Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem
Öz
Çoklu
ve birbirleriyle çelişen amaçlara sahip karar verme problemlerinde karar
vericinin en çok tercih ettiği çözümü belirlemek kolay ve doğrudan bir iş
değildir. Bu çalışmada, mevcut çözümler arasında karar vericinin en çok tercih
ettiğine yakınsamak üzerine etkileşimli bir yöntem önerilmiştir. Önerilen
yöntem, ardışık iterasyonlar boyunca karar vericiden tercih bilgisi toplamakta
ve bu bilgiler doğrultusunda çözüm uzayını daraltmaktadır. Karar verici, her
iterasyonda sınırlı sayıda çözümü değerlendirmekte ve bilişsel yükü düşük
kararlar vermektedir. Bu kararlar, gerçek karar verici davranışlarına uygun ve
esnek bir tercih fonksiyonu olan ağırlıklı Lα
fonksiyonu ile modellenmiştir. Önerilen
yöntemin etkinliğini artırmak için her iterasyonda değerlendirme için sunulan
çözümler bir filtreleme yöntemi yardımı ile belirlenmiştir. Yöntemin
performansını değerlendirmek için Times Higher Education’ın yıllık olarak
yaptığı üniversite sıralama verileri kullanılmıştır. Beş kriterde
değerlendirilen üç farklı üniversite kümesi ile deneyler yapılmıştır. Sonuçlar,
önerilen yöntemin en çok tercih edilen çözüme yakınsamakta başarılı olduğunu
göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Özel B. ve Özyörük B., Supplier Selection With Fuzzy Axiomatic Design, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 22 (3), 415-423, 2007.
- 2. Dağdeviren M. ve Erarslan E, Supplier Selection Using Promethee Sequencing Method, Journal Of The Faculty Of Engineering And Architecture of Gazi University, 23 (1), 69-75, 2008.
- 3. Akyüz G., Bulanık Vikor Yöntemi Ile Tedarikçi Seçimi, Atatürk Üniversitesi Iktisadi Ve Idari Bilimler Dergisi, 26 (1), 197-214, 2012. 4. Yurdakul M. ve İpek A.Ö., Development of a Decision Support System to Use in the Selection of Material Handling Systems, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 20 (2), 171-181, 2005.
- 5. Aksoy E, Ömürbek N, Karaatlı M, AHP Temelli Multimoora Ve Copras Yöntemi Ile Türkiye Kömür Işletmeleri’nin Performans Değerlendirmesi, Hacettepe Üniversitesi Iktisadi Ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33 (4), 1-28, 2015.
- 6. Temiz I. ve Erol S., Multiobjective Genetic Algorithm for Fuzzy Flowshop Scheduling Problem, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 22 (4), 855-862, 2007.
- 7. Roy B., Paradigm and challenges, Multiple Criteria Decision Analysis: State of the Art Surveys, Springer, Berlin, Almanya, 19-39, 2016.
- 8. Keeney R.L. ve Raiffa H., Decisions with Multiple Objectives: Preferences and Value Tradeoffs, Wiley, New York, A.B.D., 1976.
- 9. Wakker P.P., Additive Representations of Preferences: A New Foundation of Decision Analysis, Springer, Dordrecht, Hollanda, 1989.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2019
Gönderilme Tarihi
6 Nisan 2018
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 34 Sayı: 4
APA
Tuncer Şakar, C., & Karakaya, G. (2019). Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 34(4), 1987-2006. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.571652
AMA
1.Tuncer Şakar C, Karakaya G. Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem. GUMMFD. 2019;34(4):1987-2006. doi:10.17341/gazimmfd.571652
Chicago
Tuncer Şakar, Ceren, ve Gülşah Karakaya. 2019. “Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 34 (4): 1987-2006. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.571652.
EndNote
Tuncer Şakar C, Karakaya G (01 Haziran 2019) Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 34 4 1987–2006.
IEEE
[1]C. Tuncer Şakar ve G. Karakaya, “Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem”, GUMMFD, c. 34, sy 4, ss. 1987–2006, Haz. 2019, doi: 10.17341/gazimmfd.571652.
ISNAD
Tuncer Şakar, Ceren - Karakaya, Gülşah. “Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 34/4 (01 Haziran 2019): 1987-2006. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.571652.
JAMA
1.Tuncer Şakar C, Karakaya G. Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem. GUMMFD. 2019;34:1987–2006.
MLA
Tuncer Şakar, Ceren, ve Gülşah Karakaya. “Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 4, Haziran 2019, ss. 1987-06, doi:10.17341/gazimmfd.571652.
Vancouver
1.Ceren Tuncer Şakar, Gülşah Karakaya. Karar vericinin tercih ettiği çözümü bulmak için filtreleme yardımlı etkileşimli bir yöntem. GUMMFD. 01 Haziran 2019;34(4):1987-2006. doi:10.17341/gazimmfd.571652