Araştırma Makalesi

İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri

Cilt: 16 Sayı: 32 20 Haziran 2023
  • Taner Lüleci
PDF İndir

İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri

Öz

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, binlerce yıllık bir tarihi birikimin ve kurulduğu Türkiye coğrafyasında da bin yıllık vatanlaştırma tecrübesine ait bir sonucun teşekkülüdür. Bu itibarla Türkiye; Hunlar, Göktürkler, Oğuzlar, Selçuklular ve Osmanlılar silsilesinde yönetici hanedanların adlarıyla anılan devletlerin tarihi birikimi ile Türkiye Selçukluları ve Osmanlıların vatanlaştırdığı kültür ve uygarlık birikimleriyle kimlik kazanmıştır. İşte Türkiye Cumhuriyeti bu tarihî birikim, kültür ve uygarlık değerlerinin üzerinde kurulmuştur. 1808 yılında imzalanan Sened-i İttifak, I. Meşrutiyet Meclisi ve 1876 Anayasası, II. Meşrutiyet Meclisi ve 1909 Anayasası ve nihayet 23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin açılması ve 1921 Anayasası bu tarihî birikimin yapı taşları olmuştur. 1921 Anayasasının ilk maddesi “Hâkimiyet bilâ kayd u şart milletindir” der. Dolayısıyla Türk İstiklâl Savaşı’ndan sonra 1 Kasım 1922’de Osmanlı saltanatının kaldırılmasını ve 29 Ekim 1923 tarihinde 1921 Anayasasına “Hâkimiyet, bilâ kayd u şart milletindir. İdare usulü halkın mukadderâtını bizzat ve bilfiil idare etmesi esâsına müstenittir. Türkiye Devleti›nin şekl-i hükûmeti, cumhuriyettir” (md.1) maddesinin eklenmesini ve Milli Mücadelenin Başkomutanı Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın Türkiye Cumhuriyeti Devletine “Reis-i cumhur” seçilmesini kimse yadırgamamıştır. Bu çalışmada, 29 Ekim 1923’te ilk defa Cumhurbaşkanı seçildikten itibaren 10 Kasım 1938’e kadar üç kere daha Reis-i cumhur seçilen “Ebedi Şef”ten sonra, 11 Kasım 1938 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı olan Mustafa İsmet İnönü’nün seçimleri incelenecektir. Çalışmada temel kaynak olarak meclis zabıtları, dönemin gazeteleri ve araştırmalar kullanılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. TBMM Zabıtları: TBMM, ZC, 3. Tertip Düstur, Cilt: 4, s.15.
  2. TBMM, ZC, (20.4.1924) 1. Fasıl, Ahkâm-ı Esâsiye, Kanun Nu: 491.
  3. TBMM, ZC, (29 Teşrinievvel 1339), Devre: II, Cilt: 3, Pazartesi
  4. TBMM, ZC, (1 Teşrinisani 1927) Cilt: 1, İnikat: 1, Salı.
  5. TBMM, ZC, (4.5.1931), Devre: IV, Fevkalade İçtima, Cilt: 1, İnikat: 1, s.6.
  6. TBMM, ZC, (1.3.1935) Devre: I, Cilt: 1, Fevkalade İçtima, s.3-4.
  7. TBMM, ZC, Devre: II, Cilt: 3, İçtima: 1.
  8. TBMM, ZC, Devre: II, Cilt: 3, İçtima: 44, s. 103-104.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Cumhuriyeti Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

15 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

12 Şubat 2023

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 32

Kaynak Göster

APA
Lüleci, T. (2023). İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri. Gazi Akademik Bakış, 16(32), 173-185. https://doi.org/10.19060/gav.1315133
AMA
1.Lüleci T. İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri. Gazi Akademik Bakış. 2023;16(32):173-185. doi:10.19060/gav.1315133
Chicago
Lüleci, Taner. 2023. “İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri”. Gazi Akademik Bakış 16 (32): 173-85. https://doi.org/10.19060/gav.1315133.
EndNote
Lüleci T (01 Haziran 2023) İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri. Gazi Akademik Bakış 16 32 173–185.
IEEE
[1]T. Lüleci, “İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri”, Gazi Akademik Bakış, c. 16, sy 32, ss. 173–185, Haz. 2023, doi: 10.19060/gav.1315133.
ISNAD
Lüleci, Taner. “İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri”. Gazi Akademik Bakış 16/32 (01 Haziran 2023): 173-185. https://doi.org/10.19060/gav.1315133.
JAMA
1.Lüleci T. İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri. Gazi Akademik Bakış. 2023;16:173–185.
MLA
Lüleci, Taner. “İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri”. Gazi Akademik Bakış, c. 16, sy 32, Haziran 2023, ss. 173-85, doi:10.19060/gav.1315133.
Vancouver
1.Taner Lüleci. İsmet İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı Seçimleri. Gazi Akademik Bakış. 01 Haziran 2023;16(32):173-85. doi:10.19060/gav.1315133

Gazi Akademik Bakış Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

 32878