TEK SİLİNDİRLİ DÖRT ZAMANLI BİR DİZEL MOTORUNUN DİNAMİK MODELİ VE TİTREŞİMLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada tek silindirli dört zamanlı bir dizel motorunun dinamik modellemesi yapılarak, motorun hızlanma sürecinde yüklü ve yüksüz koşullarda sergilediği davranışlar, motor bloğunun titreşimleri ve krank milinin açısal hızının değişimleri incelenmiştir. Dinamik model; piston, krank mili, motor bloğu ve biyelin hareket denklemlerinden oluşmaktadır. Bloğun ve diğer dinamik elemanların hareketleri krank eksenine dik bir düzlemde tanımlanmıştır. Motor bloğunun hareketi iki serbestlik derecesine sahiptir ve bunlardan birisi silindir ekseni doğrultusundaki öteleme hareketi, diğeri ise krank ekseni etrafındaki dönme hareketidir. Sunulan çalışmada sayısal analiz işlemleri, başlangıç koşulları altında zaman değişkenine göre yapılmıştır. Simülasyonda kullanılan gaz basıncı değişimi tek silindirli dört zamanlı bir dizel motorundan deneysel yöntemle elde edilmiştir. Farklı sertlik ve sönümleme sabitleri için bağlantı takozlarında oluşan kuvvetler ve motor parçalarının titreşim karakteristikleri grafik olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Motor dinamiği, krank mili açısal hız dalgalanmaları, blok titreşimleri

Kaynakça

1. Hartog, J.P.D., Mechanical Vibrations, Third Edition, McGraw Hill Book Company Inc., 1947.
2. Wang, R., A Study of Vibration Isolation of Engine Mount System, MsD Thesis, Concordia University, The Department of Mechanical and Industrial Engineering, 2005.
3. Yu, Y., Naganathan, N.G. ve Dukkipati, R.V., “A Literature Review of Automotive Vehicle Mounting Systems” Mechanism and Machine Theory, Cilt 36, 123-142, 2001.
4. Hoffmann D.M.W. ve Dowling, D.R., “Modeling Fully-Coupled Rigid Engine Dynamics and Vibrations”, SAE Paper, No:1999-01-1749, 1-11, 1999.
5. Boysal, A. ve Rahnejat, H., “A Torsional Vibration Analysis of a Multi-Body Single Cylinder Internal Combustion Engine Model”, Applied Mathematical Modelling, Cilt 21, 481-493, 1997.
6. Foumani, M.S., Khajepour, A., Durali, M., “Optimization of Engine Mount Characteristics Using Experimental/Numerical Analysis”, Journal of Vibration and Control, 9, 1121-1139, 2003.
7. Winton, D.M. ve Dowling, D.R., “Modal Content of Heavy-Duty Diesel Engine Block Vibration”, SAE Paper, No: 971948, 621-630, 1997.
8. Muller, M., Siebler, T.W. ve Gortner, H., “Simulation of Vibrating Vehicle Structures as Part of the Design Process of Engine Mount Systems and Vibration Absorbers”, SAE Paper, No: 952211, 1995.

9. Tao, J.S., Liui, G.R. ve Lam, K.Y., “Design Optimization of Marine Engine Mount System”, Journal of Sound and Vibration, Cilt 235, No 3, 477-494, 2000.
10. Pasricha, M.S. ve Hashim, F.M., “Effect of the Reciprocating Mass of Slider Crank Mechanism on Torsional Vibrations of Diesel Engine Systems”, Asean Journal on Science and Technology for Development, Cilt 23, No 1, 71-81, 2006.
11. Hadi, R., The Identification of The Inertial Characteristics of An ICE Through Steady State Vibration Measurement, PhD. Thesis, Wayne State University, Mechanical Engineering, 2002.
12. Ostman, F. ve Toivonen, H.T., “Model-Based Torsional Vibration Control of Internal Combustion Engines”, IET Control Theory and Applications, 2, 11, 1024-1032, 2008.
13. Hesterman, D.C. ve Stone, B.J., “A Systems Approach to the Torsional Vibration of Multi Cylinder Reciprocating Engines and Pumps.”, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part C: Journal of Mechanical Engineering Science, Cilt 208, 395-408, 1994.
14. Guzzomi, A.L., Hesterman, D.C. ve Stone, B.J., ‘The Effect of Piston Friction on Engine Block Dynamics’, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part K: Journal of Multi Body Dynamics, Cilt 221, 277-289, 2007.
15. Ciulli, E., Rizzoni, G. ve Dawson, J., “Numerical and Experimental Study of Friction on A Single Cylinder CFR Engine”, SAE International, International Congres and Exposition, Michigan, 960357, 181-188, 1996.
16. Zweiri, Y.H., Whildborne, J.F. ve Seneviratne, L.D., “Detailed Analytical Model of A Single-Cylinder Diesel Engine in The Crank Angle Domain”, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part D: Journal of Automobile Engineering, Cilt 215, 1197-1216, 2001.
17. Adiletta, G. ve Guido, A.R., "Dynamical Behaviour of Torsional System with Parametric and External Excitations”, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part C: Journal of Mechanical Engineering Science, Cilt 214, 955-973, 2000.
18. Rezeka, S.F., A Mathematical Model of Reciprocating Combustion Engine Dynamics for The Diagnosis of Deficient Energy Conversion, PhD. Thesis, Wayne State University, Mechanical Engineering, 1984.
19. Drew., S.J., Hesterman, D.C. ve Stone, B.J., “ The Torsional Excitation of Variable Inertia Effects in A Reciprocating Engine”, Mechanical Systems and Signal Processing, Cilt 13, No 1, 125-144, 1999.
20. Li, H. ve Stone, B.J., “Time Domain Modelling of A Reciproaching Engine”, Mechanical System and Signal Processing, Cilt 13, No 1, 169-178, 1999.
21. Metallidis P. ve Natiavas S., “Linear and Nonlinear Dynamics of Reciprocating Engines”, International Journal of Non-Linear Mechanics, Cilt 38, 723-738, 2003.
22. Christopherson, J. ve Jazar, G.N., “Dynamics Behaviour Comparision of Passive Hydrolic engine Mounts, Part 1: Mathematical Analysis”, Journal of Sound and Vibration, Cilt 290, 1040-1070, 2006.
23. Hillis, A., J., Harrison, A.J., L. ve Stoten, D.P., “A Comparision of Two Adaptive Algoritms for The Control of Active Engine Mounts”, Journal of Sound and Vibration, Cilt 286, 37-54, 2005.
24. Jazar, G.N., Houim, R., Narimani, A. ve Golnaraghi, M.F., “Frequency Response and Jump Avoidance in A Nonlinear Passive Engine Mount”, Journal of Vibration and Control, Cilt 12, No 11, 1205-1237, 2006.
25. Nakaji, Y., Satoh, S., Kimura, T., Hamabe, T., Akatsu, Y. ve Kawazoe, H., “Development of an Active Control Engine Mount System”, Vehicle System Dynamics, Cilt 32, 185-198, 1999.
26. Meirovitch, L., Elements of Vibrations Analysis, Second Edition, McGraw Hill International Editions, 1986.
27. Palavan, S., Pistonlu Makinalar Dinamiği, Altı Baskı, İ.T.Ü. Makine Fakültesi Ofset Atölyesi, 38-39, 1975.
28. Karabulut, H., Salman, M.S., Çınar, C., Öztürk, E., Sarıdemir, S., Dört Zamanlı, İki Silindirli, Buji ile Ateşlemeli Bir Benzin Motorunun Geliştirilmesi, Gazi Üniversitesi Rektörlüğü Bilimsel Araştırma Projesi, Proje No: 07/2006-11, 2009