Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi

Aslıhan Yıldız; Ertuğrul Ayyıldız; Alev Taşkın Gümüş; Coşkun Özkan

doi:10.17341/gazimmfd.625921

Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi

Öz

Şehirlerarası otobüs firmaları, yolcularına güvenli, kaliteli ve konforlu yolculuklar vadederek maksimum yolcu memnuniyetini elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Çalışmada, yapılan literatür taraması ve sektörde çalışan uzmanlarla görüşmeler neticesinde, şehirlerarası otobüs firmaları için yolcuların kalite beklentilerini değerlendirmek üzere hizmet, konfor, güvenlik, ulaşım, ekonomik özellikler, müşteri ilişkileri şeklinde altı ana kriter belirlenmiştir. Her bir ana kriter için beş alt kriter oluşturulmuştur. Bu kriterler dikkate alınarak, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Analitik Hiyerarşi Prosesi yöntemiyle kalite beklentileri ağırlıklandırılmıştır. Yöntemde kıyaslama yaparken kullanılan dilsel ifadelerde belirsizliği önlemek ve gerçeği daha iyi yansıtmak için bulanık mantık yaklaşımına başvurulmuştur. Ağırlıklandırılan bu otuz farklı alt kriterin kıyaslanmasıyla yolcuların kalite beklentilerine yönelik bir önem sıralaması belirlenmiştir. Ayrıca dört farklı firma, belirlenen kriterler özelinde kıyaslanmış ve sıralanmıştır.

Anahtar Kelimeler

AHP,Yolcu beklentisi,Şehirlerarası otobüs firmaları,Tip 2 yamuk bulanık sayılar

Kaynakça

1. Çatı, K., Yıldız, S., Şehirlerarası Otobüs İşletmelerinde Hizmet Kalitesinin Ölçülmesi ve Bir Uygulama, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 121-144, 2005.
2. Gökmerdan, L., Deniz, A., Müşteri İlişkileri Yönetimi: Otobüs Firmaları Üzerine Bir Araştırma, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 13(2), 241-258, 2010.
3. Koç, F., Günalan, M., Özbek, V., Çinar, B. B., Şehirlerarası Otobüs Firmalarının Ulaşılabilirliğinin Memnuniyet, Firma İtibarı ve Algılanan Değer Üzerindeki Etkisi. International Review of Economics and Management, 3(1), 39-60, 2015.
4. Türkmen, M. A., Bildik, T., Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığında Bulanık Vikor Uygulaması. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(2), 1-15, 2015.
5. de Oña, J., de Oña, R., López, G., Transit service quality analysis using cluster analysis and decision trees: a step forward to personalized marketing in public transportation. Transportation, 43(5), 725-747, 2016.
6. Joewono, T. B., Tarigan, A. K., Susilo, Y. O., Road-based public transportation in urban areas of Indonesia: What policies do users expect to improve the service quality?. Transport policy, 49, 114-124, 2016.
7. Memiş, S., Cesur, Z., Algılanan Hizmet Kalitesi İle Marka Bağlılığı İlişkisi Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Yapan Otobüs Firmaları Üzerine Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 2016.
8. Charbatzadeh, F., Chipulu, M., Marshall, A., Ojiako, U., Determinants of satisfaction with campus transportation services: Implications for service quality. Journal of Transport and Supply Chain Management, 10(1), 1-14, 2016.

9. Dehghani, A., Kheirkhah, A. S., Ahadi, H. R., A Hierarciıcal Topsis Method Based On Type-2 Fuzzy Sets To Evaluate Servıce Qualıty Of Public Transportatıon, International Journal of Industrial Engineering, 24(5), 505-525, 2017.
10. Gökaşar, I., Buran, B., Dündar, S., Kent içi otobüs memnuniyet anketi verileri ve faktör analizinden yararlanılarak otobüslerin hizmet kalitesinin modellenmesi: İETT örneği, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 24(6), 1079-1086, 2018.
11. Semchugova, E., Zyryanov, V., Negrov, N., Nikitina, A., Models of Estimation of Application of Passenger Service Quality Parameters. Transportation Research Procedia, 20, 584-590, 2017.
12. Getachew, G., The Impact of Transportation Service Quality on Customer Satisfaction: Evidence from Amhara Region, Ethiopia. International Journal of Health Economics and Policy, 4(2), 49-57, 2019.
13. Gumus, A. T., Evaluation of hazardous waste transportation firms by using a two step fuzzy-AHP and TOPSIS methodology, Expert systems with applications, 36(2), 4067-4074, 2009.
14. Hartman, A., Reaching consensus using the Delphi technique. Educational Leadership, 38(6): 495–497, 1981.
15. Sung, W. C., Application of Delphi method, a qualitative and quantitative analysis, to the healthcare management. Journal of Healthcare Management, 2(2), 11–19, 2001.
16. Chang, C.-W., Wu, C.-R., Chen, H.-C., Using expert technology to select unstable slicing machine to control wafer slicing quality via fuzzy AHP, Expert Systems with Applications, 34(3), 2210–2220, 2008.
17. Hsu, P.-F., Wu, C.-R., Li, Y.-T., Selection of infectious medical waste disposal firms by using the analytic hierarchy process and sensitivity analysis, Waste Management. 28(8), 1386-1394, 2008.
18. Robbins, S. P., Management. New Jersey: Prentice Hall, Amerika, 1994.
19. Zadeh, L. A., Information and control, Fuzzy sets, 8(3), 338-353, 1965.
20. Wang, J. Q., Peng, J. J., Zhang, H. Y., Liu, T., Chen, X. H., An uncertain linguistic multi-criteria group decision-making method based on a cloud model, Group Decision and Negotiation, 24(1), 171-192, 2015.
21. Çavdur, F., Sebatlı, A., Küçük, M. K., Öğrenci-proje takımı oluşturma problemi için grup-karar verme ve hedef programlama temelli çözüm yaklaşımı, Journal of the Faculty of Engineering Architecture of Gazi University, 34(1), 505-521, 2019.
22. Yerlikaya, M. A., Arıkan, F., KOBİ’lere sağlanan desteklerin performans etkinlik sıralarının Promethee ve Oreste yöntemleri ile belirlenmesi enmesi, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 31(4), 1007-1016, 2016.
23. Yılmaz, N., Şenol, M.B., İş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirme süreci için bulanık çok kriterli bir model ve uygulaması, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 32(1), 77-87, 2017.
24. Liu, P. D., Jin, F., The trapezoid fuzzy linguistic Bonferroni mean operators and their application to multiple attribute decision making. Scientia Iranica, 19(6), 1947-1959, Amerika, 2012.
25. Kahraman, C., Sari, İ.U., Turanoğlu, E., Fuzzy analytic hierarchy process with Type-2 fuzzy sets, Uncertainty Modeling in Knowledge Engineering and Decision Making, 201-206, 2012.
26. Sari, I.U., Behret, H., Kahraman, C., Risk governance of urban rail systems using fuzzy AHP: The case of Istanbul, International Journal of Uncertainty, Fuzziness and Knowledge-Based Systems, 20(01), 67-79, 2012.
27. Buckley, J. J., Fuzzy hierarchical analysis, Fuzzy Sets Systems, 17 (1), 233–247, 1985.
28. Yıldız, A., Ayyıldız, E., Gümüş, AT. Özkan, C.,“Kadın müşterilerin otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin yamuk bulanık ahp ile önceliklendirilmesi.” 1.Karadeniz Uluslararası Multidisipliner Çalışmalar Kongresi, Giresun-Türkiye, 769-777, 2019.
29. Saaty, T. L., What is the analytic hierarchy process?, In Mathematical models for decision support, 109-121, Springer, Berlin, Heidelberg, 1988.
30. Büyüközkan, G., Güleryüz, S., Lojistik firma web sitelerinin performanslarının çok kriterli değerlendirilmesi, Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 31(4), 889-902, 2016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aslıhan Yıldız ^*
0000-0001-5288-7967
Türkiye

Ertuğrul Ayyıldız
0000-0002-6358-7860
Türkiye

Alev Taşkın Gümüş
0000-0003-1803-9408
Türkiye

Coşkun Özkan
0000-0002-0318-8614
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Şubat 2022

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2019

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 37 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.625921

IZ

https://izlik.org/JA45HW59DK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yıldız, A., Ayyıldız, E., Taşkın Gümüş, A., & Özkan, C. (2022). Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 37(2), 757-770. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.625921

AMA

1.Yıldız A, Ayyıldız E, Taşkın Gümüş A, Özkan C. Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi. GUMMFD. 2022;37(2):757-770. doi:10.17341/gazimmfd.625921

Chicago

Yıldız, Aslıhan, Ertuğrul Ayyıldız, Alev Taşkın Gümüş, ve Coşkun Özkan. 2022. “Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 37 (2): 757-70. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.625921.

EndNote

Yıldız A, Ayyıldız E, Taşkın Gümüş A, Özkan C (01 Şubat 2022) Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 37 2 757–770.

IEEE

[1]A. Yıldız, E. Ayyıldız, A. Taşkın Gümüş, ve C. Özkan, “Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi”, GUMMFD, c. 37, sy 2, ss. 757–770, Şub. 2022, doi: 10.17341/gazimmfd.625921.

ISNAD

Yıldız, Aslıhan - Ayyıldız, Ertuğrul - Taşkın Gümüş, Alev - Özkan, Coşkun. “Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 37/2 (01 Şubat 2022): 757-770. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.625921.

JAMA

1.Yıldız A, Ayyıldız E, Taşkın Gümüş A, Özkan C. Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi. GUMMFD. 2022;37:757–770.

MLA

Yıldız, Aslıhan, vd. “Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 37, sy 2, Şubat 2022, ss. 757-70, doi:10.17341/gazimmfd.625921.

Vancouver

1.Aslıhan Yıldız, Ertuğrul Ayyıldız, Alev Taşkın Gümüş, Coşkun Özkan. Şehirlerarası otobüs firmalarına yönelik kalite beklentilerinin aralıklı tip-2 yamuk bulanık AHP ile değerlendirilmesi ve firma seçimi. GUMMFD. 01 Şubat 2022;37(2):757-70. doi:10.17341/gazimmfd.625921

Cited By

DRONE SELECTION FOR AGRICULTURAL ENTERPRISES WITH INTERVAL TYPE-2 FUZZY COPRAS METHOD

Journal of Research in Business

https://doi.org/10.54452/jrb.1447602