Assessing Türkiye’s Blue Homeland Doctrine through Mahanian Sea Power Theory

Öz

This study analyzes Türkiye’s “Blue Homeland” doctrine through Alfred Thayer Mahan’s principles of sea power, assessing its role in shifting Türkiye from a land-oriented tradition to a maritime orientation. It discusses the three core elements of sea power—fleet, trade, and bases—alongside Mahan’s six strategic factors: geographical position, physical conformation, extent of territory, population, national character, and governmental character. The central research questions of the study are: How has Blue Homeland shaped Türkiye’s naval strategy? And to what extent has it placed the country on the path to becoming a sea power? The study argues that the Blue Homeland doctrine has catalyzed a strategic reorientation by expanding naval capabilities, reinforcing regional security roles, and advancing offshore energy exploration activities. It highlights the impact of indigenous defense programs, alongside overseas basing and forward-defense initiatives, as evidence of Türkiye’s emerging maritime identity. However, the process also has some shortcomings: institutional fragmentation, a lack of codified maritime strategy, economic constraints, and the persistence of a land-centric outlook. From a Mahanian perspective, the Blue Homeland doctrine has nudged Türkiye toward a regional sea power by prioritizing naval modernization, securing maritime trade routes, and extending operational reach. However, without sustained investment in fleet capacity, overseas bases, and cultural embrace of the sea across society, ambitions risk outpacing capabilities. The article concludes that Blue Homeland represents a pivotal first step in Türkiye’s maritime transformation; however, its long-term success depends on whether the strategic vision can be translated into enduring naval strength and influence.

Anahtar Kelimeler

• Sea Power
• Naval Strategy
• Maritime Security
• Blue Homeland
• Türkiye

Türkiye’nin Mavi Vatan Doktrininin Mahan’ın Deniz Gücü Teorisi Açısından Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’nin “Mavi Vatan” doktrinini Alfred Thayer Mahan’ın deniz gücü prensipleri ışığında analiz ederek, Türkiye’yi kara odaklı bir gelenekten deniz odaklı bir yönelime geçirmedeki rolünü değerlendirmektedir. Çalışmada ayrıca deniz gücünün üç temel unsuru olan donanma, ticaret ve üsler, Mahan’ın altı stratejik faktörüyle (coğrafi konum, fiziksel yapı, toprak genişliği, nüfus, ulusal karakter ve hükümetin karakteri) birlikte ele alınmaktadır. Çalışmanın temel araştırma soruları; “Mavi Vatan, Türkiye’nin deniz stratejisini nasıl şekillendirmiştir?” ve “Ülkeyi bir deniz gücü olma yoluna ne ölçüde sokmuştur?” olarak belirlenmiştir. Çalışma; Mavi Vatan doktrininin deniz yeteneklerini genişleterek, bölgesel güvenlik rolünü güçlendirerek ve açık deniz enerji araştırma faaliyetlerini geliştirerek stratejik bir yön değişikliğini tetiklediğini savunmakta, yerli savunma programlarının yanı sıra, denizaşırı üsler ve ileri savunma girişimlerinin ise Türkiye’nin yükselen denizci kimliğinin kanıtı olarak etkisini vurgulamaktadır. Ancak sürece yönelik zafiyetler de mevcuttur. Kurumsal parçalanmışlık, resmi olarak yazılı bir denizcilik stratejisinin eksikliği, ekonomik zorluklar ve kara merkezli bakış açısının devamı, bahse konu gelişmeyi sınırlamaktadır. Mahancı bakış açısına göre Mavi Vatan doktrini; donanmanın modernizasyonuna öncelik vererek, deniz ticaret yollarını güvence altına alarak ve operasyonel etki alanını genişleterek Türkiye’yi bölgesel bir deniz gücü olmaya doğru yönlendirmiştir. Ancak, donanma kapasitesine, denizaşırı üslere ve toplum genelinde deniz gücünün kültürel olarak benimsenmesine sürekli yatırım yapılmadığı takdirde, hedeflerin mevcut kabiliyetlerin önüne geçme riski bulunmaktadır. Çalışma, Mavi Vatan’ın Türkiye’nin denizcilik dönüşümünde önemli bir atılımı temsil ettiği sonucuna varmaktadır. Ancak sürecin uzun vadeli başarısı, stratejik vizyonunun kalıcı bir donanma gücü ve nüfuzuna dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğine bağlıdır.

Anahtar Kelimeler

• Deniz gücü
• donanma stratejisi
• deniz güvenliği
• Mavi Vatan
• Türkiye

Kaynakça

1. ALBRECHT, T., Konstantinos Tsetsos, and Philipp Grunwald “Concept of Sea Power”, in A. M. Sookermany (Ed.), Handbook of Military Sciences, Springer International Publishing, 2021, pp. 1–17.
2. ALDERMAN, Ray, The worldwide market for unmanned naval vessels—Military Embedded Systems, Military Embedded Systems, 2024, https://militaryembedded.com/unmanned/isr/the-worldwide- market-for-unmanned-naval-vessels.
3. ALGÜR, Betül & Murat Ercan, “Deniz Hâkimiyet Teorisi Kapsamında Doğu Akdeniz ve Kıbrıs Jeopolitiği’nin Türkiye’ye Etkileri”, Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi,3, 2021, pp.192–206.
4. ALLAN, Westcott, Mahan on naval warfare: Selections from the writings of Rear Admiral Alfred T. Mahan, Dover Publications,1918.
5. ARMSTRONG, B. J., The Shared Genius of Mahan and Corbett, War on the Rocks, 2021, https://warontherocks. com/2021/11/the-shared-genius-of-mahan-and-corbett/.
6. ATABEY, Figen, “Cumhuriyet Donanması’nın Oluşum ve Gelişim Süreci (1923-1938)”, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2023 (59), pp.317–340.
7. AYDINLIK, Anaokulundan lise sona MEB’in müfredat taslağını enine boyuna inceliyoruz! Mavi Vatan müfredatta! Aydınlık, 2024 https://www.aydinlik.com.tr/haber/anaokulundan-lise-sona-mebin- mufredat-taslagini-enine-boyuna-inceliyoruz-mavi-vatan-mufredatta-468927.
8. BASTIAN, Jens., Türkiye’s rise in defense sector: Filling the gaps in defense industry manufacturing. AA, 2025, https://www.aa.com.tr/en/opinion/opinion-turkiyes-rise-in-defense-sector-fillingthe- gaps-in-defense-industry-manufacturing/3478398.

9. BOĞAZIÇI Deniz Kültürü Çevre ve Spor Platformu, & Ercan, Hakan, 2024, October 7, [Video recording]. https://www.youtube.com/watch?v=pvSewscxzcI.
10. BRANDS, Hal, The 20th Century’s Lessons for Our New Era of War, Foreign Policy,2025, https://foreignpolicy.com/2025/01/17/hal-brands-eurasian-century-geopolitics-war-us-china-russia-foreign-policy/.
11. CAN, İsmail, “Muavenet Muavenet’i Milliye ve TCG Muavenet “Bir Zaferin ve Bir Hüznün Hikayesi.” Galeati Yayıncılık, Ankara, 2024.
12. ÇELIK, Ömer, Blue Homeland doctrine Turkey’s red line: AK Party spokesperson, Daily Sabah, 2021, https://www.dailysabah.com/politics/diplomacy/blue-homeland-doctrine-turkeys-red-line-ak-party- spokesperson.