Araştırma Makalesi

Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama

Cilt: 36 Sayı: 4 2 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR

Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama

Öz

Bu çalışmada birden fazla kriterle değerlendirilen alternatiflerin sınıflandırması için karar verici ile etkileşimli bir yaklaşım önerilmektedir. Karar vericinin tercihlerinin literatürde sıklıkla kullanılan toplamsal fayda fonksiyonu ile tutarlı olduğu varsayılmaktadır. Önerilen yaklaşımda, iterasyonlar boyunca karar vericiye alternatifler sunularak bu alternatiflerin kategori bilgisi alınmaktadır. Karar vericiden alınan bilgiler kullanılarak alternatiflerin atanabilecekleri olası en kötü ve en iyi kategorileri belirlemek için matematiksel modeller çözülmektedir. Bu modellerden bilgi toplayarak alternatiflerin kategorilere atanma olasılıkları hesaplanmaktadır. Karar vericiye sunulacak alternatif belirlenirken atanma belirsizliğini ölçmek için bir bilgi kuramı ölçüsü olan göreceli entropiden yararlanılmaktadır. Alternatiflerin atanma belirsizlikleri belirli bir seviyenin altına düşünce atanma olasılıkları belirli bir seviyeden yüksek olan alternatifler karar vericiye sorulmadan olasılıksal olarak kategorilere atanmaktadır. Tüm alternatifler sınıflandırılana kadar karar vericiden aşamalı olarak atama bilgisi alınmaktadır. Yaklaşımımız literatürden başka bir yöntem ile enerji sektöründe bir veri seti üzerinde test edilerek performans kıyaslaması yapılmıştır. Sonuçlar, karar vericinin bilişsel yükünü azaltmada önerilen yaklaşımın başarılı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Roy B., Paradigm and challenges, Multiple Criteria Decision Analysis: State of the Art Surveys, Springer, Berlin, 19–39, 2016.
  2. Yıldırım F. ve Önder E., Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, Dora Yayınları, Bursa, 2014.
  3. Ishizaka A. ve Nemery P., Multi-Criteria Decision Analysis Methods and Software, John Wiley & Sons Ltd., Chichester, 2013.
  4. Doumpos M. ve Zopounidis C., Preference disaggregation and statistical learning for multicriteria decision support: A review, European Journal of Operational Research, 209 (3), 203–214, 2011.
  5. Roy B., The outranking approach and the foundations of Electre methods, Journal of Theory and Decision, 31, 49–73, 1991.
  6. Yu W., ELECTRE TRI: Aspects methodologiques et manuel d’utilisation, document du LAMSADE, 74, Université de Paris-Dauphine, Paris, 1992.
  7. Leroy A., Mousseau V., Pirlot M., Learning the parameters of a multiple criteria sorting method, ADT 2011, LNCS, 6992, Editörler: Brafman R.I., Roberts F.S., Tsoukias A., Springer, Heidelberg, 219–233, 2011.
  8. Tervonen T., Lahdelma R., Dias J.A., Figueira J., Salminen P., SMAA-TRI: A Parameter Stability Analysis Method for ELECTRE-TRI, Environmental Security in Harbors and Coastal Areas, Editörler: Kiker G.A. ve Linkov I., Springer, Berlin, 217–231 2009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

23 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Özarslan, A., & Karakaya, G. (2021). Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(4), 2239-2254. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.737908
AMA
1.Özarslan A, Karakaya G. Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama. GUMMFD. 2021;36(4):2239-2254. doi:10.17341/gazimmfd.737908
Chicago
Özarslan, Ali, ve Gülşah Karakaya. 2021. “Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (4): 2239-54. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.737908.
EndNote
Özarslan A, Karakaya G (01 Eylül 2021) Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 4 2239–2254.
IEEE
[1]A. Özarslan ve G. Karakaya, “Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama”, GUMMFD, c. 36, sy 4, ss. 2239–2254, Eyl. 2021, doi: 10.17341/gazimmfd.737908.
ISNAD
Özarslan, Ali - Karakaya, Gülşah. “Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/4 (01 Eylül 2021): 2239-2254. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.737908.
JAMA
1.Özarslan A, Karakaya G. Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama. GUMMFD. 2021;36:2239–2254.
MLA
Özarslan, Ali, ve Gülşah Karakaya. “Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 4, Eylül 2021, ss. 2239-54, doi:10.17341/gazimmfd.737908.
Vancouver
1.Ali Özarslan, Gülşah Karakaya. Çok kriterli sınıflandırma problemlerine yeni bir etkileşimli yöntem: Enerji sektöründe bir uygulama. GUMMFD. 01 Eylül 2021;36(4):2239-54. doi:10.17341/gazimmfd.737908