Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar

Seçil Özdemir

doi:10.19060/gav.1405879

Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar

Öz

Bu araştırmanın amacı, İran halkını 1979’da devrim idealinde bütünleştiren tarihsel altyapının kapsamlı bir analizini sunmaktır. Tütün İsyanı’ndan (1891-92) 1970’li yıllara kadar İran’da yönetime karşı toplumsal tepkiler kronik bir süreklilik göstermiştir. İran’daki isyan ve ayaklanma hareketlerini sürekli kılan faktörleri analiz etmek için çalışmada, teorik olarak toplumsal hareket teorisinden faydalanılmıştır. Kaçar Hanları ve ardından Pehlevi Şahlarının büyük çaplı protestoları tetikleyen karar ve uygulamaları ekseninde isyan süreçleri değerlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışma, İran’da muhalefet hareketinin ortaya çıkışını ve ilerlemesini kolaylaştıran toplumsal faktörleri değerlendirmeyi ve bu kitlesel protestoların 1979 öncesi dönemde İran’ın siyasi manzarası üzerindeki etkisini tahlil etmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ABRAHAMIAN, Ervand, Structural Causes of the Iranian Revolution, Iran’s Revolution: The Rural Dimension. MERIP Reports, May, ss. 21-26. 1980.
ABRAHAMIAN, Ervand, Iran in Revolution: The Opposition Forces, MERIP Reports, March-Apr 1979.
ABRAHAMIAN, Ervand, Modern İran Tarihi, Çeviren Dilek Şendil, Türkiye İş Bankası Yay, İstanbul 2011.
ABRAHAMIAN, Ervand, “The Guerrilla Movement in Iran, 1963-77”, Iran: A Revolution in Turmoil, Haleh Afshar, der., Palgrave Macmillan UK 1985.
AFARY, Janet, History and Society of the Modern Middle East, Columbia University Press, 1996.
ALDON, Morris, “Reflections on Social Movement Theory: Criticisms and Proposals”, Contemporary Sociology, no.29, v.3 y. 2000.
AZIMI, Fakhreddin, “Unseating Mosaddeq The Configuration and Role of Domestic Forces”, Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran, Mark J. Gasiorowski ve Malcom Bryne, der., Syracuse University Press, 2004.
BARRY, Rubin, Modern Dictators: Third World Coup Makers, Strongmen and Populist Tyrants, McGraw-Hill, New York 1987.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Asya Tarihi, Çağdaş İran tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seçil Özdemir
0000-0002-0488-1314
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

16 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

23 Şubat 2023

Kabul Tarihi

20 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 17 Sayı: 33

DOI

https://doi.org/10.19060/gav.1405879

IZ

https://izlik.org/JA56AK24TW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdemir, S. (2023). Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar. Gazi Akademik Bakış, 17(33), 319-341. https://doi.org/10.19060/gav.1405879

AMA

1.Özdemir S. Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar. Gazi Akademik Bakış. 2023;17(33):319-341. doi:10.19060/gav.1405879

Chicago

Özdemir, Seçil. 2023. “Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar”. Gazi Akademik Bakış 17 (33): 319-41. https://doi.org/10.19060/gav.1405879.

EndNote

Özdemir S (01 Aralık 2023) Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar. Gazi Akademik Bakış 17 33 319–341.

IEEE

[1]S. Özdemir, “Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar”, Gazi Akademik Bakış, c. 17, sy 33, ss. 319–341, Ara. 2023, doi: 10.19060/gav.1405879.

ISNAD

Özdemir, Seçil. “Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar”. Gazi Akademik Bakış 17/33 (01 Aralık 2023): 319-341. https://doi.org/10.19060/gav.1405879.

JAMA

1.Özdemir S. Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar. Gazi Akademik Bakış. 2023;17:319–341.

MLA

Özdemir, Seçil. “Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar”. Gazi Akademik Bakış, c. 17, sy 33, Aralık 2023, ss. 319-41, doi:10.19060/gav.1405879.

Vancouver

1.Seçil Özdemir. Toplumsal Hareket Teorisi Çerçevesinde Tütün Devrimi’nden 1970’li yıllara İran’da Kitlesel Protestolar. Gazi Akademik Bakış. 01 Aralık 2023;17(33):319-41. doi:10.19060/gav.1405879