayrıca Türkiye’den ve dünyadan örnek belediyecilik uygulamaları üzerinden iyi uygulama örneklerinin analiz edilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde yürütülmüş olup yöntem olarak kapsamlı literatür taraması kullanılmıştır. Bu kapsamda ulusal ve uluslararası akademik çalışmalar, resmi raporlar, politika belgeleri ve mevzuat metinleri incelenmiştir. Çalışmada herhangi bir anket, mülakat veya insan katılımcılı veri toplama yöntemi kullanılmadığından etik kurul izni gerekmemektedir. Bulgular: Elde edilen bulgular, yapay zekâ destekli nüfus takibi, hizmet planlaması ve veri temelli karar alma mekanizmalarının yerel yönetimlerin göç yönetimi kapasitesini önemli ölçüde artırdığını göstermektedir. Bununla birlikte dijital uçurum, altyapı yetersizlikleri ve veri güvenliği sorunlarının söz konusu uygulamaların etkinliğini sınırlayan temel faktörler olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak, yerel yönetimlerin göç yönetiminde yapay zekâ ve dijital teknolojilerden etkin biçimde yararlanabilmesi için kapsayıcı dijital politikaların geliştirilmesi, çok dilli hizmetlerin yaygınlaştırılması ve yerel kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göç yönetimi
• Yerel yönetimler
• Dijital belediyecilik
• Yapay zekâ
• Sosyal uyum.

ARTIFICIAL INTELLIGENCE APPLICATIONS IN LOCAL GOVERNMENTS

Öz

Background: Migration has notably impacted the socio-economic structure of cities and the capacity of local governments to deliver services, mainly due to rising internal and international migration flows. In Türkiye, local administrations face major challenges in addressing migrants’ needs such as housing, healthcare, education, employment, and social integration. In this context, digital transformation and artificial intelligence technologies provide new opportunities for more efficient, data-driven, and sustainable management of migration at the local level. Aim: This study aims to analyze the local impacts of migration, assess the digital transformation in local governments, and explore how AI-based applications can be used in migration management. Additionally, it seeks to compare good municipal practices from Türkiye and other countries worldwide. Method: This study employs a qualitative research design based on a comprehensive literature review. Academic studies, official reports, policy documents, and legislative texts at both national and international levels were examined. Since no primary data collection involving human participants was performed, ethical committee approval was not necessary. Findings: The results show that AI-supported population monitoring, service planning, and data-driven decision-making greatly improve the migration management ability of local governments. Still, issues like the digital divide, infrastructure gaps, and data security challenges keep these technologies from being used effectively. Conclusion: To effectively leverage artificial intelligence and digital technologies in migration management, local governments must develop inclusive digital policies, expand multilingual digital services, and enhance local institutional capacities.

Anahtar Kelimeler

• Migration management
• local governments
• digital municipality
• artificial intelligence
• social integration.

Kaynakça

1. Akyol, İ. T., & Özkan, N. A. Ş. (2023). Yapay zekâ uygulamalarının yerel hizmet sunumuna etkisi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 18(1), 120–134. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1287364
2. Ateş, K. (2020). Göç yönetiminde yerel yönetimlerin rolü. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (5), 23–40. https://doi.org/10.58618/igdiriibf.1027621
3. Batal, S., & Tuğlu, K. (2018). Endüstri 4.0 ve yeni teknolojiler karşısında yerel yönetimlerde yaşanan değişimler. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(14), 216–232. https://doi.org/10.33692/avrasyad.510635
4. Bryson, J., & George, B. (2020). Strategic management in public administration. In Oxford Research Encyclopedia of Politics, 1–26. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190228637.013.1396
5. Demirhan, Y., & Aslan, S. (2015). Türkiye’nin sınır ötesi göç politikaları ve yönetimi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 23–62. https://doi.org/10.20493/bt.78101
6. Düren, Z. (2013). 2000’li yıllarda yönetim. Alfa Yayınları.
7. Giffinger, R., Fertner, C., Kramar, H., Kalasek, R., Pichler-Milanovic, N., & Meijers, E. J. (2007). Smart cities: Ranking of European medium-sized cities. Vienna University of Technology. https://www.smart-cities.eu/download/city_ranking_final.pdf
8. Giguashvili, G. (2023). Possibilities of using artificial intelligence in the process of international migration management. Innovative Economics and Management, 10(3), 58–66.

9. Gür, N. (2017). Ülke deneyimleri ışığında uluslararası göç ekonomisi. SETA Yayınları, 224.
10. Katseli, L. T., Lucas, R. E., & Xenogiani, T. (2006). Effects of migration on sending countries: What do we know? OECD Development Centre Working Paper No. 250. OECD Publishing.
11. Kayan, A. (2019). Dijital çağda kent yönetimi için ortaya çıkan fırsatlar. Sayıştay Dergisi, (114), 53–73. https://izlik.org/JA79NK72AE
12. Kurnaz, S. Ç. (2024). Kamu politikalarında yapay zekâ uygulamaları: Kanada göçmenlik sistemi örneği. Ombudsman Akademik, (21), 209–241. https://doi.org/10.32002/ombudsmanakademik.1496218
13. Laczko, F., & Rudolf, A. (2013). Introduction. In World Migration Report 2013. International Organization for Migration.
14. Mecek, M., & Kocakula, Ö. (2019). E-devlet ve e-yönetişimde idari, siyasi ve etik sorunlar. In B. Parlak & K. C. Doğan (Eds.), E-yönetişim: Kavramsal/kuramsal çerçeve, ülke incelemeleri ve Türkiye’ye yansımaları (ss. 195–230). Beta Yayınları.
15. OECD. (2019). Artificial intelligence in the public sector. https://www.oecd.org
16. Özdemirkol, M. (2025). Yerel yönetimlerde yapay zekâ ve eko-yönetişim: Kuramsal bir çerçeve. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 12(123), 2012–2021.
17. Özservet, Y. Ç. (2015). Göçmen çocukların şehre uyumu ve eğitim politikası. In Y. Bulut (Ed.), Uluslararası göç ve mülteci uyumu sorununda kamu yönetiminin rolü (ss. 93–113). Umuttepe Yayınları.
18. Partigöç, N. S. (2022). Afet risk yönetiminde yapay zekâ kullanımının rolü. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 401–411.
19. Pirasteh, S., & Varshosaz, M. (2019). Geospatial information technologies in support of disaster risk reduction, mitigation and resilience: Challenges and recommendations. In Sustainable Development Goals Connectivity Dilemma (ss. 93–108). CRC Press.
20. Şahin, A. (2007). Türkiye’de e-belediyecilik uygulamaları ve Konya örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, (29), 161–189. https://izlik.org/JA24RA42YP
21. Tan, S. S. (2018). Göçün devlet bütçesi üzerindeki etkisi. IX. Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşları Kongresi: Göç ve Toplum.
22. Trajkovik, V. (2013). Yerel yönetimler için bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT): Standartlar, ilkeler ve en iyi uygulamalar. Marmara Belediyeler Birliği Yayınları.
23. Tuğaç, Ç. (2025). Yerel yönetimlerde yapay zekâ, dijitalleşme ve etik yönetişim: Barselona, Şanghay ve Ankara kentleri üzerinden karşılaştırmalı analiz. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 160–191. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1683790
24. United Nations. (2022). E-Government Survey. https://publicadministration.un.org
25. Uzunparmak, M., & İrdem, İ. (2025). Sınır güvenliğinde yapay zekâ entegrasyonu. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 14(1), 87–110. https://doi.org/10.28956/gbd.1569382
26. Yılmaz, V., & Mecek, M. (2021). Kavram ve kuramsal açıdan Türkiye’de dijital kamu yönetimi ve dönüşümü. In B. Akıncı (Ed.), Kamu yönetiminde değişim olgusu: Global trendler ve yeni paradigmalar (ss. 103–138). Nobel Akademik Yayıncılık.
27. Zengin, E. Ç., & Alkan, A. D. (2024). Türkiye’de yerel yönetimlerin dijitalleşmesine ilişkin güncel değerlendirme. İDEALKENT, 16(43), 326–359. https://doi.org/10.31198/idealkent.1404984