Araştırma Makalesi

Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi

Cilt: 41 Sayı: 2 20 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi

Öz

Bu çalışmada sürtünme karıştırma kaynağı yöntemiyle birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında farklı kaynak ilerleme hızlarının ve kaynak sonrası yapay yaşlandırma işleminin mikroyapısal dönüşüm ve mekanik özellikler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneysel süreçte sabit takım dönme hızı ve üç farklı ilerleme hızı kullanılarak birleştirmeler gerçekleştirilmiş ve ardından numunelere kontrollü atmosfer altında yapay yaşlandırma işlemi uygulanmıştır. Birleştirmelerin karakterizasyonu amacıyla çekme testleri ve mikrosertlik haritalamaları ile optik ve taramalı elektron mikroskobu analizleri yapılmıştır. Kaynak durumundaki numunelerde termal döngü etkisiyle güçlendirici çökeltilerin çözünmesi veya kabalaşması sonucu ısıdan etkilenmiş bölgede belirgin bir yumuşama davranışı ve karakteristik W şeklinde sertlik profili tespit edilmiştir. Buna karşın kaynak sonrası uygulanan yapay yaşlandırma işlemi ile matris içerisinde ince ve yoğun Mg₂Si fazının yeniden çökelmesi sağlanarak sertlik dağılımı homojen hale getirilmiş ve mekanik performans önemli ölçüde iyileştirilmiştir. Özellikle 300 mm/dk ilerleme hızı ile üretilen ve yaşlandırılan numunelerde ana metalden daha yüksek mukavemet değerleri elde edilerek %108,8'lik bir kaynak verimliliğine ulaşılmıştır. Mukavemet artışına paralel olarak süneklikte bir miktar azalma meydana geldiği ve kırılma davranışının sünek moddan daha sığ oyukçuklar içeren karma bir karaktere dönüştüğü gözlemlenmiştir. Sonuç olarak kaynak parametrelerinin optimizasyonu ve uygun yaşlandırma işlemi kombinasyonu ile sürtünme karıştırma kaynağında karşılaşılan yumuşama sorununun yüksek oranda giderilebileceği ve ana metalden daha üstün özelliklere sahip birleştirmelerin üretilebileceği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çuhadaroğlu Metal Sanayi ve Pazarlama A.Ş.

Proje Numarası

AGTMPR140083

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davranıldığını; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterildiğini ve bu kaynaklara kaynakçada yer verildiğini; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapılmadığını, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet edildiğini beyan ederiz. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili gerçekleştirilen bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumuzu bildiririz.

Teşekkür

Bu çalışma, Çuhadaroğlu Metal Sanayi ve Pazarlama A.Ş. Ar-Ge Merkezi bünyesinde, AGTMPR140083 proje kodu ile yürütülen proje kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Kaynakça

  1. 1. Dada M., Popoola P., Recent advances in joining technologies of aluminum alloys: a review, Discover Materials, 4 (86), 2024.
  2. 2. Bhat K.U., Panemangalore D.B., Kuruveri S.B., John M., Menezes P.L., Surface modification of 6xxx series aluminum alloys, Coatings, 12 (2), 180-205, 2022.
  3. 3. Baruah M., Borah A., Processing and precipitation strengthening of 6xxx series aluminium alloys: A review, International Journal of Materials Science, 1 (1), 40-48, 2020.
  4. 4. Feddal I., Chairi M., Di Bella G., Analysis of friction stir welding of aluminum alloys, Metals, 15 (5), 532-569, 2025.
  5. 5. Karacif K., Hasırcı H., Candemir D., The effects of aging and cryogenic treatments on corrosion and hardness properties of A-360 aluminum alloys, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40 (2), 1159-1171, 2025.
  6. 6. Işılak C., Ünal G., Yılmazoğlu G., Özel U., Durgut R., Uğuz A., Joining AlSi10Mg plates produced by additive manufacturing with MIG method and optimization of welding parameters, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40 (1), 573-586, 2025.
  7. 7. El-Danaf E.A., El-Rayes M.M., Microstructure and mechanical properties of friction stir welded 6082 AA in as welded and post weld heat treated conditions, Materials & Design, 46, 561-572, 2013.
  8. 8. Maji P., Nath R.K., Karmakar R., Paul P., Bhogendro Meitei R.K., Ghosh S.K., Effect of post processing heat treatment on friction stir welded/processed aluminum based alloys and composites, CIRP Journal of Manufacturing Science and Technology, 35, 96-105, 2021.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kaynak Teknolojileri, Malzeme Karekterizasyonu, Malzeme Üretim Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2025

Kabul Tarihi

7 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ulupınar, H., & Güller, Y. (2026). Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(2), 1393-1410. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1822533
AMA
1.Ulupınar H, Güller Y. Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi. GUMMFD. 2026;41(2):1393-1410. doi:10.17341/gazimmfd.1822533
Chicago
Ulupınar, Halil, ve Yiğit Güller. 2026. “Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (2): 1393-1410. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1822533.
EndNote
Ulupınar H, Güller Y (01 Temmuz 2026) Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 2 1393–1410.
IEEE
[1]H. Ulupınar ve Y. Güller, “Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi”, GUMMFD, c. 41, sy 2, ss. 1393–1410, Tem. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1822533.
ISNAD
Ulupınar, Halil - Güller, Yiğit. “Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 1393-1410. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1822533.
JAMA
1.Ulupınar H, Güller Y. Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi. GUMMFD. 2026;41:1393–1410.
MLA
Ulupınar, Halil, ve Yiğit Güller. “Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 1393-10, doi:10.17341/gazimmfd.1822533.
Vancouver
1.Halil Ulupınar, Yiğit Güller. Sürtünme karıştırma kaynağı ile birleştirilen AA6063-T6 alüminyum alaşımlarında kaynak ilerleme hızı ve kaynak sonrası yapay yaşlandırmanın mekanik ve mikroyapısal özelliklere etkisi. GUMMFD. 01 Temmuz 2026;41(2):1393-410. doi:10.17341/gazimmfd.1822533