Araştırma Makalesi

Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi

Cilt: 45 Sayı: 1 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi

Öz

Bu çalışmada proje tabanlı öğretimle desteklenmiş laboratuvar çalışmalarının öğrencilerin “Güncel Çevre Sorunları” ünitesine yönelik başarılarına ve biyolojiye yönelik öz-yeterlik inançlarına etkisi incelenmiştir. Yarı deneysel desen kullanılarak yürütülen bu araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Bursa ili Yıldırım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nin dokuzuncu sınıflarında öğrenim gören 66 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmacı tarafından deney grubundaki öğrencilere laboratuvar ortamında, deney düzenekleri üzerinden yaparak-yaşayarak ve ürünler oluşturarak kendi bilgilerini yapılandıracak şekilde, kontrol grubundaki öğrencilere ise öğretmen merkezli yöntemle eğitim verilmiştir. Öğrencilerin biyoloji dersindeki başarılarını ölçmek için araştırmacı tarafından hazırlanan “Güncel Çevre Sorunları Başarı Testi”, biyolojiye yönelik öz-yeterlik inançlarını ölçmek için ise “Biyoloji Öz-yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen veriler İlişkisiz t-Testi ve ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grubunun son test başarı puanları arasında anlamlı fark oluşmamış (p>0.05) ancak öğrenci başarılarının aritmetik ortalamalarında deney grubu lehine bir artış görülmüştür. Ayrıca uygulanan Biyoloji Öz-Yeterlik Ölçeği sonuçlarına göre, deney ve kontrol gruplarının son test öz-yeterlik inançları arasında anlamlı fark oluştuğu görülmüştür (p<.001). Araştırma sonucunda, biyoloji derslerinde proje tabanlı laboratuvar yöntemi uygulanmasının, öğrencilerin başarı ortalamalarını ve öz-yeterlik inançlarını arttırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışma, bu yönüyle biyolojide uygulanan yöntemlere iyi bir alternatif sunmakta ve yeni araştırmalar için kaynak oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Biyoloji eğitimi, Laboratuvar uygulamaları, Öz-yeterlik inancı, Proje tabanlı laboratuvar, Proje tabanlı öğretim.

Etik Beyan

Araştırmanın literatür taraması, veri toplama, uygulama, analiz aşamaları ve yazım süreçlerinde bilimsel ve etik kurallara uyulmuş, ilgili yerlerde alıntılar kurallara uygun olarak yapılmıştır.

Kaynakça

  1. Achappa, S., Patil, L. R., Hombalimath, V. S., & Shet, A. R. (2020). Implementation of project-based-learning (pbl) approach for bioinformatics laboratory course. Journal of Engineering Education Transformations, 33(Special Issue).
  2. Agersø, Y., Bysted, A., Jensen, L. B., & Josefsen, M. H. (2011). Laboratory and project based learning in the compulsory course Biological Chemistry enhancing collaboration and technical communication between groups. In 7th International CDIO Conference. Technical University of Denmark.
  3. Altın, N. B., & Oruç, S. (2008). Çocukluk döneminde doğa sporlarının çevre eğitiminde kullanımı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 10-18.
  4. Anitha, D., Jeyamala, C., & Kavitha, D. (2018). Assessing and enhancing creativity in a laboratory course with project based learning. Journal of Engineering Education Transformations, 32(2), 67-74.
  5. Aronson, B. D., & Silveira, L. A. (2009). From genes to proteins to behavior: a laboratory project that enhances student understanding in cell and molecular biology. CBE Life Sciences Education, 8(4), 291-308.
  6. Atıcı, T., & Bora, N. (2004). Ortaöğretim kurumlarında biyoloji eğitiminde kullanılan öğretim metotlarının ders öğretmenleri açısından değerlendirilmesi ve öneriler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 51-64.
  7. Atıcı, T., Gökmen, A., & Taflı, T. (2016). Application and evaluation of biology laboratory experiments with computer-based digital experiment tools. Journal of Human Sciences, 13(3), 3961-3972.
  8. Aydın, S., & Yel, M. (2013). Proje tabanlı öğrenme ortamlarının biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerine etkisi. Turkish Studies, 8(12), 95-107.
  9. Balemen M., & Özer Keskin M. (2017). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının fen eğitimindeki etkililiği: bir meta analiz çalışması. 1. Uluslararası Kaşgarlı Mahmut Eğitim Bilimleri Kongresi-Mahmud Kashgarı 1st International Congress on Pedagogical Sciences, (Ekim, 2017), Ankara, Türkiye.
  10. Bandura, A. (Ed.). (1997). Self-efficacy in changing societies. Cambridge university press.

Kaynak Göster

APA
Kesim, K. N., & Gül, A. (2025). Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(1), 87-113. https://doi.org/10.17152/gefad.1459603
AMA
1.Kesim KN, Gül A. Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi. GEFAD. 2025;45(1):87-113. doi:10.17152/gefad.1459603
Chicago
Kesim, Kübra Nur, ve Ali Gül. 2025. “Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 (1): 87-113. https://doi.org/10.17152/gefad.1459603.
EndNote
Kesim KN, Gül A (01 Nisan 2025) Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 1 87–113.
IEEE
[1]K. N. Kesim ve A. Gül, “Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi”, GEFAD, c. 45, sy 1, ss. 87–113, Nis. 2025, doi: 10.17152/gefad.1459603.
ISNAD
Kesim, Kübra Nur - Gül, Ali. “Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45/1 (01 Nisan 2025): 87-113. https://doi.org/10.17152/gefad.1459603.
JAMA
1.Kesim KN, Gül A. Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi. GEFAD. 2025;45:87–113.
MLA
Kesim, Kübra Nur, ve Ali Gül. “Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 45, sy 1, Nisan 2025, ss. 87-113, doi:10.17152/gefad.1459603.
Vancouver
1.Kübra Nur Kesim, Ali Gül. Proje Tabanlı Laboratuvar Uygulamalarının Biyoloji Başarısı ve Öz-Yeterlik İnancına Etkisi. GEFAD. 01 Nisan 2025;45(1):87-113. doi:10.17152/gefad.1459603