Araştırma Makalesi

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 45 Sayı: 2 30 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik vatandaşlık düzeyleri ile ekolojik ayak izleri arasındaki ilişkiyi incelemek bu araştırmanın temel amacıdır. Araştırmaya, Ankara il merkezindeki devlet okullarında görev yapan 208 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Bu araştırmada, nicel yöntemlerden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılarak öğretmenlerin ekolojik vatandaşlık düzeyleri ile ekolojik ayak izleri, çeşitli değişkenler doğrultusunda incelenmiştir. Veriler, “Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği” ve “Ekolojik Vatandaşlık Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır ve SPSS 24 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin çözüm sürecinde Mann-Whitney U testi ile Kruskal-Wallis testi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik vatandaşlık düzeyleri yüksektir. Özellikle hak ve adalet alt boyutu en yüksek değere sahiptir. Yine aynı şekilde, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri de yüksektir. Sonuçlar, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ekolojik vatandaşlıkları ile ekolojik ayak izi farkındalıkları arasında güçlü ve pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ancak alt boyutlar arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler bulunmaktadır. Araştırma sonuçları dikkate alındığında tüm kademelerde çevre eğitimi programlarının tekrar değerlendirilmesi ve öğretmenlere seminerler verilerek çevre bilinci düzeylerinin arttırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

ekolojik vatandaşlık, ekolojik ayak izi, sosyal bilgiler öğretmeni, çevre tutum

Kaynakça

  1. Akyüz, E. (2020). Çevre sorunlarında bilinmeyen 100 bilimsel gerçek. Ankara: Astana.
  2. Altın, M. (2022). Okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin çevre eğitimine ilişkin öz-yeterlik ve çevre etiği farkındalık algılarının ekolojik vatandaşlık düzeylerine etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  3. Alvarez-García, O., Sureda-Negre, J. and Comas-Forgas, R. (2018). Assessing environmental competencies of primary education pre-service teachers in Spain: A comparative study between two universities. International Journal of Sustainability in Higher Education, 19(1), 15-31. Retrieved from https://eric.ed.gov/?id=EJ1165100
  4. Artvinli, A.; Aydın, R., Terzi, İ. (2019). Pre-service teacher education at ecological footprint awareness: Level of classroom teacher candidates. Osmangazi Journal of Educational Research, 6(1), 1-24. Retrieved from http://ojer.ogu.edu.tr /vol6no1/Number1Spring/OJER-V6-N1-1.pdf
  5. Aydın, R. (2017). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri ve çevresel tutumları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Dumlupınar Üniversitesi.
  6. Bayram, M. (2022). Sosyal bilgiler ve Türkçe öğretmen adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
  7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
  8. Caba, B. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeyleri ve çevresel tutumları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi.
  9. Carter, N. & Huby, M. (2004). Ethical investment and ecological citizenship. Paper presented at ECPR Joint Sessions, Uppsala, Sweden, April 2004. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/33041032_Ecological_Citizenship_and_Ethical_Investment
  10. Coşkun Çelik, I. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.

Kaynak Göster

APA
Ercan, A., & Palaz, T. (2025). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45(2), 665-687. https://doi.org/10.17152/gefad.1741587
AMA
1.Ercan A, Palaz T. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. GEFAD. 2025;45(2):665-687. doi:10.17152/gefad.1741587
Chicago
Ercan, Aslıhan, ve Tevfik Palaz. 2025. “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 (2): 665-87. https://doi.org/10.17152/gefad.1741587.
EndNote
Ercan A, Palaz T (01 Ağustos 2025) Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45 2 665–687.
IEEE
[1]A. Ercan ve T. Palaz, “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, GEFAD, c. 45, sy 2, ss. 665–687, Ağu. 2025, doi: 10.17152/gefad.1741587.
ISNAD
Ercan, Aslıhan - Palaz, Tevfik. “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 45/2 (01 Ağustos 2025): 665-687. https://doi.org/10.17152/gefad.1741587.
JAMA
1.Ercan A, Palaz T. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. GEFAD. 2025;45:665–687.
MLA
Ercan, Aslıhan, ve Tevfik Palaz. “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 45, sy 2, Ağustos 2025, ss. 665-87, doi:10.17152/gefad.1741587.
Vancouver
1.Aslıhan Ercan, Tevfik Palaz. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Ekolojik Vatandaşlık Düzeyleri ile Ekolojik Ayak İzleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. GEFAD. 01 Ağustos 2025;45(2):665-87. doi:10.17152/gefad.1741587