Aısı 5115 Çelikten İmal Edilen Dişli Çarkın Diş Dibindeki Kalıcı Gerilmelerin İncelenmesi

Öz

Kalıcı gerilmelerin parçanın çalışma performansı, dayanım ve tolerans gibi özelliklere etkisi büyüktür. Bu nedenle parçalardaki kalıcı gerilmelerin değerlerinin ve özelliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Yapılan bu çalışmada AISI 5115 çelik
malzemeden imal edilen ve semantasyon işlemine tabii tutulmuş dişli çark kullanılmıştır. Diş diplerinde oluşan kalıcı gerilmeler katman kaldırma metodu kullanılarak ölçülmüştür. Yapılan ölçümler sonucunda diş dibi yüzeylerinde basma biçimindeki kalıcı gerilmeleri olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kalıcı gerilmeler, katman kaldırma tekniği, dişli çarklar, ısıl işlem

THE RESEARCH INTO THE RESIDUAL STRESSES ON THE ROOT’S TEETH OF A GEAR WHEEL MADE OF AISI 5115 STEEL

Öz

Residual stresses have considerable influence on the strength, tolerance and performance of the component. Because of this, their types and values have to be known. In this study, a gear wheel manufactured from carburized AISI 5115 steel was used. Residual stresses at the root of the gear have been investigated by layer
removing method. It was found that residual stresses are compressive at the root of the gear

Anahtar Kelimeler

• Residual stresses,layer removal technique,gear wheels,heat treatment

Kaynakça

1. Dieter, G.E., “Mechanical Metallurgy”, McGraw Hill Book C., U.K., (1985).
2. Akkurt, M., Kent M., “Makine Elemanları”, Birsen Kitapevi Yayınlar, 453-460,
3. İstanbul, (1984).
4. Birger, I.A., “Ostatocnie Naprjeniya”, Moskow, (1963).
5. Efanow, V.P., “Semyonov, A.Y., “Opredelenie Ostatoçnıh Tehnologiceskıh
6. Naprejeniy V, Kurupno Gobaritnıh Konsruksiyah İ Obrazsah Rennrgenovskim
7. Metodom”, Zavotskaya Labarotrya, Moskow, (1987).
8. Fethullayev, E.K., Akyıldız, H.K., “Teknolojik Gerilmelerin Makine

9. Parçalarının Üretiminde Önemi”, Erciyes Üniversitesi Yayını, Kayseri, (2000).
10. Fetullayev, E. K., “Talaş Kaldırma Yöntemi İle Üretilen Vidalı Elemanlara
11. Yüzey Katında Oluşan Artık Gerilmelerin Vida Elemanlarına Etkisi”,
12. Uluslararası Makina Tasarımı ve İmalat Kongresi, ODTÜ, Ankara, (1998).
13. Hetanyi, M., “Handbook Of Experimental Stress Analysis”, John Willy & Sons
14. Inc., , U.S.A. 342-395, (1950).
15. Lahtin, Y.M., Leontiyeva, V.P., “Materyela Vediniye”, Moskow, (1990).
16. Kogayev, V. P., “Rasçgoti Na Proçnost Pri Napryajeniyah, Peremenıh Vo
17. Vremini”, Moskow, (1977).
18. Kafkas, F., “Katman Kaldırma Tekniğine Dayalı Olarak Kalıcı Gerilmelerin
19. Ölçülmesini Sağlayan Bilgisayarlı Ölçme Cihazının Tasarım Ve İmalatı”,
20. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, (2001).
21. Lu, J., “Handbook Of Measurement Of Residual Stresses”, Society For
22. Experimental Mechanics, Prentice-Hall, Inc., France, 342-411, (1996).
23. Sachs, G., “Der Naubweis Inneres Spannanqez Und Rohren Zeitschur”,
24. Metallkunde, Vol 19, 352-378, (1927).
25. Davidenko, N.,N., “Ob Izmrniostatocnak Naprijeny”, Zovodskaya Labarotoriya,
26. No. 8, (1937).