Üretimin su ayak izinin incelenmesi: Diyarbakır ili için bir vaka çalışması
Öz
Hızlı kentleşme, kişi başına düşen su tüketiminin artması ve gelişen endüstriye paralel olarak su kirliliğinin artması, bölgesel su kaynakları üzerinde daha etkili ölçüm, yönetim ve karar mekanizmalarının işleme alınmasını gerekli kılmıştır. Su ayak izi (SA) kavramı, özellikle su kaynakları yönetimine destek sağlamak için ekolojik ve karbon ayak izlerine benzer şekilde son yıllarda literatüre kazandırılan yeni bir parametredir. Herhangi bir alan veya ürünün su ayak izi, üretim süreci boyunca doğrudan veya dolaylı olarak işleme alınan veya kirletilen su kaynaklarının toplam hacmini ifade eder. Bu çalışmanın temel amacı, 2008-2019 yılları arasında Diyarbakır ilinde tarım, hayvancılık, endüstriyel üretim ve evsel kullanımından kaynaklanan mavi ve yeşil su ayak izlerinin detaylı olarak analiz edilmesidir. Buna göre, bölgenin ortalama SA değeri 3,43 milyar m3/yıl olarak hesaplamıştır. İl genelindeki su kaynaklarının büyük çoğunluğunun % 86’lık bir oranla tarımsal ürünlerin yetiştirilmesinde kullanıldığı, mevcut taze suyun % 49’unun yüzey ve yeraltı suyundan tedarik edildiği ve kurak sezonda bu oranın % 62’ye kadar yükseldiği tespit edilmiştir. İlde yetiştirilen tarımsal ürünlerin sanal su muhtevaları ve toplam su kullanımları ayrıca hesaplanmış ve tartışılmıştır. Mevcut çalışma, ülkemizde yapılan ilk bölgesel SA analizlerinden biri olup, tarımsal planlama, evsel ve endüstriyel su tahsisi, atık yönetimi ve su kaynaklarının sürdürülebilirliği gibi konularda katkıda bulunması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Brunner M.I., Björnsen Gurung A., Zappa M., Zekollari H., Farinotti D., Stähli M., Present and future water scarcity in Switzerland: Potential for alleviation through reservoirs and lakes, Science of The Total Environment, 666, 1033–1047, 2019.
- 2. Şenol R., Agricultural irrigation and solar energy, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 27 (3), 519–526, 2013.
- 3. Albostan A., Önöz B., Wavelet application approach on the chaotic analysis of dialy river discharge, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 30 (1), 39–48, 2015.
- 4. Ünlü A., Çoban F., Tunç M.S., Investigation o Lake Hazar water quality according to physical and inorganic chemical parameters, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 23 (1), 119–127, 2013.
- 5. Dişli M., Akkurt F., Alıcılar A., Evaluation on water quality of Şanlıurfa Balıklıgöl concerning with physical parameters, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 19 (3), 287–294, 2013.
- 6. Seçkin N., Topçu E., Regional frequency analysis of annual peak rainfall of adana and the vicinity, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 31 (4), 1049–1062, 2016.
- 7. Mahmut F., Yurdusev M.A., Mermer M., Monthly water demand forecasting by adaptive neuro-fuzzy inference system approach, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 23 (2), 449–457, 2008.
- 8. Distefano T., Kelly S., Are we in deep water? Water scarcity and its limits to economic growth, Ecological Economics, 142, 130–147, 2017.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2019
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 35 Sayı: 2
Cited By
Estimation of the water footprint of kiwifruit: in the areas transferred from hazelnut to kiwi
Environmental Science and Pollution Research
https://doi.org/10.1007/s11356-022-21050-yCalculation of Water Footprint for Wheat, Barley, Sugar Beet, and Sunflower Production in Sivas Province
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35193/bseufbd.1010315Konya kapalı havzası sulama şebekelerinde tarımsal su ayak izinin değerlendirilmesi
Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.29050/harranziraat.1272930Hybrid Modeling for Stream Flow Estimation: Integrating Machine Learning and Federated Learning
Applied Sciences
https://doi.org/10.3390/app131810203Determining the water footprint of sunflower in Turkey and creating digital maps for sustainable agricultural water management
Environment, Development and Sustainability
https://doi.org/10.1007/s10668-022-02903-5Decadal‐scale regional variability in monitoring efforts significantly influences fish diversity trends in the Euphrates and Tigris catchments, Türkiye
Aquatic Conservation: Marine and Freshwater Ecosystems
https://doi.org/10.1002/aqc.4171Water Footprint Assessment of Agricultural Production in Bilecik Province
Black Sea Journal of Agriculture
https://doi.org/10.47115/bsagriculture.1523858Türkiye’de Pamuk Üretiminin Su Yönetimi Açısından İncelenmesi
Research in Agricultural Sciences
https://doi.org/10.17097/agricultureatauni.1449618Water footprint concept, approaches, and applications: A comprehensive review for the agricultural sector
Water and Environment Journal
https://doi.org/10.1111/wej.12968Cropping pattern optimization for rainfed and irrigated lands in the Ghaenat and Zirkuh regions of Iran: A trade‐off between profit and water footprints
Water and Environment Journal
https://doi.org/10.1111/wej.12971Assessment of Water Resources Status Using the Water Footprint Concept: The Case of Tekirdağ Province
Black Sea Journal of Agriculture
https://doi.org/10.47115/bsagriculture.1624100Nevşehir ilinde yetiştirilen başlıca tarımsal ürünlerin (buğday, patates, çerezlik kabak, kuru fasülye, üzüm) su ayak izinin belirlenmesi
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1532720Optimization of agricultural crop pattern based on water footprint methodology
Integrated Environmental Assessment and Management
https://doi.org/10.1093/inteam/vjaf063The Water Footprint of Raw Milk Production on A Dairy Farm
Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.54975/isubuzfd.1819179