Araştırma Makalesi

Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

Cilt: 40 Sayı: 4 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR

Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi

Öz

Derslik aydınlatması üzerine yapılmış birçok çalışma, öğrencilerin derse odaklanması, anlatılan konuları kavrama ve çizim/yazım/uygulama gibi çalışmaların yapılmasından alınan verim ile aydınlatma arasında yakın ve güçlü bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, özellikle günışığı almayan dersliklerde, yapay aydınlatmanın görsel ve görsel olmayan etkilerinin doğru şekilde planlanması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, bir üniversite binasının bodrum katında yer alan ve dış mekânla görsel bağlantısı bulunmayan bir derslikteki yapay aydınlatma koşullarını incelemektedir. Mimarlık, iç mimarlık ve endüstri ürünleri tasarımı bölümü öğrencilerinin kullandığı bu derslikte, yapay aydınlatma koşullarının öğrenciler üzerindeki çeşitli etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda, öğrencilerin derslikteki aydınlatma koşullarını değerlendirmeleri amacıyla çevrimiçi bir anket uygulanmış ve çalışmaya 65’i kadın, 39’u erkek olmak üzere toplam 104 öğrenci katılmıştır. Derslikte kullanılan aydınlatma aygıtlarının teknik ölçümleri yapılmış ve derslik DIALux Evo aydınlatma programında modellenmiştir. Elde edilen veriler SPSS istatistiksel analiz programında değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, öğrencilerin mevcut yapay aydınlatma koşullarını görsel konfor açısından yetersiz bulduklarını göstermektedir. Ayrıca derslikte kullanılan mevcut aydınlatma aygıtlarının kamaşma ve geçici ışık modülasyonu etkisi oluşturduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmada kullanılan anket için Doğuş Üniversitesi Etik Kurulu'ndan onay alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmanın yazarları derslik aydınlatması ve aydınlatma aygıtları teknik ölçümlerinde verdiği destekten dolayı Lamp 83 firmasına teşekkür ederler.

Kaynakça

  1. 1. Czeisler, C.A., Wright K.P., Influence of light on circadian rhythmicity in humans, Regulation of Sleep and Circadian Rhythms, 149–180, 1999.
  2. 2. Impact of Light on Human Beings. licht.wissen 19. https://www.licht.de/fileadmin/Publications/lichtwissen/1409_LW19_E_Impact-of-Light-on-Human-Beings_web.pdf. March 2014. Erişim tarihi Eylül 22, 2024.
  3. 3. Bao, J., Song, X., Li, Y., Bai, Y., Zhou, Q., Effect of lighting illuminance and colour temperature on mental workload in an office setting, Scientific Reports, 11, 15284, 2021.
  4. 4. Zhang, R., Campanella, C., Aristizabal, S., Jamrozik, A., Zhao, J., Porter, P., Ly, S., Bauer, B.A., Impacts of dynamic LED lighting on the well-being and experience of office occupants, International Journal of Environmental Research and Public Health, 17, 7217, 2020.
  5. 5. Guide to Human Centric Lighting (HCL) for Design and Implementation. licht.wissen 21. https://en.licht.de/fileadmin/Publications/lichtwissen/1809_lw21_E_Guide_HCL_web.pdf. 2020. Erişim tarihi Ocak 2025.
  6. 6. Van Bommel, W.J.M., Van Den Beld, G.J., Lighting for work: A review of visual and biological effects, Lighting Research and Technology, 36 (4), 255-269, 2004.
  7. 7. Bellia, L., Diglio, F., Fragliasso, F., Office workers’ performance and satisfaction with the luminous environment under standard and daylight mimicking LEDs, Journal of Building Engineering, 97, 110942, 2024.
  8. 8. Mogas-Recalde, J., Palau, R., Classroom lighting and its effect on student learning and performance: Towards smarter conditions, Proceedings of the 5th International Conference on Smart Learning Ecosystems and Regional Development, 3-12. 10 September 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Bilim ve Teknoloji, Mimarlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

12 Nisan 2025

Kabul Tarihi

16 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Duyan, F., & Kaplan, E. (2025). Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 40(4), 2693-2706. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1675019
AMA
1.Duyan F, Kaplan E. Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. GUMMFD. 2025;40(4):2693-2706. doi:10.17341/gazimmfd.1675019
Chicago
Duyan, Fazıla, ve Elif Kaplan. 2025. “Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 (4): 2693-2706. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1675019.
EndNote
Duyan F, Kaplan E (01 Aralık 2025) Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40 4 2693–2706.
IEEE
[1]F. Duyan ve E. Kaplan, “Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”, GUMMFD, c. 40, sy 4, ss. 2693–2706, Ara. 2025, doi: 10.17341/gazimmfd.1675019.
ISNAD
Duyan, Fazıla - Kaplan, Elif. “Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 40/4 (01 Aralık 2025): 2693-2706. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1675019.
JAMA
1.Duyan F, Kaplan E. Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. GUMMFD. 2025;40:2693–2706.
MLA
Duyan, Fazıla, ve Elif Kaplan. “Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 4, Aralık 2025, ss. 2693-06, doi:10.17341/gazimmfd.1675019.
Vancouver
1.Fazıla Duyan, Elif Kaplan. Günışığı olmayan dersliklerde yapay aydınlatma koşullarının kullanıcılar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi. GUMMFD. 01 Aralık 2025;40(4):2693-706. doi:10.17341/gazimmfd.1675019