Öğretmenlerin Gönüllülük Motivasyonlarının Eğitim Programı Liderliği Yeterlikleri Bağlamında İncelenmesi

In this research, teachers' volunteering motivations were determined and examined in the context of social sensitivity and social responsibility, which is one of the proficiency areas of educational program leadership. The study sample consisted of 286 teachers working at primary, secondary, and high school levels in the province of Çorum in the 2020-2021 academic year. To determine the volunteering motivation of the teachers, the "Volunteering Motivation Scale", which consists of five sub-dimensions named providing opportunities, helping activities, individual benefits, values owned, and not seeing them as useful, was used. The findings obtained from the study were examined according to the independent variables of teachers' gender, years of service, branch, school level, number of teachers in schools, and school district. Data analysis was performed by t-test, Anova. In the research, the size and level of volunteering motivation of teachers were determined. Findings show that teachers' volunteering motives are quite high in the sub-dimensions of helping activities and values owned, high in providing opportunities, individual benefit, and low in the sub-dimension of not seeing them as useful. It has been understood that teachers' opinions about volunteering are positive and their motivations are high. While the volunteering motivations of the teachers differ significantly according to gender, years of service, school level, number of teachers and school region, they do not differ by branch. Based on the finding, voluntary activities are considered significant for teachers in solving the problems they encounter during the learning-teaching stages. At the same time, the voluntary activities that teachers join in the educational processes will make important contributions to social sensitivity and social responsibility studies, which are considered one of teachers' professional responsibilities.

Bu araştırmada, öğretmenlerin gönüllülük motivasyonları belirlenmiş ve eğitim programı liderliği yeterlik alanlarından biri olan toplumsal duyarlılık ve sosyal sorumluluk bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında Çorum ilinde ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 286 öğretmen oluşturmuştur. Öğretmenlerin gönüllülük motivasyonlarını belirlemek amacıyla fırsatlar sunma, yardım faaliyeti, bireysel fayda, sahip olunan değerler, faydalı olarak görmeme şeklinde isimlendirilen beş alt boyuttan oluşan “Gönüllülük Motivasyonu Ölçeği” kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, öğretmenlerin cinsiyeti, hizmet yılı, branşı, okul kademesi, okullardaki öğretmen sayısı, okul bölgesi bağımsız değişkenlerine göre incelenmiştir. Verilerin analizi, t-testi, ANOVA ile yapılmıştır. Bu araştırmada öğretmenlerinin gönüllülük motivasyonlarının boyutları ve düzeyleri belirlenmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin gönüllülük güdüleri: yardım faaliyeti ve sahip olunan değerler alt boyutlarında oldukça yüksek, fırsatlar sunma, bireysel fayda boyutlarında yüksek ve faydalı olarak görmeme alt boyutunda ise düşük düzeydedir. Öğretmenlerin gönüllülüğe yönelik görüşlerinin olumlu ve motivasyonlarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin gönüllülük motivasyonları cinsiyet, hizmet yılı, okul kademesi, öğretmen sayıları ve okul bölgesine göre anlamlı farklılık gösterirken, branşlara göre farklılık göstermemektedir. Araştırmanın sonuçlarından hareketle, öğretmenlerin öğrenme-öğretme süreçlerinde karşılaştıkları sorunların çözümünde gönüllü faaliyetlerden yararlanmaları önemli bir yöntem olarak düşünülmektedir. Aynı zamanda öğretmenlerin eğitim süreçlerinde geliştirecekleri gönüllü faaliyetlerin, öğretmenlerin mesleki sorumluluklarından biri olarak değerlendirilen, toplumsal duyarlılık ve sosyal sorumluluk çalışmalarına önemli katkılar sağlayacaktır.