Okul Öncesi Öğretmenlerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programına İlişkin Düşüncelerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 45 Sayı: 3, 749 - 764, 29.12.2025

Zehra Saadet Fırat

https://doi.org/10.17152/gefad.1743526

Öz

Bu araştırmanın amacı, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında uygulanmaya başlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Okul Öncesi Eğitim Programı’na ilişkin öğretmen görüşlerini belirlemek ve programın 2013 okul öncesi eğitim programı ile benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymaktır. TYMM, beceri temelli yapısı, değer odaklı yaklaşımı ve bütüncül gelişim anlayışı ile önceki programlardan ayrılmakta olup, öğretmen görüşleri programın işlevselliğini değerlendirmek açısından önem taşımaktadır. Araştırma nitel desende yürütülmüş, amaçlı örnekleme ile seçilen Erzurum il merkezinde görev yapan 20 okul öncesi öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler içerik analiziyle çözümlenmiş, kod ve temalar bağımsız araştırmacılar tarafından karşılaştırılarak oluşturulmuştur. Bulgular, öğretmenlerin TYMM programını genel olarak olumlu değerlendirdiğini; özellikle değerler eğitimi, kültürel içerik ve beceri temelli yaklaşımın çocukların gelişimine katkı sağladığını düşündüklerini göstermektedir. Bununla birlikte, kavramsal netlik eksikliği, artan evrak yükü, sınırlı hizmet içi eğitimler, değerlendirme süreçlerinin yoğunluğu ve teknoloji entegrasyonundaki yetersizlikler uygulamada güçlük yaratmaktadır. Aile ve toplum katılımı vurgusunun da uygulamada yeterince desteklenmediği görülmüştür. Sonuç olarak, öğretmenlere yönelik rehberlik materyallerinin güçlendirilmesi, hizmet içi eğitimlerin artırılması ve değerlendirme süreçlerinin sadeleştirilmesi programın etkililiğini artırmak için önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türkiye yüzyılı maarif modeli , okul öncesi eğitim programı , okul öncesi öğretmeni , öğretmen görüşleri.

Examining the Thoughts of Preschool Teachers on the Turkey Century Education Model Preschool Education Program

Öz

This study aims to determine the teacher lists for the Turkish Century Education Model (TCEM) Preschool Education Program, which began implementation in the 2024-2025 academic year, and to highlight the similarities and differences between this program and the 2013 preschool education program. TCEM differs from previous programs in its skill capacity structure, value-oriented approach, and holistic development understanding, and will emphasize the teacher's perspective on the program. The research was conducted using a qualitative design, with semi-structured interviews conducted with 20 preschool teachers working in the city centre of Erzurum, selected by purposeful sampling. Data were analysed using content analysis, and codes and themes were independently tested and presented. The findings indicate that the teachers generally evaluate the regulatory TCEM program positively, particularly highlighting the contributions of values education, cultural content and skills based approach to children's development. However, challenges arise from a lack of conceptual clarity, increasing paperwork, limited in-service training, the intensity of the evaluation processes, and technological deficiencies. The emphasis on family and societal distribution is also adequately supported. In conclusion, improving the guidance materials for teachers, increasing the in-service training opportunities, and simplifying evaluation processes are suggested to enhance the effectiveness of the program.

Anahtar Kelimeler

Turkiye century education model , preschool education curriculum , preschool teacher , teachers’ views.

Kaynakça

• Abankina, I., Kravchenko, I., & Filatova, L. (2020). Social support measures and the role of public funding in the development of pre-school education: international comparison. Monitoring of Education Markets and Organizations (MEMO), (31), 1-16.
• Alkan, A., & Akyol, T. (2022). Eğitim programı geliştirme süreçlerinde öğretmen görüşlerinin rolü. Eğitim ve Bilim Dergisi, 47(212), 35–50. https://doi.org/10.15390/EB.2022.10612
• Arıman, Y. (2023). Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda Türkiye ve OECD ülkelerinde eğitim harcamalarının analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 41, 213-231. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1350224
• Aydın, D., & Tuğluk, M. N. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme-öğretme sürecinde öğretimsel uyarlamalara yer verme düzeylerinin belirlenmesi. Ulakbilge, 47, 423–433. https://doi.org/10.7816/ulakbilge-08-47-04
• Aydın, R., & Kurt, S. (2022). Examination of teachers' perceptions of self-efficiency and program literacy. Education Quarterly Reviews, 5(1), 90-117.
• Bardak, M. & Topaç, N. (2025). Maarif modeli 2024 okul öncesi eğitim programının analizi. M. Bardak (Ed.), Erken çocukluk eğitimde güncel araştırmalar içinde (s. 179). Vizetek Yayıncılık.
• Barnett, W. S. (2011). Effectiveness of early educational intervention. Science, 333(6045), 975-978. https://doi.org/10.1126/science.1204534
• Bekiroğlu, D., & Güllühan, N. Ü. (2025). 2024 Türkiye yüzyılı maarif modeli okul öncesi eğitim programı: Karşılaştırmalı bir analiz. Isarc Internatıonal Scıence And Art Research Center.
• Bertrand, J. (2015). Essentials of early childhood education. Cengage Learning Canada Inc.
• Campbell, J. L., Quincy, C., Osserman, J., & Pedersen, O. K. (2013). Coding in-depth semistructured interviews: Problems of unitization and intercoder reliability and agreement. Sociological Methods & Research, 42(3), 294-320. https://doi.org/10.1177/0049124113500475
• Creswell, J. W (2014). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları 4.Baskı. (Çev. Demir, S. B). Eğiten Kitap Yayıncılık.
• Çalışandemir, F. (2020). Erken çocukluk döneminde program. S. Seven. (Ed.). Erken çocukluk eğitimine giriş içinde (5. Baskı, ss.85-101). Pegem Akademi.
• Çelik, Z., & Aydın, M. (2023). Erken çocukluk döneminde alternatif değerlendirme yöntemlerinin etkililiği. Erken Çocukluk Araştırmaları Dergisi, 7(2), 114–131. https://doi.org/10.24130/eccd-journal.2023.72.1234
• Çetinkaya, B., & Aydoğan, Y. (2024). Değerler eğitimi ve karakter gelişimi: Okul öncesi dönemde uygulamalar. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 20(1), 1–16. https://doi.org/10.17244/eku.2024.001
• Çubukçu, Z. (2015). Eğitim programı tasarımı ve geliştirilmesi. B. Duman (Ed.). Öğretim ilke ve yöntemleri içinde (4.baskı, ss. 57-105). Anı Yayıncılık.
• Demirel, Ö. (2024). Eğitimde program geliştirme kuramdan uygulamaya (32.Baskı). Pegem Akademi.
• Direk, İ. N., & Batmaz, O. (2024). Okul öncesi eğitim programlarına bir bakış: 2013 ve 2024 programlarının karşılaştırılması. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 15, 866-880. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1442767
• Epstein, J. (2018). School, family, and community partnerships, student economy edition: Preparing educators and improving schools. Routledge.
• Erken Çocukluk Eğitimi (EÇE). (2024). Okul öncesi öğretmenleri, okul müdürleri ve EÇE alanındaki diğer hizmet sağlayıcılar. https://erkencocuklukegitimi.org/erken-cocukluk-egitimi-ece-ogretmenleri-okul-mudurleri-ve-ec
• Eroğlu, B. E., & Eker, C. (2024). 2013 ve 2024 yılı okulöncesi eğitim programlarının karşılaştırılması. The Journal of Academic Social Science, 151(151), 391-403. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.75799
• Ertek Eroğlu, B., Eker, Z., & Eker, C. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli okul öncesi eğitim programının hassas beceriler açısından incelenmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 24(2), 897-909. https://doi.org/10.17755/esosder.1574163
• Eroğlu, Ö. & Şimşek, H. A. (2021). Türkiye’de okul öncesi eğitime eleştirel pedagojik yaklaşım. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 8(2), 387-397.
• Ersoy Sağlık, C. & Gökçearslan, Ş., (2024).Güncel üretken yapay zeka araçları. Yapay Zeka Okuryazarlığı içinde, s.1-25.Nobel Yayın Dağıtım.
• Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). Teachers College Press.
• Goodall, J., & Montgomery, C. (2013). Parental involvement to parental engagement: a continuum. Educational Review, 66(4), 1-12. https://doi.org/10.1080/00131911.2013.781576
• Göklü, H. (2021). Okul öncesi eğitimin OECD ülkeleri arasında karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Cappadocia Journal of History and Social Sciences, 1(16), 135-158. http://dx.doi.org/10.29228/cahij.49860
• Güven, G. & Yumugan, S. (2025). Beceri temelli okul öncesi eğitimi: 2024 maarif programına ilişkin öğretmen görüşleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 16(1), 1215-1242. https://doi.org/10.51460/baebd.1581408
• Jenkins, J. M., & Duncan, G. J. (2023). Skill building in early care and education programs. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 706(1), 65–88. https://doi.org/10.1177/00027162231197533
• Jeon, L., Buettner, C. K., Grant, A. A., & Lang, S. N. (2019). Early childhood teachers' stress and children's social, emotional, and behavioral functioning. Journal of Applied Developmental Psychology, 61(1), 21-32. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:29160823
• Karakaş, D. G. & Baran, P. Ö. (2021). Türkiye’de erken çocukluk bakımı ve okul öncesi eğitim: Ulusal, bölgesel ve uluslararası. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 35(2), 333-366.
• Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Nobel Yayıncılık.
• Karataş, İ. H. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli hakkında. Alanyazın, 5(1), 6-11.
• Kaya, M., & Aydın, E. (2024). 2019 Türkçe dersi öğretim programı ile 2024 Türkçe dersi öğretim programı’nın karşılaştırılması. Harran Maarif Dergisi, 9(1), 108-146. https://doi.org/10.22596/hej.1482003
• Keser, D. Ü., Aksebzeci, F. Ö. Ü., & Kenan, S. 2013'ten günümüze okul öncesi eğitim programlarının karşılaştırmalı analizi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 99-117. https://doi.org/10.55008/te-ad.1666542
• Kuru Turaşlı, N. (2012). Okul öncesi eğitimin tanımı ve önemi. G. Haktanır (Ed). Okul öncesi eğitime giriş içinde (7. Baskı, ss. 1-25). Anı Yayıncılık.
• MEB (2013). Okul öncesi eğitim programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195712275243-okuloncesi_egitimprogrami.pdf
• MEB (2023). 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılı İstatistikleri. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_03/19143714_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2023_2024.pdf
• MEB (2024a). Güncellenen okul öncesi eğitim programı. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/guncellenenokuloncesiegitimprogrami.pdf
• MEB (2024b). Türkiye yüzyılı maarif modeli okul öncesi eğitimi programı. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/okul-oncesi https://tymm.meb.gov.tr/
• MEB. (2018). Güçlü yarınlar için 2023 eğitim vizyonu. https://www.gmka.gov.tr/dokumanlar/yayinlar/2023_E%C4%9Fitim%20Vizyonu.pdf
• Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nded). Thousand Oaks, CA: Sage
• Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldana, J. (2014). Fundamentals of qualitative data analysis ın qualitative data analysis: A methods sourcebook: Sage.
• Mondi, C. F., Giovanelli, A., & Reynolds, A. J. (2021). Fostering socio-emotional learning through early childhood intervention. Journal of Child Care and Education Policy, 15(6), 1-43. https://doi.org/10.1186/s40723-021-00084-8
• National Association for the Education of Young Children (NAEYC). (2022). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8. NAEYC.
• OECD (2021). Starting strong VI: Supporting meaningful ınteractions in early childhood education and care. OECD Publishing.
• Pianta, R., & Kraft-Sayre, M. (2003). Successful kindergarten transition. Baltimore, MD: Paul H. Brookes.
• Rezai, A. (2024). The role of teacher assessment literacy in job stress and job burnout in EFL contexts: a mixed-methods investigation. Asian-Pacific Journal of Second and Foreign Language Education, 9(1), 3. https://doi.org/10.1186/s40862-023-00225-1
• Rizwan, D., Ahmad, S, & Sohail, F. (2023). Skill-based education at the secondary school level in an industrial city of Pakistan. Journal of Special Education, 57(2), 123–135.
• Serdaroğlu, H.U., & Bekir, H. (2024). Okul öncesi eğitim programında güncellemeler. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 1-29. https://doi.org/10.20493/birtop.1489551
• Sever, M. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli’nin amacını anlamak. Eğitim Reform Girişimi (ERG). https://egitimreformugirisimi.org/yayinlar/turkiye-yuzyili-maarif-modelinin-amacini-anlamak/
• Stacey, M., Gavin, M., Fitzgerald, S., McGrath-Champ, S., & Wilson, R. (2024). Reducing teachers’ workload or deskilling ‘core’work? Analysis of a policy response to teacher workload demands. Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education, 45(2), 187-199. https://doi.org/10.1080/01596306.2023.2271856
• Şahin, T., & Ersoy, F. (2012). Sosyal bilgiler ders kitaplarının değerler eğitimi yaklaşımları açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2), 1535-1558.
• Şimşek, H., & Demir, Z. (2020). Öğretmenlerin eğitim programı uygulamalarına ilişkin mesleki yeterlik algıları. Eğitim Yansımaları Dergisi, 12(4), 98–115. https://doi.org/10.35408/eyd.2020.123
• Tarhan, S. (2015). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 3(2), 44–56. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.3c2s3m
• Taş, Ş., Şentürk, Ş. & Şiraz, F. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli (TYMM) okul öncesi eğitim programının, program ögeleri açısından incelenmesi. Uluslararası Eğitimde Nitel Araştırmalarda Mükemmellik Arayışı Dergisi (UENAMAD), 3(2), 85-99.
• Turkoguz, S., Baran, M. S., Gurbuz, M., Tuysuz, C., & Ugulu, I. (2021). Quantıtatıve evaluatıon of prospectıve teachers'vıews on ınclusıve educatıon. European Journal of Education Studies, 8(10). http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v8i10.3944
• Tutkun C., Bektaş A, Özgün Ş. & Akbaba F.D., (2025). Okul öncesi öğretmenlerinin güncellenen okul öncesi eğitim programı (2024) hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 310-327 https://doi.org/10.17755/esosder.1532166
• Tükel, A. (2017). 2013 okul öncesi eğitim programı ile ilgili öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.
• Türnüklü, A. (2000). Eğitim bilimlerinde nitel araştırma yöntemleri ve nitel veri toplama teknikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 6(4), 543–559. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10307/126780
• TYMM (2024). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. https://ttkb.meb.gov.tr/www/turkiye-yuzyili-maarif-modeliyeni-mufredat-taslagi-kamuoyunun-gorusune-acildi/icerik/598
• Uçar, M., & Gökçek, T. (2023). Okul-aile iş birliği: Uygulamada karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(1), 55–68. https://doi.org/10.5281/zenodo.8300131
• Uzun, M. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli kapsamında sosyal duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 11(2), 63-78. https://doi.org/10.24289/ijsser.1610561
• Ültay, E., Akyurt, H., & Ültay, N. (2021). Sosyal bilimlerde betimsel içerik analizi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 188-201. https://doi.org/10.21733/ibad.871703
• Yıldız, M. (2019). MEB 2013 Okul öncesi eğitim programında yer alan güne başlama ve günü değerlendirme zamanının etkin uygulanmasına ilişkin öğretmen, müdür ve akademisyen görüşlerinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
• Zarra-Nezhad, M., Suhonen, K., and Sajaniemi, N. (2024). Keeping early social-emotional learning developmental: the development, ımplementation, and preliminary evaluation of a preventive ıntervention program for early childhood education and care. International Journal of Developmental Science, 17(4), 113-125. https://doi.org/10.3233/DEV-220332