HAFİF YAPI TASARIMINDA PULTRUZYON METODU İLE ÜRETİLEN CAM ELYAF TAKVİYELİ PLASTİKLERİN KULLANILMASI

Öz

Türkiye, dünyanın en etkin deprem kuşaklarından olan Kuzey Anadolu fay hattının üzerinde yer almaktadır.Bundan dolayı depreme dayanıklı yapı araştırmaları Türkiye ve başka yerlerde çok önem kazanmıştır. Binalaradeprem kuvvetinin etkisi Newton’un ikinci kanunundan hareketle, F = m × a (kuvvet = kütle × ivme) kolaycahesaplanabilir. Bu durumda deprem hareketi olan ivmenin mevcut teknoloji ile %100 kontrol altına alınabilmesimümkün değildir. Ancak; bina kütlelerinin hafifletilmesi ile doğru orantılı olarak yapıya etkiyen dinamikkuvvetinde azaltılması sağlanabilir. Bu durum dikkate alınarak, depreme dayanıklı konut ihtiyacını karşılamakiçin alternatif teknolojik ürünler sürekli araştırılmaktadır. Son teknoloji ürünlerinden biri de, gelenekselmalzemelere göre daha hafif, korozyon dayanımı ve dayanım/yoğunluk oranı yüksek, pultruzyon metodu ileüretilen Cam Elyaf Takviyeli Plastik (CTP) malzemelerdir. Bu çalışmada; pultruzyon metodu ile üretilmiş CTPprofillerden oluşturulan iki katlı yapı sistemi bilgisayar ortamında modellenerek dinamik ve statik yükleraltındaki davranışları çelik yapı sistemi ile karşılaştırılmıştır. Modelde kullanılan CTP profillere ait mekaniközellikler uluslararası düzeyde kabul edilen test metotları kullanılarak belirlenmiştir. Çelik yapıya göre rijitliğidaha az olan CTP profillerle oluşturulan modele, stabilite çaprazları eklenerek yapının yaklaşık birinci doğaltitreşim periyodunun düşürülmesi ve rijitleştirilmesi sağlanmıştır. CTP profillerin özgül ağırlığının çeliğe göredüşük olmasından dolayı, en önemli taşıyıcı eleman olan kolonlara deprem esnasında gelen kesme kuvvetininönemli ölçüde azalması sağlanmıştır. Böyle bir avantaja sahip CTP’nin deprem bölgelerinde, özellikle alüvyonzeminli bölgelerde, kullanımı önem kazanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Cam Elyaf Takviyeli Plastik, hafif yapı, pultruzyon metodu, dinamik analiz.

Kaynakça

1. Şahin, Y., Kompozit Malzemelere Giriş, Gazi
2. Yayın Evi, Ankara, 2000.
3. Mallick, P.K., Composite Engineering Handbook”,
4. Marcel Dekker, New York, 1997.
5. EUROCOMP, Structural Design of Polymer
6. Composites - EUROCOMP Design Code and
7. Handbook, London, Edited by Clarke, J. L.,
8. Chapman and Hall, 1996.

9. İnternet sitesi, www.sisecam.com.tr
10. İnternet sitesi, www.strongwell.com
11. Holmes, M. ve Just, D.J., GRP in Structural
12. Engineering, Applied Science Publishers Ltd, New
13. York and London, 1983.
14. Arıkan, T.A., CTP Malzemesinin Yapısal Strüktürde
15. Kullanılmasına Yönelik Sorunlar Ve
16. Strüktürel Davranışının İrdelenmesi, Yüksek
17. Lisans Tezi, GYTE Mühendislik ve Fen Bilimleri
18. Enstitüsü, 2004.
19. Gosling, P.D and Sarıbıyık, M., “A Non-Standard
20. Tensile Coupon for Fibre Reinforced Plastic”.
21. Journal of Material in Civil Engineering, Vol.
22. , No 2, 108-117, 2003.
23. Mertol A. ve Mertol H.C., Deprem Mühendisliği
24. Depreme Dayanıklı Yapı Tasarımı, Birsen
25. Yayın Evi, İstanbul, 2002.
26. Gönenç, K., Mimari Proje Tasarımında Depreme
27. Karşı Yapı Davranışının Düzenlenmesi, Teknik
28. Yayınevi, Ankara, 2000.
29. Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında
30. Yönetmelik (ABYYHY), 1997 Deprem Yönetmeliği,
31. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara, 1997.
32. TS 648, Çelik Yapılar Hesap ve Yapım Kuralları,
33. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara, 1982.
34. Deren, H. Uzgider, E. ve Piroğlu, F., Çelik
35. Yapılar, Çağlayan Kitabevi, İstanbul, 2002.
36. Extern Design Manuel, Strongwell, Corporation,
37. Biristol Virginia, USA, 1998.
38. TS 498, Yapı Elemanlarının Boyutlandırılmasında
39. Alınacak Yüklerin Hesap Değerleri, Türk
40. Standartları Enstitüsü, Ankara, 1997.
41. Fiberline Composites A/S, Design Manuel,
42. Kolding, Denmark, 2003.