OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Soner Doğan; Celal Uğurlu

doi:10.17152/gefad.00239

EN TR

OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, ilköğretim okulu öğretmenlerinin algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarını gerçekleştirme düzeyi ile öğretmenlerin örgütsel sinizm algılarını bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişki düzeyini belirlemektir. Çalışma grubunu 312 öğretmen oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında etik liderlik ve örgütsel sinizm ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson Korelâsyon Katsayısı uygulanmıştır. Öğretmenlerin etik liderlik ve örgütsel sinizm algıları arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel sinizm, Etik liderlik, Eğitim örgütü, Örgütsel bağlılık, Okul yöneticisi

Kaynakça

Abraham, R. (2000). Organizational Cynicism: Bases and Consequences. Genetic, Social and General Psychology Monographs, 126, 269–292.
Altınöz, M., Çöp, S., Kervancı, F. ve Seyfert, F. (2011). Algılanan Örgütsel Bağlılık ve Örgütsel Sinizm İlişkisi: Ankara’daki Dört ve Beş Yıldızlı Konaklama İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 66 (3), 29-54.
Arslan, E. T. (2012). Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik Personelinin Genel ve Örgütsel Sinizm Düzeyi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13 (1) 12-27.
Aydın, İ. P. (2001). Yönetsel Mesleki ve Örgütsel Etik. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Andersson, L. M. and Bateman, T. S. (1997). Cynicismin The Workplace: Some Causes and Effects. Journal of Organizational Behaviour, 18 (5), 449−469.
Arslantaş, C. (2008). Etik Liderlik Davranışının Yöneticiye Duyulan Güven ve Psikolojik Güçlendirme Üzerindeki Etkisinde Etkileşim Adaletinin Dolaylı Rolü. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (1), 111–128.
Badarocco, L. J. (1998). The Discipline of Building Character. İn Harward Business Review on Leadership. (Pp. 89-115). USA: Harvard Business Press.
Bommer, W. H., Rich, G. and Rubin, R. S. (2005). Changing Attitudes About Change: Longitudinal Effects of Transformational Leader Behavior on Employee Cynicism About Organizational Change. Journal of Organizational Behavior, 26, 733–753.
Brandes, P., Castro, S. L., James, M. S. L, Martinez, A. D, Matherly, T. A., Ferris, G. R. and Hochwarter, W. A. (2008). The İnteractive Effects of Job İnsecurity and Organizational Cynicism on Work Effort Following A Layoff. Journal of Leadership & Organizational Studies, 14 (3), 233-247.
Brands, W. G., Bronkhorst, E. M. and Welie, J. V. M. (2011). Professional Ethics and Cynicism Amongst Dutch Dental Students. European Journal Of Dental Education, 25, 205–209.

Brown, M. & Cregan, C. (2008). Organizational Change Cynicism: The Role of Employee İnvolvement. Human Resource Management, 47 (4), 667–686.
Cartwright, S. and Holmes, N. (2006). The Meaning Of Work: The Challenge of Regaining Employee Engagement and Reducing Cynicism. Human Resource Management Review 16, 199–208.
Cemaloğlu, N. ve Kılınç, A. Ç. (2012). Okul Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışları Gösterme Düzeyleri İle Öğretmenlerin Algıladıkları Örgütsel Güven ve Yıldırma Arasındaki İlişki. Eğitim ve Bilim, 37 (165), 137-151.
Crosby, B. C. (1999). Leadership for Global Citizenship. Building Transnational Commnity. London: Sage Publications.
Çağ, A. (2011). Algılanan Örgütsel Adaletin, Örgütsel Sinizme ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Çelik, V. (2000). Eğitimsel Liderlik. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Davis, W. D. and Gardner, W. L. (2004). Perceptions of Politics and Organizational Cynicism: An Attributional and Leader–Member Exchange Perspective. The Leadership Quarterly, 15, 439–465.
Dean, J. W., Brandes, P. and Dharwadkar, R. (1998). Organizational Cynicism. Academy of Management Review, 23, 341−353.
Doğan, S. (2005). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Liderlik Stilleri İle Kullandıkları Çatışma Çözüm Stratejileri Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Erdoğan, Ç. (2007). İlköğretim Okulu Müdürlerinin Etik Davranışları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Evans, W. R., Goodman, J. M. and Davis, W. D. (2011). The İmpact of Perceived Corporate Citizenship on Organizational Cynicism and Employee Deviance. Human Performance, 24, 79–97.
Ferres, N. and Connell, J. (2004). Emotional İntelligence in Leaders: An Antidote for Cynicism Towards Change? Strategic Change, 13, 61–71.
Fleming, P. (2005). Metaphors of Resistance. Management Communication Quarterly, 19 (1), 45–66.
Ağıröz, A ve Gül, H. (2011) Mobbing ve Örgütsel Sinizm Arasındaki İlişkiler: Hemşireler Üzerinde Bir Uygulama. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İİBF Dergisi, 13 (2), 27-47.
Halsall, R. (2005). Sloterdijk’s Theory of Cynicism, Ressentiment and ‘Horizontal Communication. International Journal of Media and Cultural Politics, 1 (2), 163-179.
Helvacı, M. A. (2010). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Etik Liderlik Davranışı Gösterme Düzeyleri, Zeitschrift Für Die Welt Der Türken, 2 (1), 391-409.
Helvacı, M. A. ve Çetin, A. (2012). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Düzeylerinin Belirlenmesi (Uşak İli Örneği). International Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish Or Turkic, 7 (3), 1475-1497.
İnce, M. ve Turan Ş. (2011). Organizational Cynicism as A Factor That Affects The Organizational Change in The Process of Globalization and An Application in Karaman’s Public İnstitutions. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 37, 104-120.
Johnson, J. L., and O’Leary-Kelly, A. (2003). The Effect of Psychological Contract Breach and Organizational Cynicism: Not All Social Exchange Violations are Created Equal. Journal of Organizational Behavior, 24, 627–647.
Kabataş, A. (2010). Örgütsel Sinizm ile Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi ve Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Kalağan, G. and Aksu, M. B. (2010). Organizational Cynicism of The Research Assistants: A Case of Akdeniz University. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 4820–4825.
Kalağan, G. ( 2009). Araştırma Görevlilerinin Örgütsel Destek Algıları ile Örgütsel Sinizm Tutumları Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
Kalağan G. ve Güzeller C. O. (2010). Öğretmenlerin Örgütsel Sinizm Düzeylerinin İncelenmesi. Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 83-97.
Karacaoğlu, K. ve İnce, F. (2012). Brandes, Dharwadkar ve Dean’in (1999) Örgütsel Sinizm Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması: Kayseri Organize Sanayi Bölgesi Örneği. Business and Economics Research Journal, 3 (3), 77-92.
Karasar, N. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Küçükkaraduman, E. (2006). İlköğretim Okul Müdürlerinin Etik Davranışlarının İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Kotter, J. P. (2002). The Heart of Change: Real-Life Stories of How People Change Their Organization. Cambridge, MA: Harvard Business School Press.
Morris, R. and Sherlock, B. J. (1971). Decline of Ethics and The Rise of Cynicism in Dental School. Journal of Health And Social Behavior, 12, 290-300.
Naus, F. Iterson, A. V. and Roe, R. A. (2007). Value İncongruence, Job Autonomy, and Organization-Based Self-Esteem: A Self-Based Perspective on Organizational Cynicism. European Journal of Work and Organizational Psychology, 16 (2), 195 – 219.
Naus, F., Iterso, A. V. and Roe, R. A. (2007). Organizational Cynicism: Extending The Exit, Voice, Loyalty, and Neglect Model of Employees’ Responses to Adverse Conditions in The Workplace. Human Relations, 60 (5), 683–718.
Özgan, H., Külekçi, E. ve Özkan, M. (2012). Analyzing of The Relationships Between Organizational Cynicism And Organizational Commitment of Teaching Staff. International Online Journal of Educational Sciences, 4 (1), 196-205.
Özler, D. E. ve Atalay, C. G. (2011). A Research to Determine the Relationship Between Organizational Cynicism and Burnout Levels of Employees İn Health Sector. Business And Management Review, 1 (4), 26 – 38.
Poulter, D. and Land, C. (2008). Preparing to Work: Dramaturgy, Cynicism and Normative ‘Remote’ Control in The Socialization of Graduate Recruits in Management Consulting. Culture and Organization, 14 (1), 65–78.
Q’neil, J. (1997). Leadership Aikido. New York: Three Revers Press.
Reichers, A. E. Wanous, J. P. and Austin, J. T. (1997). Understanding and Managing Cynicism About Organizational Change. Academy of Management Executive, 11 (1). 48-59.
Rubin, S. R., Dierdorff, E. C., Bommer, W. H. and Baldwin, T. T (2009). Do Leaders Reap What They Sow? Leader And Employee Outcomes of Leader Organizational Cynicism about Change. The Leadership Quarterly, 20, 680-688.
Selekman, B. M. (1958). Cynicism and Managerial Morality. Harward Business Review, 36 (5), 61-71.
Srivastava, A. and Adams, J. W. (2011). Relationship Between Cynicism and Job Satisfaction: Exploration of Mechanisms. Psychological Reports, 108 (1), 27-42.
Stanley, D. J., Meyer, J. P. and Topolnytsky, L. (2005). Employee Cynicism and Resistance to Organizational Change. Journal of Business and Psychology, 19 ( 4), 429-459.
Sur, Ö. (2010). Örgütsel Sinizm: Eskişehir İli Büro Çalışanları Üzerine Bir Alan Araştırması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Şirin, E. (2011). İlköğretim Okullarındaki Öğretmenlerin Okul Kültürü Algıları ile Örgütsel Sinizm Tutumları Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Tokgöz N. ve Yılmaz H. (2008). Örgütsel Sinizm: Eskişehir ve Alanya’daki Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (2), 283–305.
Tokgöz, N. (2011). Örgütsel Sinizm, Örgütsel Destek ve Örgütsel Adalet İlişkisi: Elektrik Dağıtım İşletmesi Çalışanları Örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 6 (2), 363‐387.
Topuzoğlu, A. (2009). Demografik Özellikler Açısından Okul Yöneticisinden Etik Liderlik Özellikleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Turner, J. H. and Valentine, S. R. (2001). Cynicism as A Fundamental Dimension of Moral Decision-Making: A Scale Development. Journal of Business Ethics, 34, 123–136.
Uğurlu, C. T. (2009). İlköğretim Okulu Öğretmenlerinin Örgütsel Bağlılık Düzeylerine Yöneticilerinin Etik Liderlik ve Örgütsel Adalet Davranışlarının Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
Uğurlu, C. T. ve Sincar, M. (2012). The Validity and Reliability Study of School Administrators’ Ethical Leadership Scale. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (19), 191-204.
Yetim, S. A. ve Ceylan, Ö. Ö. (2011). Örgütsel Sinizm ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişkiyi Belirlemeye İlişkin Bir Araştırma. E-Journal of New World Sciences Academy, 6 (1), 682-695.
Yıldırım, A. ve Baştuğ, İ. (2010). Teachers’ Views about Ethical Leadership Behaviors of Primary School Directors. Procedia Social And Behavioral Sciences, 2, 4109–4114.
Vetrivel, S. C. (2010). Educational Leaders: A Paradigm Change Masters. Advances in Management, 3 (11), 21-24.
Vice, S. (2011). Cynicism and Morality. Ethic Theory Moral Practice, 14, 169–184.
Wanous, J. P., Reichers, A. E. and Austin, J. T. (2000). Cynicism About Organizational Change: Measurement, Antecedents, and Correlates. Group and Organization Management, 25 (2), 132–153.
Wu, C., Neubert, M. J. and Yi, X. (2007). Transformational Leadership, Cohesion Perceptions, and Employee Cynicism about Organizational Change: The Mediating Role of Justice Perceptions. Journal of Applied Behavioral Science, 43, 327-350.
Zaidi, N. R. Wajid, R. A. and Zaidi, F. B. (2011) Relationship Between Demographic Characteristics and Burnout Among Public Sector University Teachers of Lahore. Interdisiplinary Journal of Contemporary Research in Buiıness, 3 (4), 829-843.
Zaleznik, A. (1993). Learning Leadership. Chicago: Harward Business School Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Soner Doğan

Celal Uğurlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

6 Mart 2015

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 34 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17152/gefad.00239

IZ

https://izlik.org/JA89GA82KM

APA

Doğan, S., & Uğurlu, C. (2015). OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 489-516. https://doi.org/10.17152/gefad.00239

AMA

1.Doğan S, Uğurlu C. OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. GEFAD. 2015;34(3):489-516. doi:10.17152/gefad.00239

Chicago

Doğan, Soner, ve Celal Uğurlu. 2015. “OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 34 (3): 489-516. https://doi.org/10.17152/gefad.00239.

EndNote

Doğan S, Uğurlu C (01 Nisan 2015) OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 34 3 489–516.

IEEE

[1]S. Doğan ve C. Uğurlu, “OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”, GEFAD, c. 34, sy 3, ss. 489–516, Nis. 2015, doi: 10.17152/gefad.00239.

ISNAD

Doğan, Soner - Uğurlu, Celal. “OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 34/3 (01 Nisan 2015): 489-516. https://doi.org/10.17152/gefad.00239.

JAMA

1.Doğan S, Uğurlu C. OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. GEFAD. 2015;34:489–516.

MLA

Doğan, Soner, ve Celal Uğurlu. “OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ”. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 34, sy 3, Nisan 2015, ss. 489-16, doi:10.17152/gefad.00239.

Vancouver

1.Soner Doğan, Celal Uğurlu. OKUL YÖNETİCİLERİNİN ETİK LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE ÖĞRETMENLERİN ÖRGÜTSEL SİNİZM ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ. GEFAD. 01 Nisan 2015;34(3):489-516. doi:10.17152/gefad.00239