Derleme

Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi

Cilt: 12 Sayı: 1 31 Mayıs 2023
PDF İndir
EN TR

Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi

Öz

Trafik güvenliğini artırmak ve trafik kazalarını azaltmak için yapılan birçok iyileştirme, uygulama ve düzenlemeye rağmen trafikteki kazalar neden azalmıyor? Bu sorunun cevabı risklerin sürücüler tarafından nasıl algılandığına ve algılamalarına göre sürüş sırasındaki davranışlarını nasıl düzenlediklerine bağlı olarak değişmektedir. Risk algısı sürücülerin değerlendirmelerini ve dolayısıyla trafik güvenliğini etkiyen önemli bir faktördür. Bu çalışmada, risklerin sürücüler tarafından nasıl algılandığı, algılamalarını etkileyen faktörlerin neler olduğu ve bunun sonucunda sürücülerin davranışlarını risklere göre nasıl düzenledikleri Risk Dengeleme Teorisi temelinde incelenmektedir. Bu teoriye göre, sürücüler koşullara bağlı olarak algıladıkları riskleri, hedefledikleri riskler ile karşılaştırarak sürüş sırasındaki davranışlarını avantajlarını en üste çıkaracak şekilde düzenlemekte ve riski dengelemektedirler. Karşılaştırmanın sonucunu etkileyen, algılanan riskin azalmasını ya da hedeflenen riskin artmasını sağlayan her bir uygulamanın riskli davranışları artırdığı ve bu yüzden, kaza sayılarının anlamlı şekilde azalmadığı ifade edilmektedir. Bu kapsamda çalışman amacı, trafik ve ulaşım psikolojisi içerisinde Risk Dengeleme Teorisi’ne göre sürücülerin risk algılarının, değerlendirmelerine ve sürüş sırasındaki davranışlarına olan etkilerini temel ve güncel ampirik araştırmaları kapsayacak şekilde açıklamak ve alternatif çalışma alanlarıyla ilgili bilgi sağlamaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Yoktur.

Teşekkür

Tüm emeği geçenlere teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Adams, J. G. U. (1988). Risk homeostasis and the purpose of safety regulation. Ergonomics, 31(4). 407-428. https://doi.org/10.1080/00140138808966688
  2. Alexanderson, S. (1972). Some Data About Traffic and Traffic Accidents. Stockholm: The Swedish Road Safety Office.
  3. Azık, D. ve Biçer, D. Ö. (2014). Emniyet kemeri kullanımı ve hız arasındaki iki yönlü ilişki: Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde bir gözlemsel çalışma. Karayolu Trafik Güvenliği 5. Karayolu Trafik Güvenliği Sempozyumu ve Sergisi seçilmiş bildiriler I içinde (ss. 119-130). Ankara: İklim.
  4. Ba, Y., Zhang, W., Chan, A. H., Zhang, T. ve Cheng, A. S. (2016). How drivers fail to avoid crashes: A risk-homeostasis/perception-response (RH/PR) framework evidenced by visual perception, electrodermal activity and behavioral responses. Transportation Research Part F: Traffic Psychology And Behaviour, 43, 24-35. https://doi.org/10.1016/j.trf.2016.09.025
  5. Brémond, R., Dommes, A. ve Engel, L. (2018). Driving at night with a cataract: Risk homeostasis? Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 53(2), 61–73. doi:10.1016/j.trf.2017.12.009
  6. Deery, H. A. (1999). Hazard and risk perception among young novice drivers. Journal of Safety Research, 30(4), 225–236. https://doi.org/10.1016/S0022-4375(99)00018-3
  7. Dula, C. S. ve Geller, E. S. (2003). Risky, aggressive, or emotional driving: addressing the need for consistent communication in research. Journal of Safety Research, 34(5), 559–566. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2003.03.004
  8. Elander, J., West, R. ve French, D. (1993). Behavioral correlates of individual differences in road-traffic crash risk: an examination method and findings. Psychological Bulletin, 113(2), 279–294. https://doi.org/10.1037/0033-2909.113.2.279

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikoloji, Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2023

Gönderilme Tarihi

19 Kasım 2022

Kabul Tarihi

26 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çorak, T. (2023). Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 12(1), 97-120. https://doi.org/10.28956/gbd.1207228
AMA
1.Çorak T. Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. GBD. 2023;12(1):97-120. doi:10.28956/gbd.1207228
Chicago
Çorak, Tuncay. 2023. “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 12 (1): 97-120. https://doi.org/10.28956/gbd.1207228.
EndNote
Çorak T (01 Mayıs 2023) Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. Güvenlik Bilimleri Dergisi 12 1 97–120.
IEEE
[1]T. Çorak, “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”, GBD, c. 12, sy 1, ss. 97–120, May. 2023, doi: 10.28956/gbd.1207228.
ISNAD
Çorak, Tuncay. “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”. Güvenlik Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Mayıs 2023): 97-120. https://doi.org/10.28956/gbd.1207228.
JAMA
1.Çorak T. Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. GBD. 2023;12:97–120.
MLA
Çorak, Tuncay. “Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi”. Güvenlik Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Mayıs 2023, ss. 97-120, doi:10.28956/gbd.1207228.
Vancouver
1.Tuncay Çorak. Trafik Güvenliği Kapsamında Farklı Bir Model: Risk Dengeleme Teorisi. GBD. 01 Mayıs 2023;12(1):97-120. doi:10.28956/gbd.1207228

24347   14728   14731   14739   


Bu dergi creative commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanmıştır.   29846