Suriyeli Çocukların Türk Eğitim Sistemine Entegrasyonunu Destekleme Projesine İlişkin Öğretmen Görüşleri

Yıl 2025, Cilt: 45 Sayı: 3, 867 - 882, 29.12.2025

Demet Kardaş

https://doi.org/10.17152/gefad.1730163

Öz

Bu çalışma, Ankara ili Altındağ ilçesindeki Suriyeli nüfusunun yoğun olduğu mahallelerde bulunan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokul ve ortaokullarda görev yapan sınıf ve Türkçe öğretmenlerini kapsamaktadır. Araştırmanın temel amacı Suriyeli Çocukların Türk Eğitim Sistemine Entegrasyonu Projesine (PIKTES), ilişkin bilgi düzeylerini, iletişim ve yayınlara erişim durumları ile projeye dair görüşlerini incelemektir. Nitel desenli bu durum çalışmasında, maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen 30 öğretmenden yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin çoğunluğunun PIKTES hakkında bilgi sahibi olduğunu ancak proje uygulamalarına yönelik farkındalık ve erişim düzeylerinin sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu verilerin Suriyeli öğrencilerin ve diğer tüm göçmen çocukların eğitimine yönelik mevcut politikaların geliştirilmesine ve gelecekteki yeni uygulamalara ya da projelere katkı sağlayacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Suriyeli öğrenciler , eğitimde entegrasyon , PIKTES , geçici koruma , göç ve eğitim politikaları , öğretmen görüşleri

Etik Beyan

Bu çalışma MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünün 20.09.2023 tarihli ve E-14588481-605.99-86541673 sayılı evrakıyla gerekli izinler alınarak yapılmıştır.

Destekleyen Kurum

-

Teşekkür

Araştırmacı çalışmaya destek veren katılımcı öğretmenlere teşekkür etmektedir.

Teachers’ Opinions on the Project for Promoting the Integration of Syrian Children into the Turkish Education System

Öz

This study focuses on classroom and Turkish language teachers working in primary and lower secondary schools affiliated with the Ministry of National Education, located in neighborhoods of Altındağ district in Ankara with a high concentration of Syrian population. The main purpose of the research is to examine teachers’ levels of knowledge about the Project on the Integration of Syrian Children into the Turkish Education System (PIKTES), their access to communication channels and publications, as well as their views on the project. In this qualitative case study, data were collected from 30 teachers, selected through maximum variation sampling, via semi-structured interviews. Descriptive analysis was employed to analyze the data obtained. The findings indicate that while the majority of teachers have knowledge about PIKTES, their awareness of and access to project practices remain limited. It is anticipated that these findings will contribute to the development of existing policies and the design of future initiatives or projects aimed at improving the education of Syrian and other migrant children.

Anahtar Kelimeler

Syrian students , educational integration , PIKTES , temporary protection , migration and education policies , teacher views

Kaynakça

• Abbaspour, F., Hosseingholizadeh, R., Bellibaş, M. Ş. (2024). Uncovering the role of principals in enhancing teacher professional learning in a centralized education system. International Journal of Educational Management, 38(3), 873–889. https://doi.org/10.1108/IJEM-12-2023-0654
• Arap, B., & Çakmak, F. (2016). English teacher’s self evaluation of ıct skills, use and pedagogical content knowledge in e-INSET NET programme. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(2), 347-–370. https://doi.org/10.17556/jef.54455
• Aytaç, T. (2022). Türkiye’de göçmen, mülteci ve sığınmacıların eğitim sorunları. In T. Aytaç & A. Taş (Eds.), Kapsayıcı eğitim: Göçmen, mülteci ve sığınmacıların uyum ve eğitim politikaları (ss. 135–154). Paradigma Akademi.
• Banks, J. A., Suárez-Orozco, M. M., & Ben-Peretz, M. (Eds.). (2016). Global migration, diversity, and civic education: Improving policy and practice. Teachers College Press.
• Bereznaja-Demidenko, V., & Štuopytė, E. (2018). The role of education in the integration process of forced migrants. Society. Integration. Education. Proceedings of the International Scientific Conference, 3, 225-–234. https://doi.org/10.17770/sie2018vol1.3192
• Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri: beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni, (Çev. Ed: Bütün, M. & Demir, S.B.). Siyasal Kitabevi.
• Çebi, Ç. (2024). İlkokul düzeyindeki yabancı çocuklara Türkçe öğretimi ile ilgili öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 9(2), 273–306. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4094300
• Çelik Keskin, T., & Atay, D. (2023). Are Syrian children integrated into our education?: Turkish teachers’ perspectives on the inclusive education project. Diaspora, Indigenous, and Minority Education, 19(2), 126–139. https://doi.org/10.1080/15595692.2023.2270093
• Çolak Seymen, C., Tuti, G., & Mavi, D. (2024). Öğretmen deneyimlerine dayalı bir durum çalışması: Kapsayıcı eğitim ve göçmen öğrenciler. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(1), 93–115. https://doi.org/10.54558/jiss.12961033
• Datnow, A. (2012). Teacher agency in educational reform: Lessons from social networks research. American Journal of Education, 119(1), 193–201. https://doi.org/10.1086/667708
• Doyumğaç, İ. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe eğitmenlerinin sınıf yönetiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Çocuk Edebiyatı ve Dil Eğitimi Dergisi, 5(2), 179–200.https://doi.org/10.47935/ceded.1214115
• European Commission (2023). Communication from the Commission to the European Parliament and the Council: Seventh annual report of the Facility for Refugees in Turkey. https://enlargement.ec.europa.eu/seventh-annual-report-facility-refugees-turkey_en
• Erdoğan, M. M. (2020). Suriyeliler barometresi 2019, Suriyelilerle uyum içinde yaşamın çerçevesi. Orion Kitabevi.
• Fırat, D., & İnce Samur, A. Ö. (2025). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan kaynakların incelenmesi: Aslı hikâye seti örneği. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 10(30), 24–42. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.744
• Göç İdaresi Başkanlığı. (Mayıs 2025). Geçici koruma. https://www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638
• Günaydın, Y. (2023). Readability levels of story series prepared for PIKTES. Sakarya University Journal of Education, 13(2), 345–370. https://doi.org/10.19126/suje.1296885
• Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü. (2024). İzleme ve değerlendirme raporu 2023. https://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_05/14104707_izlemevedegerlendirmeraporu2023.pdf
• International Organization for Migration (IOM). (2019). Glossary on immigration. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml_34_glossary.pdf
• Juvonen, J., Lessard, L. M., Rastogi, R., Schacter, H. L., & Smith, D. S. (2019). Promoting social inclusion in educational settings: Challenges and opportunities. Educational Psychologist, 54(4), 250–270. https://doi.org/10.1080/00461520.2019.1655645
• Meyers, E. (2000). Theories of international immigration policy- A comparative analysis. The International Migration Review, 34(4), 1245–1282. https://doi.org/10.2307/2675981
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
• Oyar Uzun, İ. (2023). Suriyeli göçmenlere Türkçe öğretiminde öğretici odaklı hazırlanmış çalışmalara yönelik bir meta-sentez çalışması. Uluslararası Türkçe Öğretimi Araştırmaları Dergisi, 3(2), 85–111. https://doi.org/10.5281/zenodo.10427180
• Öner, G., & Dur, H. (2023). Yabancı uyruklu öğrencilerin okula uyum süreçlerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Anadolu University Journal of Education Faculty, 7(1), 285–307. https://doi.org/10.34056/aujef.1173154
• PIKTES. (2024). Suriyeli Çocukların Türk Eğitim Sistemine Entegrasyonunun Desteklenmesi Projesi. https://PIKTES.gov.tr
• Selçuk, O., & Güzel, B. (2025). A scoping review of barriers to education faced by migrant minors in Türkiye. International Journal of Social Welfare, 34(2), e70010. https://doi.org/10.1111/ijsw.70010
• Suárez-Orozco, C., Suárez-Orozco, M. M., & Todorova, I. (2010). Learning a new land: Immigrant students in American society. Harvard University Press.
• Taşay, H., & Erdem, M. (2023). Project on promoting the integration of Syrian children into the Turkish education system according to school administrators and teachers’ views. Journal of Teacher Development and Education, 1(1), 26–39. https://doi.org/10.5281/zenodo.10257919
• Taşcı, H. C., & Yüksel Oktay, E. (2022). Geçici koruma altındaki Suriyeli öğrencilerin eğitim sorunları üzerine sistematik derleme. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 125–139. https://doi.org/10.17828/yalovasosbil.1146334
• Topal, A. H. (2015). Geçici koruma yönetmeliği ve Türkiye’deki Suriyelilerin hukuki statüsü. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2(1), 5–22. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1102155
• Turan, Ö. (2024). Evaluation of Turkish language teaching within the scope of PIKTES in line with instructor views: Bursa province example. International Journal of Excellent Leadership (IJEL), 4(1), 63–77.https://www.ijel.org/wp-content/uploads/2024/10/ID-IJEL-2024-04-05.pdf
• Turan, Ö., & Solak, Ö. (2023). Yabancılara Türkçe öğretimi kapsamında PIKTES’in değerlendirilmesi: Bursa ili örneği. TÖMER, 8(2), 331–358. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aydintdd/issue/80143/1284918
• Tümen, S. (2023). The case of Syrian refugees in Türkiye: Successes, challenges, and lessons learned. Background paper prepared for the World Development Report 2023. https://thedocs.worldbank.org/en/doc/a007833298df4b9c3735602711dd9289-0050062023/original/WDR2023-Turkey-case-study-FORMATTED.pdf
• Ulukuş, M. Y., & Tümtaş, M. S. (2023). PIKTES projesinin Türkiye’deki Suriyelilerin entegrasyonuna etkisi: Antalya örneği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(3), 481–496. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3401840
• UNESCO. (2019). Global education monitoring report 2019: Migration, displacement and education-Building bridges, not walls. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000366946
• UNICEF. (2022). Türkiye’de geçici koruma altında olan Suriyeli çocuklara yönelik eğitim müdahalesinin belgelendirilmesi raporu. UNICEF Türkiye Ofisi. https://www.unicef.org/turkiye/raporlar/türkiyede-geçici-koruma-altında-olan-suriyeli-çocuklara-yönelik-eğitim-müdahalesi-raporu
• Üstün, A., & Alimcan, D. (2021). Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonunun desteklenmesi projesine (PIKTES) yönelik öğretmenlerin görüşleri. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(36), 165–179. https://journalofsocial.com/files/josasjournal/838629070_5_35_ID520_Alimcan_165-179.pdf
• Yılmaz, M. (2024). Integration of displaced students into the culturally and linguistically different school environment. Review of Education, 12, e70004. https://doi.org/10.1002/rev3.70004
• Yolcu, E., & Şahin Yoluk, İ. (2025). Suriyeli öğrencilerin Türkçe öğrenim sürecinin etkilerine yönelik öğretmen görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 131. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1452956