İlkokul 4. Sınıf Matematik Ders Kitaplarındaki Ünite Değerlendirme Sorularının MATH Taksonomisine Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı ilkokul 4. Sınıf ders kitaplarının ünite değerlendirme sorularının MATH Taksonomisine göre incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesinden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında MEB tarafından 2023-2024 eğitim öğretim yılında okutulan ve ulaşılabilen iki farklı yayınevine ait ders kitaplarındaki ünite değerlendirme soruları incelenmiştir. Sorular MATH Taksonomisinin grup ve kategorilerine göre sınıflandırılmıştır. Ayrıca sorular taksonomiye göre ünite bazında da değerlendirilmiştir. Veriler iki farklı uzman tarafından kodlanmıştır. Güvenirliğin sağlanması amacıyla Miles ve Huberman (1994) güvenirlik formülü kullanılmış ve güvenirlik %92 olarak hesaplanmıştır. Çalışmanın sonucunda ünite değerlendirme sorularının en çok A grubundan sorulduğu tespit edilmiştir. Kategori bazında ise en çok sorunun A3-Rutin İşlemlerin Kullanımı kategorisinden sorulduğu bulunmuştur. Grup ve kategorilerin ünitelere göre dağılımı incelendiğinde ise dağılımın ünitelere göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Matematik öğretimi
• Ders kitapları
• MATH Taksonomi

Examination of End-of-unit Evaluation Questions in Primary School 4th Grade Mathematics Textbooks According to MATH Taxonomy

Öz

This study aims to examine the end-of-unit evaluation questions of primary school 4th-grade textbooks according to MATH Taxonomy. Document analysis, one of the qualitative research models, was used in the study, and the descriptive analysis method was used to analyze the data. Within the scope of the study, the end-of-unit evaluation questions in the textbooks of two different publishers, which were taught by the Ministry of National Education in the 2023-2024 academic year, were examined. The questions were classified according to the groups and categories of the MATH Taxonomy. In addition, the questions were also evaluated on a unit basis according to the taxonomy. The data were coded by two different experts. Miles & Huberman (1994) reliability formula was used to ensure reliability and reliability was calculated as 92%. As a result of the study, it was determined that most of the end-of-unit evaluation questions were asked from group A. On a category basis, it was found that most questions were asked from the category A3-Routine Use of Procedures. When the distribution of groups and categories according to units was examined, it was concluded that the distribution differed according to the units.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics education
• Textbooks
• MATH Taxonomy

Kaynakça

1. Aktan, O. (2020). İlkokul matematik öğretim programı dersi kazanımlarının yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 15–36. doi:10.9779/pauefd.523545
2. Aliustaoğlu, F., ve Tuna, A. (2016). Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES) matematik sorularının MATH taksonomisine göre analizi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 126–137. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/222648 adresinden erişilmiştir.
3. Aygün, B., Baran-Bulut, D., ve İpek, A. (2016). İlköğretim matematik dersi sınav sorularının MATH taksonomisine göre analizi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 7(1), 62–88. doi: 10.16949/turcomat.97548
4. Baydar, O. (2019). TEOG, LGS ve TIMSS matematik sorularının matematik öğretim programı kazanımlarına, TIMSS bilişsel alanlarına ve MATH Taksonomisine göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zonguldak.
5. Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme: Klasik test teorisi ve uygulaması. Ankara: ÖSYM Yayınları.
6. Bayrakçı, M. (2005). Ders kitapları konusu ve ilköğretimde ücretsiz ders kitabı dağıtımı projesi. Milli Eğitim Dergisi, 165(1), 1–10. http://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/milli_egitim_dergisi/165/bayrakci.htm adresinden erişilmiştir.
7. Bennie, K. (2005). The MATH taxonomy as a tool for analysing course material in Mathematics: A study of its usefulness and its potential as a tool for curriculum development. African Journal of Research in Mathematics, Science and Technology Education, 9(2), 81–95. doi: 10.1080/10288457.2005.10740580
8. Bloom, B.S. (1956). Taxonomy of educational objectives handbook 1. Cognitive domain. London: Longmans. Budiansky, S. (2001). The trouble with textbooks. ASEE Prism, 10(6), 24–27. https://www.jstor.org/stable/24159504?seq=3 adresinden erişilmiştir.

9. Dane, A., Doğar, Ç. ve Balkı, N. (2004). İlköğretim 7. sınıf matematik ders kitaplarının değerlendirmesi. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 1–18. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/67141 adresinden erişilmiştir.
10. Esen, C. (2018). ALES matematik sorularının math taksonomisi ve öğrenme alanlarına göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
11. Forehand, M. (2010). Bloom's taxonomy. In M. Orey (Ed.), Emerging perspectives on learning, teaching, and technology (pp. 41–47). Zurich: Global Text.
12. Gürbüz, Y. (2021). Üniversiteye giriş sınavları limit-süreklilik, türev, integral sorularının math taksonomisine göre analizi. Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kastamonu.
13. Hadar, L. L. (2017). Opportunities to learn: Mathematics textbooks and students’ achievements. Studies in Educational Evaluation, pp. 55, 153–166. http://dx.doi.org/10.1016/j.stueduc.2017.10.002
14. Hussain, R. (2012). Students’ views of impact of textbooks on their achievements. In Search of Relevance and Sustainability of Educational Change: An International Conference at Aga Khan University Institute for Educational Development, November 1-3, 2012, pp. 444–452. https://ecommons.aku.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1240&context=pakistan_ied_pdck adresinden erişilmiştir.
15. İlhan, A., & Aslaner, R. (2019). 2005’ten 2018’e ortaokul matematik dersi öğretim programlarının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 46(46), 394-415. doi: 10.9779/pauefd.452646
16. İltuş, C. (2019). Matematik öğretmenliği alan bilgisi testi sorularının özel alan yeterlikleri ve math taksonomiye göre analizi. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
17. Karaduman, H. (2015). 9. sınıf öğrencilerinin matematik dersi bilgilerinin MATH Taksonomi kullanılarak incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
18. Kul, Ü., Sevimli, E., ve Aksu, Z. (2018). A comparison of mathematics questions in Turkish and Canadian school textbooks in terms of synthesized taxonomy. Turkish Journal of Education, 7(3), 136–155. doi: 10.19128/turje .395162
19. Kurtdede Fidan, N., & Duman, T. (2014). Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 143-159. doi: 10.15390/EB.2014.2027
20. Lucas, C. G., Bridgers, S., Griffiths, T. L., ve Gopnik, A. (2014). When children are better (or at least more open-minded) learners than adults: Developmental differences in learning the forms of causal relationships. Cognition, 131(2), 284–299. http://dx.doi.org/10.1016/j.cognition.2013.12.010
21. MEB (2018). Matematik dersi öğretim programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
22. OECD (2023), PISA 2022 Results (Volume II): Learning During – and From – Disruption, PISA, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/a97db61c-en
23. O'Neill, R. (1982). Why use textbooks? ELT journal, 36(2), 104–111. https://doi.org/10.1093/elt/36.2.104
24. Özkan, R. (2010). Türk eğitim sisteminde himayeci değerler: İlköğretim ders kitapları örneği. Uluslararası insan bilimleri dergisi, 7(1), 1124–1141. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423936650.pdf adresinden erişilmiştir.
25. Porter, A.C. (2002). Measuring the content of instruction: Uses in research and practice. Educational Researcher, 31(7), 3–14. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.3102/0013189X031007003 adresinden erişilmiştir.
26. Reys, B. J., ve Reys, R. E. (2006). The development and publication of elementary mathematics textbooks: Let the buyer beware!. Phi Delta Kappan, 87(5), 377–383. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/003172170608700510 adresinden erişilmiştir.
27. Smith, G., Wood, L., Coupland, M., Stephenson, B., Crawford, K., ve Ball, G. (1996). Constructing mathematical examinations to assess a range of knowledge and skills. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 27(1), 65–77. doi: 10.1080/0020739960270109
28. Smith, G., ve Wood, L. (2000). Assessment of learning in university mathematics. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 31(1), 125–132. doi: 10.1080/002073900287444
29. Şahin, T. Y. (2002). Öğretim materyal ve teknolojileri. C. Öztürk ve D. Dilek (Ed.), Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi içinde. (s. 281–315). Ankara: Pegem Akademi.
30. Stein, M. K., Remillard, J., ve Smith, M. S. (2007). How curriculum influences student learning. In F. K. Lester (Ed.), Second handbook of research on mathematics teaching and learning (pp. 319–370). Charlotte, NC: Information Age.
31. Tarman, B., ve Kuran, B. (2015). Examination of the cognitive level of questions in social studies textbooks and the views of teachers based on bloom taxonomy. Educational Sciences: Theory & Practice, 15(1). doi: 10.12738/estp.2015.1.2625
32. Törnroos, J. (2005). Mathematics textbooks, opportunity to learn and student achievement. Studies in educational evaluation, 31(4), 315–327. doi: 10.1016/j.stueduc.2005.11.005
33. Tutak, T., ve Farımaz, H. (2022). 2018-2019 yıllarında yapılan liseye geçiş sınavlarındaki matematik soruları ile ders kitaplarındaki matematik sorularının math taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi. Journal of Anatolian Education Research, 6, 15–35. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2205240 adresinden erişilmiştir.
34. Uğurel, I., Moralı, H. S., ve Kesgin, Ş. (2012). OKS, SBS ve TIMSS matematik sorularının ‘math taksonomi’çerçevesinde karşılaştırmalı analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 11(2). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/223341 adresinden erişilmiştir.
35. Usluoğlu, B., & Toptaş, V. (2020). İlkokul 1 ve 2. sınıf matematik ders kitaplarındaki ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(2), 136-148. doi: 10.38089/ekuad.2020.9
36. Wood, L. N., Smith, G. H., Petocz, P., ve Reid, A. (2002). Correlation between student performance in linear algebra and categories of a taxonomy.In M. Boezi (Ed.), Proceedings of the 2nd International Conference on the Teaching of Mathematics at the Undergraduate Level. Crete: John Wiley.
37. Wong, L. F., ve Kaur, B. (2015). A study of mathematics written assessment in Singapore secondary schools. The Mathematics Educator, 16(1), 19-44. https://math.nie.edu.sg/ame/matheduc/tme/tmeV16_1/TME16_2.pdf adresinden erişilmiştir.
38. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
39. Van Den Ham, A. K., ve Heinze, A. (2018). Does the textbook matter? Longitudinal effects of textbook choice on primary school students’ achievement in mathematics. Studies in Educational Evaluation, 59, 133–140. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2018.07.005
40. Vincent, J., ve Stacey, K. (2008). Do mathematics textbooks cultivate shallow teaching? Applying the TIMSS video study criteria to Australian eighth-grade mathematics textbooks. Mathematics Education Research Journal, 20(1), 82–107. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/BF03217470.pdf adresinden erişilmiştir.
41. Zorluoğlu, S. L., ve Güven, Ç. (2020). Analysis of 5th grade science learning outcomes and exam questions according to revised bloom taxonomy. Journal of Educational Issues, 6(1), 58–69. https://doi.org/10.5296/jei.v6i1.16197