KÜNDEKARİ TEKNİĞİNDE YAPILMIŞ AHŞAP PANELLERİN BOYUTSAL DEĞİŞİMLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Bu çalışmada, Selçuklu ve Osmanlı döneminde yaygın olarak kullanulan kündekâri tekniğinde üretilen tablalar ile bu tablaların üretiminde kullanılan iç dolgu parçalarının çalışma miktarları araştırılmıştır. Bu maksatla, ülkemizde yetişen akasya (Robinia pseudoacacia L.), armut (Pirus communis L.), kestane (Castanea sativa Mill.), sapsız meşe (Quercus petrean Lieble) ve Toros sediri (Cedrus libani A. Rich) odunlarından gerçek boyutlarda kündekâri tekniğine uygun 10 adet örnek hazırlanmıştır. Örnekler, TS 4083 ve TS 4084’e göre 20±2 oC sabit sıcaklıkta %90±5 ve %30±5 bağıl nem şartlarında denge rutubetine ulaşıncaya kadar bekletilmiştir. Kündekâri tabla ile iç dolgu parçalarının rutubet farklılığından kaynaklanan genişleme ve daralma değerleri belirlenerek, istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, kündekâri tekniği, ahşap tablaların çalışmasını önemli ölçüde azaltmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kündekâri tekniği, ağaç malzeme, genişleme, daralma

Kaynakça

1. Söğütlü, C., “Bazı Yerli Ağaç Türlerinin Kündekâri
2. Yapımında Kullanım İmkânları”, Doktora Tezi, Gazi
3. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2-3,
4. -
5. Sözen, M., Tanyeli, U, “Sanat Kavramları ve
6. Terimleri Sözlüğü”, Büyük Fikir Kitapları Dizisi
7. , Remzi Kitabevi, İstanbul, 145, 1986.
8. Ödekan, A., “Eczacıbaşı sanat Ansiklopedisi”, Cilt 2,

9. Yapı–Endüstri Merkezi, İstanbul, 1078–1079,
10. -
11. Tufani, A., “Sanat Terimleri Sözlüğü”, Toplum
12. Yayınevi, Yayın No 3, Ankara, 76–77, 1980.
13. Derleme Sözlüğü, Cilt 8, 2. Baskı, Atatürk
14. Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Ankara,
15. –3037, 1993.
16. Devellioğlu F., “Osmanlıca–Türkçe Ansiklopedik
17. Lügat”, Aydın Kitabevi, Ankara, 535, 1996.
18. Arseven, C. E., “Sanat Ansiklopedisi”, Milli Eğitim
19. Bakanlığı, Cilt 3, İstanbul, 1193–1195, (1998).
20. Türkçe Sözlük, Cilt 2, Türk Dil Kurumu,
21. Ankara, 1438, 1998.
22. Toparlı, R., “Ahmet Vefik Paşa, Lehçe–i
23. Osmânî”, TDK, Ankara, 260, 2000.
24. Ersoy, A., “15. Yüzyıl Osmanlı Ağaç İşçiliği”,
25. Marmara Üniv. Atatürk Eğt. Fak., Yayın No
26. , İstanbul, 1, 1993.
27. Demiriz, Y., “İslâm Sanatında Geometrik
28. Süsleme: Bir Envanter Denemesi”, Lebib Yalkın
29. Yay. A.Ş., İstanbul, 5–9, 2000.
30. Fatery, K. F., Williamson, T. G., “Adhesives”,
31. Wood Engineering and Condruction, Fatery, K. F.,
32. Williamson, McCRAW–HILL, INC., New York,
33. –39, 1997.
34. Örs, Y., Keskin, H., “Ağaç Malzeme Bilgisi”,
35. T.C. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (KOSGEB),
36. Ankara, 61–65, 2001.
37. Kurtoğlu, A., “Ağaç Malzeme Yüzey İşlemleri, 1:
38. Cilt”, İstanbul Üniv. Orman Fakültesi, Üniv.
39. Yayın No: 4262, Fak. Yayın No: 463, İstanbul,
40. –163, 2000.
41. Söğütlü, C., Sönmez, A., “Değişik Koruyucular ile
42. İşlem Görmüş Bazı Yerli Ağaçlarda UV
43. Işınlarının Renk Değiştirici Etkisi” Gazi Üniv.
44. Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt
45. , No: 1, Sayfa 151-159, 2006.
46. Büyükçanga, M., “Kündekâri ve Konya’da Yaşayan
47. Kündekârlar” Türk Dünyası Kültür ve Sanat Sempozyumu, Isparta S.D.Ü., 245–248
48. (2000).
49. Ögel, B., “Selçuklu Devri Anadolu Ağaç İşçiliği
50. Hakkında Notlar”, Ankara Üniversitesi İlahiyat
51. Fakültesi Yıllık Araştırmalar Dergisi 1 (5):
52. –235, 1957.
53. Özdemir, F., “Kündekâri Tekniğinin Dekorasyonda
54. Uygulaması”, 1. Ulusal Mobilya Kongresi,
55. Ankara, 427–434, 1999.
56. Öney, G., “Beylikler Devri Ahşap Sanatı XIV ve
57. XV. yüzyıl (1300–1453)”, Türk Tarih Kurumu
58. Basımevi, Ankara, 33–34, 1989.
59. Sönmez, A., Söğütlü, C., “Kündekari: It’s Importance
60. In Turkish Wooden Art and Detection Of
61. Construction Technique” Dokuz Eylul University,
62. Fine Arts Faculty of Traditional Arts Department
63. International Symposium of Tradıtional Arts,
64. İzmir, Volume: 1, Page: 1-10, 16-18 November 2006.
65. Barışta, H. Ö., “Selçuklu Ahşap İşçiliğinden Bazı
66. Örnekler ve Tanınmamış Birkaç Parça Üzerine”,
67. –2. Milli Selçuklu Kültür ve Medeniyeti Semineri
68. Bildirileri, Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları
69. Merkezi, Konya, 87–108, 1993.
70. Barışta, H. Ö., “Türk El Sanatları Genişletilmiş
71. İkinci Baskı”, Kültür Bakanlığı, Yayın No: 2168,
72. Sanat Eserleri Dizisi:192, Ankara, 37–38, 1998.
73. Bozer, R., “XV. Yüzyıl Ortasına Kadar Anadolu
74. Türk Sanatında Ahşap Kapılar”, Doktora Tezi,
75. Ankara Üniv. Sosyal Bil. Enst., Ankara 19–30,
76. , 1992.
77. Öney, G., “Anadolu Selçuklu ve Beylikler Devri
78. Ahşap Teknikleri”, Sanat Tarihi Yıllığı III,
79. İstanbul, 137, 1969–1970.
80. Keskin, H., “Lamine Masif Ağaç Malzemelerin
81. Teknolojik Özellikleri ve Ağaçişleri Endüstrisinde
82. Kullanım İmkânları”, Doktora Tezi, Gazi Üniv.
83. Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 49– 58, 2001.
84. Yüksel, M., “Türk Ahşap Sanatında Gerçek Ve
85. Taklit Kündekâri Elemanlarının Fiziksel Performanslarının
86. Karşılaştırılması”, Yüksek Lisans
87. Tezi, Gazi Üniv. Fen Bilimleri Enstitüsü,
88. Ankara 97–99, 2002.
89. TS 2471, “Odunda Fiziksel ve Mekaniksel Deneyler
90. İçin Rutubet Miktarı Tayini”, TSE Standardı,
91. Ankara, 1976.
92. TS 4084, “Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda
93. Daralmanın Tayini”, TSE Standardı, Ankara , 1983.
94. TS 4083, “Odunda Radyal ve Teğet Doğrultuda Genişlemenin
95. Tayini”, TSE Standardı, Ankara, 1983.