BUILDING PROGRAMMING: FROM “PROBLEM SEEKING” TO ARCHITECTURAL VALUES

Öz

Building/Architectural Programming discipline, which gave its first written works in 1970s, has been evolved gradually. The main theme of this change was; going beyond the limits of having a practice-based, narrow area and defining a broad spectrum that covers the whole constituents of the field of architecture, including the interactions between constituents. The change, which is the main theme of this study, shows itself in the contents of the main books of the field, most significantly. Each book, being reviewed in this study, aims to introduce a new definition and frame to the discipline. Being directly connected to the field of practice, architectural programming, was defined as a systematic search for information and placed by scientific research. In its ultimate position, architectural programming, aims to approach the complex and multi-layered structure of the field of architecture that depends on actors, therefore is based on interpretations and suppositions that has to be defined in each new case. In this study, these two positions, and the ones inbetween, are reviewed in terms of the definitions of the discipline and the strategies introduced to the field. The choice of the main books have been made according to the “being a milestone/adding something new to the discipline” criterion. The books, which just guide the practice and repeat the existing discourses, are excluded in this study.

Anahtar Kelimeler

• Building programming,architectural programming,programming approaches,programming strategies,problem seeking,architectural values

“Problem Araştırması”ndan Mimari Değerlere Geçişte Bina Programlama

Öz

1970’li yıllarda ilk yazılı ürünlerini vermeye başlayan Bina Programlama/Mimari Programlama disiplini, günümüze kadar bir çok aşamadan geçmiştir. Bu aşamalarda
değişimin temel izleği, salt pratik/uygulama içerikli dar bir veri alanını tanımlamaktan öteye geçip, “mimarlık” alanının tüm bileşenlerinin içerilebildiği ve bu bileşenlerin birbirleri ile etkileştirildiği geniş bir veri alanının tanımlanmasıdır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan söz konusu geçiş, en belirgin ifadesini, Bina Programlama disiplininin dönüm noktalarında yer alan temel kitapların içeriklerinde bulmuştur.
Çalışma içinde yer verilen her bir programlama kitabı, disipline, farklı bir tanım ve içerik kazandırmayı amaçlamaktadır. İşlevi gereği pratik alana doğrudan katılımı olan programlama disiplini, başlangıçta kendini sistematik bir bilgi araştırması olarak tanımlamış ve bilime yakın bir noktada konumlandırmıştır. En son ulaştığı noktada ise
programlama, “mimarlık” alanının değerlere dayalı, dolayısıyla da aktörlere bağlı, yorum ve kabuller üzerinde temellenen ve her bir yeni yapıda yeniden tariflenmeyi gerektiren karmaşık ve çok bileşenli yapısına uyumlanmayı hedeflemektedir. Bu iki
durum ve durumlar arası geçiş süreci, çalışmada, Bina Programlama disiplininin belli başlı kitaplarında yer alan disiplin tanımları ve programlama stratejileri üzerinden
serimlenmektedir. Temel kitapların seçiminde, alana bir yenilik katma, bir dönüm noktası olma kriteri uygulanmıştır. Pratiği yönlendiren ve bir diğerinin söylemini tekrarlayan yapıtlar çalışma kapsamına alınmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bina programlama, mimari programlama, programlama yaklaşımları, programlama stratejileri, problem araştırması, mimari değerler

Kaynakça

1. Onat, E., Mekansal Organizasyonlarda İhtiyaç Programlaması, Teknik
2. Kitabevi, Ankara, 1990
3. Preiser, W.F.E., “Design Innovation and the Challenge of Change”, Design
4. Intervention ; Toward a More Humane Architecture, Van Nostrand
5. Reinhold Company, USA, 1991
6. Merriam-Webster OnLine Dictionary,
7. http://www.m-w.com/cgi-bin/dictionary?book=Dictionary&va=program
8. Duerk, D., Architectural Programming, Van Nostrand Reinhold Company,

9. New York, USA, 1993
10. Sanoff, H., Integrating Programming, Evaluation and Participation in Design,
11. Avebury, England, 1992
12. Brown, J.M., “Programming, Architectural”, Encyclopedia of Architecture,
13. Design and Construction, J.A.Wilkes (ed), AIA, John Wiley & Sons, USA,
14. -
15. Hershberger, R., “Values: A Theoretical Foundation for Architectural
16. Programming”, Programming the Built Environment, Preiser, W.F.E. (ed)
17. Van Nostrand Reinhold Company, New York, USA, 1985
18. Pena, W., Parshall, S., Kelly, K., Problem Seeking, An Architectural
19. Programming Primer, AIA Press , USA, 1977
20. Sanoff, H., Methods of Architectural Programming, Dowden, Hutchinson
21. and Ross, Inc., USA, 1977
22. Preiser, W.F.E., (ed), Programming the Built Environment, Van Nostrand
23. Reinhold Company, New York, USA, 1985
24. Preiser, W.F.E., (ed) Professional Practice In Facility Programming, Van
25. Nostrand Reinhold Company, New York, USA, 1993
26. Preiser, W.F.E., “Introduction”, Programming the Built Environment,
27. Preiser, W.F.E. (ed), Van Nostrand Reinhold Company, New York, USA,
28. -
29. Hershberger, R.G., “Values: A Theoretical Foundation for Architectural
30. Programming”, Programming the Built Environment, Preiser, W.F.E. (ed),
31. Van Nostrand Reinhold Company, New York, USA, 1985
32. Silverstein, M., Jacobson, M, “Restructuring the Hidden Program: Toward an
33. Architecture of Social Change”, Programming the Built Environment,
34. Preiser, W.F.E. (ed), Van Nostrand Reinhold Company, New York, USA,
35. -
36. Preiser, W.F.E., “Epilogue”, Professional Practice In Facility
37. Programming, Preiser, W.F.E. (ed), Van Nostrand Reinhold Company, New
38. York, USA, 1993
39. Hershberger, R., “Recent Development in Facility Programming”,
40. Professional Practice In Facility Programming, Preiser, W.F.E. (ed), Van
41. Nostrand Reinhold Company, New York, USA, 1993
42. Brill, M., “Foreword”, Architectural Programming, Duerk, D., Van
43. Nostrand Reinhold Company, New York, USA, 1993
44. Pena, W., 1999, “Foreword”, Programming for Design, From Theory to
45. Practice, Cherry, E., John Wiley & Sons Inc., New York, USA, 1999
46. Cherry, E., Programming for Design, From Theory to Practice, John Wiley
47. & Sons Inc., New York, USA, 1999
48. Hershberger, R., Architectural Programming and Predesign Manager,
49. McGraw-Hill, New York, USA, 1999