Sedanter Görme Engelli Kadınlarda Kilofobi ile Egzersiz Alışkanlıkları Arasındaki İlişki
Öz
Günümüzün en önemli sağlık sorunlarının başında gelen obezite, beden yağ kütlesinin yağsız kütleye oranla aşırı artmasıdır. Sağlık problemlerinin yanı sıra günümüzde özellikle görme engelli kadınlar fiziksel görünüşlerinin bozulmasından dolayı endişe duyarlar ve toplumun sergilediği olumsuz tutumlardan kaynaklı psikolojik ve sosyolojik sorunlarla da mücadele etmeleri gerekmektedir. Toplumda vücut ağırlığı fazla olan ya da obez kişilere karşı sergilenen olumsuz tutum “Kilofobi” (Fatphobia) olarak nitelendirilmektedir. Görme engelli olup ta hem de obezite sorunu yaşayan kişilerde toplumsal davranış yaklaşımı ile birlikte zamanla güven duygu eksikliği, benlik duygusunda azalma, somatoform bozuklukları, duygu durum bozuklukları, anksiyete bozuklukları, depresyon, yeme bozuklukları görülmektedir.
Çalışmaya yaş ortalaması 20 ile 70 arasında değişen 50 görme engelli kadın dahil edilmiştir. Her bir katılımcıya kilofobi anketi ve Beck depresyon ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların vücut kitle indeksi, egzersiz alışkanlıkları, yeme alışkanlıkları, günlük ana öğün sayıları, sigara alışkanlıkları, çalışma ve medeni durumları belirlenmiştir.
Egzersiz alışkanlığına göre kilofobi anketi sonuçları incelendiğinde günde 45 dakika ve üzeri egzersiz yapma alışkanlığı olan kişilerde kilofobi değerlerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum kilofobisi olan kişilerin daha fazla egzersiz yapma eğiliminde olduğunu düşündürmüştür.
Medeni durum ve sigara alışkanlığına göre kilofobi anketi sonuçları incelendiğinde evli olanların ve sigara kullanmayanların daha fazla kilofobiye sahip oldukları görülmüştür.Öğün sayısı azaldıkça kilofobinin arttığı, bir işte çalışanlarda ve düzensiz beslenenlerde kilofobinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir.
Spearman korelasyon testi ile parametreler arasındaki ilişki incelendiğinde, egzersiz alışkanlığı ile kilofobi arasında orta-kuvvetli bir korelasyonun olduğu görülmüştür (R:0.629, p=0.001). Benzer olarak vücut kitle indeksi ile orta ve Beck Depresyon Envanteri ile vücut kitle indeksi arasında (R:0.528, p=0.001) ve kendi kilosunu değerlendirme arasında orta dereceli (R:0.494, p=0.001) bir ilişki vardır. Ayrıca vücut kitle indeksi ile kendi kilosunu değerlendirme arasında kuvvetli bir korelasyon olduğu görülmüştür (R:0.771, p=0.001).
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde engellilikle birlikte obezitenin neden olduğu sosyal, fiziksel ve psikolojik problemler önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Toplumda bireylerin vücut ağırlığı fazla olan kişilere karşı olumsuz tutum sergilemelerini önlemek ve bilinçli bir şekilde sağlıklı yaşam kriterlerini uygulayabilmeleri için düzenli beslenme ve egzersiz alışkanlığının kazandırılması amaçlı eğitim programlarının geliştirilerek aktif olarak uygulanması sağlanılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Çolakoğlu, F.F., (2003). "8 Haftalık Koş Yürü Egzersizinin Sedanter Orta Yaşlı Obez Bayanlarda Fizyolojik, Motorik ve Somatotip Değerleri Üzerine Etkisi." Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23 (3 ), 275-290.2. Altunkaynak, B. Z., Özbek, E., (2006). Obezite: nedenleri ve tedavi seçenekleri. Van Tıp Dergisi,; 13(4), 138-142.3. Şimşek, F., Ulukol, B., Berberoğlu, M., Gülnar, S.B., Adıyaman, P., Öcal,G., (2005). Ankara’da Bir İlköğretim Okulu ve Lisede Obezite Sıklığı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, 58 (4), 163-166.4. Sertöz, Ö.Ö., Mete, H. E., (2005). Obezite Tedavisinde Bilişsel Davranışçı Grup Terapisinin Kilo Verme, Yaşam Kalitesi ve Psikopatolojiye Etkileri: Sekiz Haftalık izlem, Çalışması. Klinik Psikofarmakoloji Bulteni, 15(3), 119-126.5. Dallar, Y., Erdeve, Ş. S., Çakır, İ., Köstü, M., (2006). Obezite, Çocuklarda Depresyon ve Özgüven Eksikliğine Neden Oluyor Mu?. Gülhane Tıp Dergisi, 48(1), 1-3.6. Kadıoğlu, B. U., Uncu, F., Nazik, F., Sönmez, M., (2015). İki Farklı Üniversitede Eğitim Gören Üniversite Öğrencilerinin Kilofobi Ve Fiziksel Aktivite Düzeyleri. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilim Dergisi, 1(2), 77-86.7. Yılmaz, C.Y., Dinç, Z.F., (2010). Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu’ nda Öğrenim Gören Genç Kadın ve Erkek Öğrencilerin Kilofobi Düzeylerinin Karşılaştırılması, Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 29-34.8. Burcu, E., (2011). Türkiye'deki Engelli Bireylere İlişkin Kültürel Tanımlamalar: Ankara Örneği. Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(1), 37-54.9. Genç, Y., Çat, G., (2013). Engellilerin İstihdamı ve Sosyal İçerme İlişkisi. Akademik İncelemeler Dergisi, 8(1), 363-393. 10. Eren, İ., Erdi, Ö., (2003). Obez Hastalarda Psikiyatrik Bozuklukların Sıklığı. Klinik Psikiyatri, 6, 152-157.11. Bal, Ö., Özgür, G., Gümüş, B.A., (2006). Obez Bireylerin Stresle Başa Çıkma Yöntemleri. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10(3), 20-28.12. Balcıoğlu, İ., Başer, S. Z., (2008). Obezitenin Psikiyatrik Yönü. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi, 62(1), 341-348.13. Özdel, O., Sözeri, V.G., Fenkçi, S., Değirmenci, T., Karadağ, F., Oğuzhanoğlu, K.N., Ateşçi, F., (2011). Obez Kadınlarda Psikiyatrik Tanı Sıklığı. Klinik Psikiyatri, 14(4), 210-217.14. Işıklar, A., (2012). Ergenlerde Yaşam Kalitesi ve Benlik Saygısı Düzeyinin Cinsiyet ve Obezite Değişkenleri Açısından İncelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2) 84-92.15. Usta E., Acar, K., Aygin, D., (2015). Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Obeziteye İlişkin Tutumları. Electronic Journal of Vocational Colleges, 5(5) 46-53.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Betül Akyol
*
0000-0002-3836-1317
Türkiye
Kayhan Söğüt
Bu kişi benim
Türkiye
Nurettin Konar
Bu kişi benim
Türkiye
Burak Canpolat
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
24 Eylül 2018
Gönderilme Tarihi
19 Temmuz 2018
Kabul Tarihi
19 Eylül 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 3
Cited By
Kadınların İçselleştirilmiş Kilo Önyargılarının Karşılaştırılması: Evli- Bekar Örneği
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi
https://doi.org/10.38108/ouhcd.884652The Relation between Fat Phobia and Body Image Perception and Their Effects on Healthy Lifestyle Behaviors
Journal of Contemporary Medicine
https://doi.org/10.16899/jcm.874312GENÇ KIZLARDA BEDEN ALGISI VE OBEZİTE FOBİNİN, SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI VE PSİKOLOJİK İYİ OLUŞA ETKİSİ
Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38021/asbid.1341211Evaluation of factors affecting the fat phobia level
International Journal of Clinical Practice
https://doi.org/10.1111/ijcp.14297Nutritional knowledge, carbohydrate quality, and fat phobia: cross-sectional study on vegetarians
Psychology, Health & Medicine
https://doi.org/10.1080/13548506.2025.2470878FITNESS SPORCULARININ YAŞAM TATMİNİ DÜZEYLERİNİN FARKLI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Yalova Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.70007/yalovaspor.1769372