DİKLOROTRİAZİN REAKTİF BOYARMADDESİ SENTEZİ VE SELÜLOZİK ELYAFA UYGULANMASI

Öz

Ülkemizin pamuk rekoltesinin yüksek olması ve pamuk boyamada kullanılan boyaların ithal olması nedeniyle, suda çözünen, diklortriazin ve asetil amino grubu içeren heterobifonksiyonel Reaktif Orange 86 boyarmaddesi sentezlendi. Boyarmaddenin ticari olarak üretilen boya ile olan karşılaştırmasını sağlamak amacıyla sentezlenen boyarmaddenin fiziksel ve kimyasal özeliklerinin tespiti için erime noktası tayini ile sıvı kromotografi ve gaz kromotografi olmak üzere iki farklı teknikle kütle tayini yapıldı. Ayrıca UV spektrumu alındı ve floresans özellikleri incelendi. Sentezlenen diklorotriazin reaktif boyarmaddenin, alkali şartlarda, pamuk liflerine çektirme boyama metodu kullanılarak, farklı flotte oranı ve sıcaklıklarda boyama etkinliği araştırıldı. Renk haslığı tayinlerinde evrensel ve ticari yıkama, sürtünme ve yapay hava şartlarına karşı dayanım ISO Standartları esas alınarak araştırıldı. Ayrıca boyama verimi için K/S değerleri tespit edildi.

Anahtar Kelimeler

• Reaktif boya, çektirme boyama, selülozik elyaf, renk haslığı.

Kaynakça

1. Alıcılar A, Murathan A, Bazı dispers mavi tekstil
2. boyarmaddelerin eldesinin ve uygulanabilirliğinin
3. araştırılması, Standard Dergisi, 435, 76-79, 1998.
4. Gordon, P.F., Gregory, P.G., “Organic Color in
5. Chemistry”, Imperial Chemical Industries, 1987.
6. Hunger K., Industrial Dyes, Chemistry,
7. Properties, Applications, Wiley-VCH, Verlag
8. GmbH, Weinheim, 350-358. 2003.

9. Kocaer,F.O., Alkan,U., Boyar Madde İçeren
10. Tekstil Atıksularının Arıtım Alternatifleri, Uludağ
11. Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi
12. Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, 2002.
13. Santhy K., Selvapathy P. “Removal of reactive
14. dyes from waste water by adsorption on coir pith
15. activated carbon”, Bioresource Technology, Cilt
16. , No 11, 1329-1336, 2006.
17. “Boyarmaddeler” DPT 6. Beş Yıllık Kalkınma
18. Planı OİK Raporu, Devlet Planlama Teşkilatı,
19. Ankara, 1991.
20. T.C. Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü,
21. “Maddelere Göre Dış Ticaret 2000”, Devlet
22. İstatistik Enstitüsü, Ankara, 52-55, 253-255, Ekim
23. -
24. “Hazine Dış Ticaret Müsteşarlığı İstatistikleri”,
25. Hazine Dış Ticaret, Ankara, 1995.
26. Alıcılar A., Murathan A., “Tekstil Boyarmadde
27. Sektörümüz”, Tekstil İşveren, Cilt 219, 222-223,
28. -
29. Taylor J. A., Pasha K., Phillips D. A. S., “The
30. Dyeing Of Cotton With Hetero Bi-Functional
31. Reactive Dyes Containing Both A
32. Monochlorotriazinyl and a Chloroacetylamino
33. Reactive Group”, Dyes and Pigments, Cilt 51, No
34. -3, 145–152, 2001.
35. Burkinshaw, S.M. and Katsarelias, D., “The washoff
36. reactive dyes on cellulosic fibres. Part 4: The
37. use of different alkalis with monochlorotriazinyl
38. dyes on cotton”, Dyes and Pigments, Cilt 35, No
39. , 249-259, 1997.
40. Akçakoca, E.P., Özgüney, A.T., Atav, R., “The
41. efficiency of washing agents in the post-dyeing
42. removal of hydrolized reactive dye”, Dyes and
43. Pigments, Cilt 72, No 1, 23-27, 2007.
44. TS EN ISO 105-C06/kasım 2001 tekstil-renk
45. haslığı deneyleri - bölüm C06:evsel yıkamaya ve
46. ticarî müesseselerde yıkamaya karşı renk haslığı
47. TS 717 EN ISO 105-X12/şubat 2000 tekstil-renk
48. haslığı deneyleri - bölüm X12: sürtünmeye karşı
49. renk haslığı tayini
50. TS 1008 EN ISO 105-B02/nisan 2001 tekstil -
51. renk haslığı deneyleri -bölüm B04: yapay hava
52. şartlarına karşı renk haslığı: ksenon ark lâmbası ile
53. soldurma deneyi
54. Valz, H.G., “Industrial Color Testing”, Wiley-
55. VCH, Germany, 23-29, 2001.
56. Völz G. Hans, “Industrial Color Testing
57. Fundamentals and Techniques” Second
58. Completely Revised Edition, Weinheim Wiley-
59. VCH, Germany, 17–26, 2001.
60. Fidanoğlu P., Bir diklorotriazin reaktif
61. boyarmaddesi olan reaktif orange 86’nın
62. selülozik elyafa uygulanması, Yüksek Lisans
63. Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü,
64. -