Araştırma Makalesi

Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi

Cilt: 38 Sayı: 1 21 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi

Öz

Polikarbonatlar bir termoplastik olarak metalik malzemelerle karşılaştırıldığında yüksek dayanıklığı, darbe direncinin yüksek olması, daha ekonomik, hafif ve uzun ömürlü oluşları ile kullanım alanları birçok endüstri alanında yaygınlaşmıştır. Plastikler avantajlarının yanında bazı koşullar altında çatlak ilerlermesi gibi kusurlar ile araştırmalara konu olmuştur. Ayrıca, dizayn çalışalarında bu konular göz önünde bulundurarak başarılı parça tasarımları ve üretimleri gerçekleştirimesi amaçlanmıştır. Çevresel gerilme çatlağı ise yavaş çatlak ilerlemesi prosesi olarak termoplastiklerde gözükmektedir. Plastik parçalara uygulanan gerilmeler ve üretim esnasında oluşan iç gerilmeler ve kimyasal konteminasyon gibi çevresel etmenlerin birleşimi ile çevresel gerilme çatlağı oluşmaktadır. Bu konuda firmalar ve ilgili araştırma merkezleri üretilen malzemelerin çevresel gerilme çatlağı için çeşitli test metotları kullanmaktadır. Bunlara sabit gerilme tabanlı testler ekonomik açıdan daha çok tercih edilmektedir. Çeşitli çevresel durummlar altında tercih edilen plastik malzemenin davranışları ve mekanik, fiziksel özellikleri incelenerek proseslerde ilerlenmektedir. Bu tez çalışasında ise üretim alanında plastik enjeksiyon prosesinde, seri üretime bağlı olarak yoğun şekilde kullanılabilen kimyasal kalıp ayırıcılarının çevresel gerilme çatlağına bağlı olarak plastikler üzerindeki verdiği hasarlar, çeşitli testler ve incelemelerle gözlemlenmeye çalışılmıştır. Çeşitli polikarbonatların plastik enjeksiyonu sırasında sanayide yoğun şekilde kullanılan kalıp ayırıcıların kullanılması ile deneyler yapılmıştır. Test düzenekleri sabit gerilme ile tasarlanıp test parçalarında testler uygulanmış ve daha sonra mikroskop altında çatlak oluşumu ve kimyasal kontaminasyona bağlı yüzeysel kusurların incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca mekanik ve fiziksel özelliklerin değişik test koşulları altındaki durumları gözlemlenmiştir. Üç nokta bükme deneyleri ile malzemelere yüklenebilecek en yüksek değerlerdeki değişim karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

ASELSAN, İTÜ

Teşekkür

Bu çalışmanın yürütülmesinde her türlü desteklerinden dolayı ASELSAN’a, üretim sırasındaki hem bilgi birikimlerini hem de üretim hattını kullanmamıza izin veren EMGE Elektro Mekanik Gereçler Endüstrisi’ne, kalıp tasarımı, üretimi ve her konuda desteklerininden dolayı Kerem Güngör’e teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. 1. KYRIACOS, Deny. Polycarbonates. In: Brydson's Plastics Materials. Butterworth-Heinemann, 2017. p. 457-485.
  2. 2. Brunelle, Daniel J. "Advances in polycarbonates: An overview." 2005. p. 1-5.
  3. 3. Bendler, John T., ed. Handbook of polycarbonate science and technology. CRC press, 1999.
  4. 4. ROBESON, Lloyd M. Environmental stress cracking: A review. Polymer Engineering & Science, 2013, 53.3: 453-467.
  5. 5. Environmental Stress Crack Resistance. LyondellBasell. https://www.lyondellbasell.com/globalassets/documents/polymers-technical-literature/tech-topic-environmental-stress-crack-resistance.pdf. Erişim tarihi Mayıs 23,2021.
  6. 6. JANSEN, J. The plastics killer. Advanced Materials and Processes, 2004, 50-53.
  7. 7. YAYLA P., ŞAHİN Ş., KILAVUZ İ., Poliolefin malzemelerde çevresel gerilme çatlak ilerlemesi. Prooceedings of 8th International Fracture Conference 7 – 9 November 2007. p. 259-268
  8. 8. WRIGHT, David. Failure of plastics and rubber products: causes, effects and case studies involving degradation. iSmithers Rapra Publishing, 2001.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2021

Kabul Tarihi

6 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 38 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şengül, M., & Taşdemir, H. (2022). Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 38(1), 331-344. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.947761
AMA
1.Şengül M, Taşdemir H. Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi. GUMMFD. 2022;38(1):331-344. doi:10.17341/gazimmfd.947761
Chicago
Şengül, Mustafa, ve Hacı Taşdemir. 2022. “Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38 (1): 331-44. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.947761.
EndNote
Şengül M, Taşdemir H (01 Haziran 2022) Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38 1 331–344.
IEEE
[1]M. Şengül ve H. Taşdemir, “Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi”, GUMMFD, c. 38, sy 1, ss. 331–344, Haz. 2022, doi: 10.17341/gazimmfd.947761.
ISNAD
Şengül, Mustafa - Taşdemir, Hacı. “Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 38/1 (01 Haziran 2022): 331-344. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.947761.
JAMA
1.Şengül M, Taşdemir H. Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi. GUMMFD. 2022;38:331–344.
MLA
Şengül, Mustafa, ve Hacı Taşdemir. “Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 38, sy 1, Haziran 2022, ss. 331-44, doi:10.17341/gazimmfd.947761.
Vancouver
1.Mustafa Şengül, Hacı Taşdemir. Enjeksiyon kalıplama yönteminde kullanılan kimyasal kalıp ayırıcıların polikarbonat malzemelerde çevresel gerilme çatlağı ilerlemesine etkisi. GUMMFD. 01 Haziran 2022;38(1):331-44. doi:10.17341/gazimmfd.947761

Cited By