REALİZM VE NEOREALİZM BAĞLAMINDA SOĞUK SAVAŞ SONRASI GÜVENLİK ANLAYIŞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Soğuk Savaş sonrası güvenlik alanı, birey güvenliğinin öne çıkması, ulus devletin zayıflaması ve askerî güvenliğin görece öneminin azalması itibarıyla köklü değişimlere uğramış olsa da bugün dünya çapında konuşulan konulara bakıldığında Realizm ve Neorealizmin öne sürdüğü fikirsel çerçevenin hâlâ devam ettiği çeşitli verilerle birlikte görülmektedir. Bu makale Realizm ve Neorealizm çerçevesinde mevcut güvenlik ortamını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Terör ve sınır sorunları gibi problemlerden dolayı askerî seçeneklerin hâlâ güçlü bir koz olması, uluslararası ilişkiler teorileri bakımından değerlendirilecektir. Mevcut uluslararası ilişkiler ve uluslararası güvenlik ortamı analiz edilerek devletlerin hâlâ güçlü bir konumda yer aldıklarına dikkat çekilmiştir. Özellikle son yıllarda iç savaşların uluslararası gündemde daha fazla yer edinmesi ve insanları etkilemeye başlamasıyla birlikte askerî seçenekler ön plana çıkmaya başlamış, istikrarsız bölgelerde güçlü devletler çıkar yarışına girmişlerdir. Karşılıklı bağımlılığın gittikçe artmasının yanı sıra yeni ittifak yapılarının ve blokların oluştuğu, Suriye İç Savaşı gibi güncel konular izlendiğinde görülmektedir. İç savaşlar ve istikrarsızlıklar Realizm ve Neorealizmin tezlerini doğrulayabilecek özellikler taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Güvenlik,Realizm,Neorealizm,Uluslararası İlişkiler Teorileri

EVALUATION OF THE CONCEPT OF SECURITY IN THE POST COLD WAR ERA IN THE CONTEXT OF REALISM AND NEOREALISM

Öz

Even though the security area has undergone radical changes after the Cold War due to the prominence of individual security, the weakening of the nation-state and the relative importance of military security, ,as world-wide issues are taken into consideration, that the realistic and neo-philosophical intellectual framework is still supported by various data. This article aims to analyze the existing security environment in the framework of realism and neorealism. The military options will still be a strong trump card for problems such as terrorism and border issues and will be evaluated in terms of international relations theories. It is emphasized that the states are still in a strong position through analyzing the current international relations and international security environment. Especially in the recent years since the civil wars are becoming topical issues and have begun to affect people, military options have started to come into prominence and powerful states have competed for their self interest in volatile region In addition to the increasing interdependence, it is seen that new alliance structures and blocks are formed as current issues like the Syrian Civil War are observed. Civil war and instability have features that can confirm the hypothesis of realism and neorealism.

Anahtar Kelimeler

• International Security,Realism,Neorealism,International Relations,Theories

Kaynakça

1. Ağır, B. S. (2015). Güvenlik Kavramını Yeniden Düşünmek: Küreselleşme, Kimlik ve Değişen Güvenlik Anlayışı, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Yıl 11, Sayı 22, 97-131.
2. Arends, J.F.M. (2015). Homeros’dan Hobbes ve Ötesine: “Güvenlik” Kavramının Avrupa Geleneğindeki Boyutları, Uluslararası İlişkiler, Cilt 6, Sayı 22, 3-33.
3. Arı, T. (2008). Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika, Bursa: Marmara Kitap Merkezi.
4. Aydın, M. (2004). Uluslararası İlişkilerin “Gerçekçi” Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği, Uluslararası İlişkiler, Cilt 1, Sayı 1, 33-60.
5. Aygül, C. (2011). Ulus Devletler ve Bölgecilik, Ankara: Tan Kitabevi Yayınları.
6. Badie, B. (2008). Kim Korkar 21. Yüzyıldan, İstanbul: NTV Yayınları.
7. Bakan, S. & Tuncel, G. (2012). Küreselleşmenin Ulus Devlet Üzerindeki Etkisi, Birey ve Toplum Dergisi, Cilt 2, Sayı 3, 51-65.
8. Balcı, A. ve Kardaş, Ş. (2014). Uluslararası İlişkilere Giriş, İstanbul: Küre Yayınları.

9. Baylis, J. (2008). Uluslararası İlişkilerde Güvenlik Kavramı, Uluslararası İlişkiler, Cilt 5, Sayı 18.
10. Birdişli, F. (2014). Teori ve Pratikte Uluslararası Güvenlik, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
11. Brauch, H.G. (2008). Güvenliğin Yeniden Kavramsallaştırılması: Barış, Güvenlik, Kalkınma ve Çevre Kavramsal Dörtlüsü, Uluslararası İlişkiler, Cilt, Sayı 18, 1-47.
12. Çetinkaya, Ş. (2012). Güvenlik Algılaması ve Uluslararası İlişkiler Teorilerinin Güvenliğe Bakış Açıları, 21. Yüzyıl Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 2, 70-79.
13. Çıtak, E. (2014). Uluslararası İlişkilerde Gerçekçilik. İçinde Şahin, M. ve Şen, O. Uluslararası İlişkiler Teorileri: Temel Kavramlar, Ankara: Kripto Yayınları.
14. Çiçekçi, C. (2012). Uluslararası Güvenlik Çalışmaları, İstanbul: Kriter Yayınevi.
15. Çomak, H. ve Sancaktar, C. (2013). Uluslararası İlişkilerde Teorik Yaklaşımlar, İstanbul: Beta Yayınları.
16. Davutoğlu, A. (2011). Küresel Bunalım, İstanbul: Küre Yayınları.
17. Dedeoğlu, B. (2014). Uluslararası Güvenlik ve Strateji, İstanbul: Yeniyüzyıl Yayınları.
18. Demiray, M. ve İşcan, İ. H. (2008). Uluslararası Sitemde Güvenlik Kavramının Değişimi Ekonomik ve Jeopolitik Arka Planı, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 21, 141-170.
19. Elmas, M. S. (2013). Modern Toplumun Güvenlik Çıkmazı, Ankara: USAK Yayınları.
20. Erol, M. S. ve Efegil, E. (2012). Türk Dış Politikasında Güvenlik Arayışları, Ankara: Barış Kitap.
21. Falay, N. (1985). Kentlerin Kökenlerine Toplu Bir Bakış, İdare Hukuku ve İlimleri Dergisi, Sayı 1-3, 95-108.
22. Gökbaş, S. (2016). Çok Kutuplu Yeni Uluslar arası Sistemde “Güvenlik” Algısı, http://www.kamudiplomasisi.org/pdf/yeniguvenlikalgisi.pdf (Erişim Tarihi: 15.04.2016).
23. Gürsoy, B. (2005). Soğuk Savaş’tan Günümüze Asimetrik Tehdit, Ankara: IQ Kültür Yayıncılık.
24. Heywood, A. (2011). Küresel Siyaset, Ankara: Adres Yayınları.
25. Hıraoğlu, K. (2012). Üçüncü Soğuk Savaş Dönemi, İstanbul: Profil Kitap.
26. İbrahimov, R. (2016). Uluslararası İlişkilerde Realistler ve Realizm Paradigması, Qafkaz Üniversitesi Dergisi, Bakü, 1-11.
27. Kantarcı, Ş. (2012). Soğuk Savaş Sonrası Uluslararası Sistem: Yeni Sürecin Adı: ‘Koalisyonlar Dönemi mi?, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Yıl 8, Sayı 16, 47-85.
28. Karabulut, B. (2011). Küreselleşme Sürecinde Güvenliği Yeniden Düşünmek, Ankara: Barış Kitabevi.
29. Karabulut, B. (2014). Uluslararası Örgütlerin Güvenlik Boyutu, Ankara: Barış Kitap.
30. Kula, S. & Çakar, B. (2015). Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi Bağlamında Toplumda Bireylerin Güvenlik Algısı ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişki, Bartın Üni. İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt 6, Sayı 12, 191-210.
31. Küçüksolak, Ö. K. (2012). Güvenlik Kavramının Realizm, Neorealizm ve Kopenhag Okulu Çerçevesinde Tartışılması, Turan Stratejik Araştırmalar Dergisi, Cilt 4, Sayı 14, 202-208.
32. Küçükşahin, A. & Şafak, İ. C. & Dedeoğlu, Ç. (2009), Güvenlik Bağlamında Risk ve Risk Yönetimi, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Cilt 5, Sayı 10, 9-34
33. Özer, A. (2005). 11 Eylül, ABD, Türkiye ve Küreselleşme, İstanbul: Elips Yayınları.
34. Sancak, K. (2013). Güvenlik Kavramı Etrafındaki Tartışmalar ve Uluslararası Güvenliğin Dönüşümü, KTÜni. Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 6, 124-134.
35. Sandıklı, A. & Emekliler, B. (2011). Güvenlik Yaklaşımlarında Değişim ve Dönüşüm, Uluslararası Balkan Kongresi: 21. Yüzyılda Uluslararası Örgütlerin Güvenlik Yaklaşımları ve Balkanlar’ın Güvenliği Bildiriler Kitabı, 28-29 Nisan, Kocaeli.
36. Serdar, İ. (2015). Neorealizm, Neoliberalizm, Konstraktivism ve İngiliz Okulu Modellerinde Uluslararası sistemsel Değişikliklere Bakış, The Journal Of Europe – Middle East Social Science Studies, Volume 1, 14-38.
37. Tuğtan, M.A. (2014). Güç, Anarşi, Realizm, içinde Balta, E. Küresel Siyasete Giriş, İstanbul: İletişim Yayınları
38. Türkol, B.S. (2010). Büyük Kulaklar, İstanbul: Kariyer Yayıncılık.
39. Uğrasız, B. (2003). Uluslararası İlişkilerde İki Farklı Yaklaşım: İdealizm ve Realizm, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 5, Sayı 2, 139-145.
40. Uzer, U. (2013). 21. yüzyılda tek kutupluluk tartışmaları, Bilge Strateji, Cilt 5 Sayı 8, 69-93.
41. Yılmaz, S. (2006). 21. Yüzyılda Güvenlik ve İstihbarat, İstanbul: Alfa Yayınları.
42. Varlık, A.B. ve Demir, S. (2013). Uluslararası İlişkilerde Realist ve Liberalist Kuramların Güç Kavramına Yaklaşımı. içinde Hasret Çomak ve Caner Sancaktar (Ed.), Uluslararası İlişkilerde Teorik Yaklaşımlar, (ss. 67 -88) İstanbul: Beta Yayınları.
43. www.bbc.com. (2016). “ABD, Doğu Avrupa'da askerî varlığını artırıyor“, http://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/03/160331_rusya_ avrupa_abd (Erişim Tarihi: 22.04.2016).
44. www.savunmateknoloji.com. (2016). “Rus Tehdidine Karşı Polonya Asker Sayısını Artıracak”, http://savunmaveteknoloji.com/rus-tehdidine-karsi-polonya-asker-sayisini-arttiracak/ (Erişim Tarihi: 22.04.2016).
45. https://tr.sputniknews.com. (2018). “IMF'den Bağdat'a: IKBY'ye 8 milyar dolar ödeyin”, https://tr.sputniknews.com/ekonomi /201802051 032109793-imf-bagdat-ikby/, (Erişim Tarihi: 03.10.2018).
46. http://www.tdk.gov.tr. (2016). “Tehlike”, http://www.tdk.gov.tr/index. php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.5b165c06dbb093.41235356 (Erişim Tarihi: 22.04.2016).
47. www.turkcebilgi.com. (2016). “Risk”, http://www.turkcebilgi.com/risk, (Erişim Tarihi: 22.04.2016).