Erken Orta Çağ’da Mark Teorisi ve Sıradan İnsan Algısı

Yıl 2025, Cilt: 19 Sayı: 37, 303 - 317, 15.12.2025

Sultan Gürsoy

https://doi.org/10.19060/gav.1838106

Öz

Yüzyılı aşkın süredir hiçbir tarihsel araştırma konusu, Orta Çağ’ın başlarında Batı kırsalının sıradan sakinlerinden daha fazla ilgi çekmemiş veya tutkuyla tartışılmamıştır. Orta Çağ Avrupa’da sıradan insan hangi soydan geliyordu ve hangi temel karaktere sahipti? Özgür müydü yoksa değil miydi? Mülk sahibi miydi yoksa ekonomik açıdan bağımlı mıydı? Savaşarak mı, çalışarak mı, yoksa iki mesleği birleştirerek mi yaşadı? Bunlar, erken Orta Çağ Avrupa tarihi çalışanlar için cevaplanması gereken önemli sorulardı. Bu soruların cevaplarını Mark teorisinde ve onun ortaya çakmasını sağlayan Mark birliklerinde (Markgenossenschaft) aramamız gerekir. Germen tarihçileri atalarının özgür insanlar olduklarını savundukları bir teori ortaya attılar. Bu teoriye göre Roma İmparatorluğu’ndan sonraki dönem bilindiğinin aksine karanlık bir dönem değildir. Germen kavimleri, erken Orta Çağ’da Batı Avrupa topraklarında medeniyeti yeniden inşa ettiler. Erken Germen insanının özgürlüğünün koşulu olarak kabul edilen bu teoriye Germen tarihçiler “Mark Teorisi” adını verdiler. Mark teorisi çerçevesinde sıradan insanın toplumdaki yeri ve önemini konu aldığımız bu çalışmamız feodalizm öncesi erken Orta Çağ Avrupa toplumu hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaktadır. Ayrıca Orta Çağ Avrupa tarihi çalışmalarına da yeni bir bakış açısı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mark , Erken Orta Çağ , Avrupa , İngiltere , Sıradan İnsan

Kaynakça

• ATTENBOROUGH, F. L., The Laws of the Earliest English Kings, Fetter Lane, Londra,1922.
• BELOW, G., Probleme der Wirtschaftsgeschichte, J.C.B Mohr, Tübingen, 1926.
• BLOCH, March, “The Rise of Dependent Cultivation and Seigniorial Institutions”, The Cambridge Economic History of Europe, Editor Eileen Power, (1942), ss. 224-278.
• BRUNNER, Heinrich, Deutsche Rechtsgeschichte, Duncker, Leipzig, 1906.
• DOPSCH, Alfons, The Economic and Social Foundations of European Civilization, Kegan Paul, Trench, Trübner& CO., Londra, 1973.
• DUBY, Georges, The Early Growth of the European Economy, Cornell University Press, Ithaca 1978.
• FLACH, Jacques, Les Origines de L’ancienne France, L. Larose et Forcel, Paris, 1886.
• FUSTEL Coulanges, The Origin of Property in Land, çev. Margaret Ashley, George Allen & Unwin, Londra, 1927. GİERKE, Otto, Das deutsche Genossenschaftsrecht, 1. cilt, Weidmann, Berlin, 1868.
• KASS, George, Möser und Goethe, B. Paul, Berlin, 1909.
• KEMBLE, J. Mitchell, The Saxons in England, 1. cilt, Longman, Brown, Green and Longmans, Londra, 1849.
• KÖTZSCHKE, R., “Die Gliederung der Gesellschaft bei den alten Deutschen”, Deutschen Zeitschrift für Geschichtswissenschaft, II (1897-1898).