ERDEMİR 6112 SAC MALZEMENİN HİDROMEKANİK DERİN ÇEKME YÖNTEMİYLE ŞEKİLLENDİRİLEBİLİRLİĞİ

Öz

Sac metal malzemelerin sıvı basıncı ile şekillendirme yöntemleri, klasik kalıplama ile şekillendirmeyöntemlerine göre; ürün kalitesi ve çekme oranı açısından sağladığı avantajlarından dolayı, otomotiv baştaolmak üzere; beyaz eşya, uzay ve havacılık endüstrisinde giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada; sıvı basıncıile şekillendirme yöntemlerinden birisi olan hidromekanik derin çekme yöntemi kullanılarak, Erdemir 6112(DC01) kalite sac malzemenin derin çekilebilirliği deneysel olarak araştırılmıştır (Sac kalınlığı 0.5 mm, 0.8 mm1.0 mm). Deneysel çalışmalar; çalışmanın amacına ulaşmak için, tasarımı ve imalatı özel olarak yapılanhidromekanik derin çekme deney düzeneğinde yapılmıştır. Baskı plakası kuvveti ve çekme hızı değerleri sabitalınmıştır (Çekme hızı 6 mm/s). Sac malzeme kalınlığı, ilkel sac çapı, kalıp içi basıncı ve kalıp kavisiparametrelerinin, çekme oranı, çekme kuvveti, güç tüketimi ve şekillendirilen ürünün et kalınlığı değişimineetkileri deneysel olarak belirlenmiştir. Çekilen numunelerde, klasik kalıplama yöntemine göre daha yüksekçekme oranı (2.33) ve en küçük et kalınlığı değişiminin elde edildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Şekillendirilebilirlik, hidromekanik derin çekme, sıvı ile şekillendirme

Kaynakça

1. Zhang, S.H., Danckert, J., “Development of
2. hydro-mechanical deep drawing”, Journal of
3. Materials Processing Technology, 83: 14–25,
4. -
5. Şahin, S., “Hidrolik şekillendirme yönteminin
6. esasları ve sınıflandırılması”, Mühendis ve
7. Makine, 45 (533): 35-39.
8. Zhang, S.H., “Developments in hydroforming”,

9. Journal of Materials Processing Technology,
10. : 236–244, 1999.
11. Lang L.H., Wang Z.R., Kang D.C., Yuan S.J.,
12. Zhang S.H., Danckert J., Nielsen K.B.;
13. “Hydroforming highlights: sheet hydroforming
14. and tube hydroforming”, Journal of Materials
15. Processing Technology, 151: 165–177, 2004.
16. Verlinden, B., Driver, J., Samajdar, I., Doherty,
17. R.D.; “Thermo-Mechanical Processing of
18. Metallic Materials”, Pergamon Materials
19. Series, 11: 233-332, 2007.
20. Özer, M.; “Hidrolik akışkan basıncıyla
21. (hydroforming) tesisat bağlantı elemanlarının
22. şekillendirilmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli
23. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli, 1-
24. , 2007.
25. Koç, M.; “Hydroforming for advanced
26. manufacturing”, Woodhead Publishing
27. Limited and CRC Press LLC, Cambridge, 1-28,
28. -237, 2008.
29. Gelin, J.C.; “Advances and progresses in sheet
30. and tube hydroforming processes”, Advances in
31. Material Forming, 13: 193-205, 2007.
32. Tschaetsch H.; “Metal Forming Practise”,
33. Springer-Verlag Berlin Heidelberg, Germany,
34. -184, 2006.
35. Altan, T.; “Metal Forming
36. Handbook/Schuler”, Springer, Verlag Berlin
37. Heidelberg, 185-193, 1998.
38. Choi, H., Ni, J., Koç,, M.; “A study on the
39. analytical modelling for warm hydromechanical
40. deep drawing of lightweight
41. materials”, International Journal of Machine
42. Tools & Manufacture, 47: 1752-1766, 2007.
43. Zhang, S.H., Nielsen, K.B., Lang, L.H., Kang,
44. D.C., Danckert, J.; “Hydromechanical deepdrawing
45. of aluminium parabolic workpiecesexperiments
46. and numerical simulation”,
47. International Journal of Machine Tools &
48. Manufacture, 40: 1479–1492, 2000.
49. Zhang, S.H., Jensen, M.R., Nielsen, K.B.,
50. Danckert, J., Lang, L.H.; Kang, D.C., “Effect of
51. anisotropy and prebulging on hydromechanical
52. deep drawing of mild steel cups”, Journal of
53. Materials Processing Technology, 142: 544–
54. , 2003.
55. Yongchao, X., Yu, C., Dachang, K.;
56. “Hydromechanical deep drawing of superalloy
57. cups”, Journal of Materials Processing
58. Technology, 166: 243-246, 2005.
59. Zhang, S.H., Nielsen, K.B., Lang, L.H., Kang,
60. D.C., Danckert, J.; “Finite element analysis of
61. the hydromechanical deep-drawing process of
62. tapered rectangular boxes”, Journal of
63. Materials Processing Technology, 102: 1-8,
64. -
65. Wu, J., Balendra, R., Qin, Y.; “A study on the
66. forming limits of the hydromechanical deep
67. drawing of components with stepped
68. geometries”, Journal of Materials Processing
69. Technology, 145: 242–246, 2004.
70. Thiruvarudchelvan, S., Wang, H.;
71. “Investigations into the hydraulic-pressure
72. augmented deep drawing process”, Journal of
73. Materials Processing Technology, 105: 161-
74. , 2000.
75. Ali H. A.; “Ticari sacların ve Erdemir derin
76. çekme saclarının derin çekilebilme özelliklerinin
77. belirlenerek benzer ithal saclar ile
78. karşılaştırılması”, Doktora Tezi, Gazi
79. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 5, 36-50,
80. Ankara, 2001.
81. Demiray, K.; “Al 1050 malzemesinin derin
82. çekme işleminde baskı plakasının etkisinin
83. teorik ve deneysel olarak incelenmesi”, Bilim
84. uzmanlığı tezi, Zonguldak Karaelmas
85. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,
86. Karabük, 1-30, 2006.
87. Alparslan Y.E.; “Merkezi delikli taslak
88. malzemelerin derin çekme özelliklerinin
89. incelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar
90. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kütahya,
91. -31, 2008.
92. Singh S. K., Kumar D.R.; “Effect of process
93. parameters on product surface finish and
94. thickness variation in hydro-mechanical deep
95. drawing”, Journal of Materials Processing
96. Technology, 204: 169–178, 2008.
97. Li-hui, L., Tao, L., Xian-bin, X., Kristensen,
98. B.E., Danckert, J., Nielsen, K.B.; “Optimized
99. constitutive equation of material property based
100. on inverse modelling for aluminium alloy hydro
101. forming simulation”, Trans. Nonferrous Met.
102. Soc. 16: 1379-1385, 2006.
103. Lin, J., Zhao, S.D., Zhang, Z.Y., Wang, Z.W.;
104. “Deep drawing using a novel hydromechanical
105. tooling”, International Journal of Machine
106. Tools & Manufacture, 49: 73-80, 2009.
107. E. Önder, A. E. Tekkaya; “Numerical
108. Simulation of Various Cross Sectional
109. Workpieces Using Conventional Deep Drawing
110. and Hydroforming Technologies”,
111. International Journal of Machine Tools &
112. Manufacture, 48 (5): 532-542, 2007.