Mesleki Müzik Eğitimi Alan Öğrencilerin Öz Yeterlik İnançlarının İncelenmesi: Yaylı Çalgılar Örneği

Yıl 2025, Cilt: 45 Sayı: 3, 915 - 926, 29.12.2025

Gülce Yılmaz , Ömer Bilgehan Sonsel

https://doi.org/10.17152/gefad.1470896

Öz

Bireyin belirli bir performansı başarılı olarak yapması için kendine olan inancını ifade eden bir kavram olarak tanımlanan öz yeterlik, hedeflere ulaşma konusunda önemli bir rol oynamaktadır. Bu sebeple mesleki müzik eğitimi alan lisans öğrencilerinin çalgıları ile ilgili öz yeterlik durumlarının belirli aralıklar saptanması önem arz etmektedir. Bu araştırma, lisans düzeyinde yaylı çalgı çalan öğrencilerin çalgı performansı öz yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma kapsamına dâhil edilen örneklemin belirlenmesinde seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 23 farklı üniversitenin müzik eğitimi ana bilim dallarında, konservatuvarlarında ve güzel sanatlar fakültelerinde eğitim görmekte olan ve çalışmaya gönüllü katılan yüz yirmi dört (n=124) öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu” ve Girgin tarafından geliştirilen “Çalgı Performansı Öz Yeterlik İnancı Ölçeği” ile toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiştir. Araştırmada, öğrencilerin genelinin çalgı yeterlikleri konusunda kendilerini iyi seviyede değerlendirirken, performans sergileme konusunda öz yeterliklerinin düştüğü ve eser seçimi, performans kaygısı gibi konularda sıkıntı yaşadıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda sınıf düzeyi, akademik not ortalama ve aylık gelir değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmazken çalgı değişkeni boyutunda anlamlı fark ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgu ve sonuçlar doğrultusunda önerilere yer verilmiştir

Anahtar Kelimeler

Mesleki Müzik Eğitimi , Çalgı Performansı , Öz Yeterlik , Yaylı Çalgılar.

Investigation of Self-Efficacy Status of Professional Music Education Students: The Case of String Instruments

Öz

Self-efficacy, which is defined as a concept that expresses an individual's belief in himself/herself to perform a certain performance successfully, plays an important role in achieving goals. For this reason, it is important to determine the self-efficacy status of undergraduate students receiving vocational music education about their instruments at certain intervals. This study aims to examine the instrument performance self-efficacy beliefs of undergraduate string instrument students in terms of various variables. Survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. Stratified sampling method, one of the random sampling methods, was used to determine the sample included in the study. The study group consisted of one hundred and twenty four students (n=124) who were studying in music education departments, conservatories and fine arts faculties of 23 different universities and participated in the study voluntarily. The data were collected with the "Personal Information Form" prepared by the researchers and the "Instrument Performance Self-Efficacy Belief Scale" developed by Girgin. The collected data were analyzed in SPSS 26.0 program. In the study, it was determined that while the students generally evaluated themselves at a good level in terms of instrument proficiency, their self-efficacy in performing decreased and they had difficulties in issues such as piece selection and performance anxiety. As a result of the research, no significant difference was found according to the variables of grade level, academic grade average and monthly income, while a significant difference was found in the instrument variable dimension. Suggestions were given in line with the findings and results obtained.

Anahtar Kelimeler

Professional Music Education , Instrument Performance , Self-Efficacy , String Instruments.

Kaynakça

• Ak, Ö. (2018). Müzik öğretmenliği klasik gitar öğrencilerinin bireysel çalgı (gitar) performansı öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi) Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Albayrak, C., & Bulut, D. (2020). Güzel sanatlar lisesi viyolonsel öğrencilerinin çalgı performansı öz yeterlik inançlarına yönelik bir inceleme. TURAN: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 12(46), 266-269.
• Babacan, E., & Babacan, M. D. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının piyano performansı öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(32), 1299-1318.
• Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological review, 84(2), 191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
• Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (29. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Can, Ü. K., & Yorulmaz Birdal, Ö. (2021). Çalgı performans yönetimi öz-yeterlik algısı ölçeği geliştirme çalışması. OPUS International Journal of Society Researches, 17(38), 5125-5160. https://doi.org/10.26466/opus.851048
• George, D. ve Mallery, P. (Ed.). (2001). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference (3rd ed.). Boston, MA: Allyn and Bacon.
• George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson
• Gergin, Z. (2010). Bireysel çalgı I dersine ilişkin öğrenci tutumlarının ve başarılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi) Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Burdur.
• Girgin, D. (2015). Çalgı performansı özyeterlik inancı ölçeği: geçerlik ve güvenirlik analizi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(38), 107-114. https://doi.org/10.9779/PUJE701
• Girgin, D. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı özyeterlik inancı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 613-624.
• Gün, E., & Yıldız, G. (2014). Müzik öğretmeni adaylarına yönelik piyano performansı öz yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Electronic Turkish Studies, 9(5), 1053-1065. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6896
• Hamzaoğlu Birer, A. R., & Sonsel, Ö. B. (2013). Müzik öğretmeni adaylarının mesleki öz-yeterlik durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Selçuk Üniversitesi örneği. NWSA-Fine Arts, 8(9), 389-398. https://doi.org/10.12739/NWSA.2013.8.4.D0142
• Jelen, B. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının müzik performans kaygısı ve piyano performans öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(39), 3389-3414.
• Küçük, D. (2011). Müzik öğretmeni adaylarının müzik yeteneğine ilişkin özyeterlik algıları özel yetenek sınavı başarıları ve akademik başarıları arasındaki ilişki. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi(34), 171-181.
• McPherson, G. E., McCormick, J. (2006). Self-efficacy and music performance. Psychology of music, 34(3), 322-336. https://doi.org/10.1177/0305735606064841 https://doi.org/10.1177/0305735606064841
• Milli, S. (2015). Müzik öğretmeni adaylarının genel özyeterlik ve müzik yeteneğine yönelik özyeterlik algılarının incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 11(41), 417-431. https://doi.org/10.9761/JASSS3176
• Öney, E. Ü. (2017). Resim-İş öğretmeni adaylarının genel özyeterlik inançlarının çeşitli değişkenler bakımından incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 8(1), 29-36. https://doi.org/10.12984/egeefd.307303
• Özmenteş, G., & Özmenteş, S. (2008). Müzik yeteneğine yönelik özyeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. 1. Ulusal Ölçme ve Değerlendirme Kongresi, 14-16.
• Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs in achievement settings. Review of Educational Research, 66, 543-578. https://doi.org/10.3102/00346543066004543
• Pearson, K, R, (2003), Design and Development of The Self-Efficacy for Musical Studies Scale, Brigham Young University, Provo, Utah, U.S.
• Pirlibeylioğlu, B, (2015), Müzik eğitimi anabilim dalı 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin piyano performansı öz yeterlik algıları ile piyano öğretim elemanlarının öğrencilerin piyano performansı hakkındaki görüşleri (Ege bölgesi örneği), Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
• Pirlibeylioğlu, B., & Bilgin, S. (2022). Müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı özyeterlik algılarının çeşitli değişkenler bağlamında incelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 49-60. https://doi.org/10.52974/jena.1112510
• Schunk, D. H. (1989). Self-efficacy and achievement behaviors. Educational Psyhology Review, 1, 173-208. https://doi.org/10.1007/BF01320134
• Schunk, D. H. (1990). Goal setting and self-efficacy self-regulated learning. Educational Psyhologist, 25, 71-86. https://doi.org/10.1207/s15326985ep2501_6
• Schunk, D. H., & Pajares, F. (2009). Self-Efficacy Theory (3. Bölüm). K. R. Wentzel, & A. Wigfield (Dü) içinde, Handbook of Motivation at School (s. 35-53). New York and London: Routledge Taylor & Francis Group.
• Şeker, S. S. (2014). Müzik öğretmeni adaylarının akademik özyeterlik düzeyleri ile çalgı çalışmaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Fine Arts, 9(3), 135-149. https://doi.org/10.12739/NWSA.2014.9.3.D0155
• Şeker, S. S. (2016). Development of instrument performance self-efficacy scale çalgı performansına ilişkin öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 5150-5162.
• Şentürk, G. C., & Bölek, A. (2019). Müzik öğretmeni adaylarının çalgı öz yeterlik durumlarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 1110-1135. https://doi.org/10.33711/yyuefd.661547
• Tabachnick, B. G., ve Fidell, L.S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Boston: Pearson Education, Inc.
• Taşağil, E., & Bulut, D. (2022). Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin keman eğitiminde çalgı performansına yönelik özyeterlik inançları üzerine bir inceleme. TURAN: Stratejik Araştırmalar Merkezi, 14(54), 37-42.
• Uçan, A. (2005). Müzik eğiitmi kavramlar-ilkeler-yaklaşımlar ve Türkiye'deki durum (3. Baskı). Ankara: Müzik Ansiplopedisi Yayınları.
• Üzülen, E. D. (2022). Müzik öğretmeni adaylarının performans kaygıları ile çalgı öz yeterlikleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü).
• Yağcı, U., & Aksoy, V. (2015). Müzik öğretmeni adaylarının akademik öz yeterlikleriyle öğretmenlik öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(33), 89-104.
• Yıldırım, K. (2009). Kodaly yönteminin ilköğretim öğrencilerinin keman çalma becerisi, özyeterlik algısı ve keman çalmaya ilişkin tutumları üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Yokuş, T. (2014). Müzik öğretmeni adaylarının eğitme öğretme öz-yeterlikleri açısından değerlendirilmesi. SED-Sanat Eğitimi Dergisi, 2(2), 43-56.