Özel Gereksinimli Üniversite Öğrencilerinin Uzaktan Eğitim Süreci ve Engelli Öğrenci Birimlerinin İş Birliği Durumunun İncelenmesi

This research aimed that examining the cooperation status of university students with special needs (SN) and the unit coordinatorships established to support these students within the framework of distance education (DE), which has been actively used in all education levels after the Covid-19 pandemic. The study group of the research consisted of 100 students with special needs (SN) studying at foundation and state universities in Turkey and five relevant personnel of the disabled student unit coordinator who actively serve at five state universities. For this purpose, a questionnaire called "Determining the Distance Education Process of University Students with Special Needs and Collaboration with the Disabled Student Unit Coordinator" was developed by the researchers to be used in the quantitative part of the research, which was carried out in two directions. In the second stage of the research, semi-structured interview technique and interview questions prepared in this direction were used in order to determine the cooperation process of the personnel who carry out the coordination of the disabled student unit of the universities. Quantitative data collected using the questionnaire developed for this research were evaluated with the IBM SPSS Statistics 23 package program. Qualitative data obtained through individual interviews were analyzed by content analysis technique using the MAXQDA 2020 package program. As a result of the research, it can be said that the technical infrastructure and systems (software, tools, etc.) used by the universities in this process, the accessibility of the course materials, some disabled student units do not operate actively, and some of the active units do not receive feedback from disabled students regarding the difficulties they experienced by the SN university students in the DE process. It had observed that some of the students with disabilities did not receive feedback on the difficulties they experienced. Some units stated that joint solutions should be produced with the university's senior management regarding the difficulties experienced by students with disabilities. It can be said that the coordination between the disabled student units and students in universities should be strengthened, the needs of the units should be determined and these needs should be met in order to provide better service to the students.

Bu araştırma; Covid-19 pandemisi sonrasında eğitim-öğretim kademelerinin tamamında aktif olarak kullanılmaya başlanan uzaktan eğitim (UE) çerçevesinde, özel gereksinimli (ÖG) üniversite öğrencilerinin ve bu öğrencilere destek olmak için kurulan birim koordinatörlüklerinin iş birliği durumunu incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma’nın çalışma grubunu Türkiye’deki vakıf ve devlet üniversitelerinde öğrenim gören ÖG 100 öğrenci ve beş devlet üniversitesinde aktif olarak hizmet veren engelli öğrenci birim koordinatörlüğünün ilgili beş personeli oluşturmuştur. Bu amaç doğrultusunda iki yönlü gerçekleştirilen araştırmanın nicel kısmında kullanılmak üzere araştırmacılar tarafından “ÖG Üniversite Öğrencilerinin UE Sürecini ve Engelli Öğrenci Birim Koordinatörlüğü ile İş Birliği Durumunu Belirleme Formu” isimli bir anket formu geliştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında ise üniversitelerin engelli öğrenci birim koordinatörlüğünü yürüten personelin iş birliği sürecini belirlemek amacı ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ve bu doğrultuda hazırlanan görüşme soruları kullanılmıştır. Bu araştırma için geliştirilen anket formu kullanılarak toplanan nicel veriler IBM SPSS Statistics 23 paket programı ile değerlendirilmiştir. Bireysel görüşmeler yapılarak elde edilen nitel veriler ise, MAXQDA 2020 paket programı kullanılarak içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, ÖG öğrencilerin UE sürecinde yaşadığı zorluğun bir nedeni olarak bu süreçte üniversitelerin kullandığı teknik alt yapı ve sistemlerin (yazılımlar, araç-gereçler vb.), ders materyallerinin erişilebilirliği olduğu, bazı engelli öğrenci birimlerinin aktif olarak faaliyet göstermediği, aktif faaliyet gösteren birimlerin bir kısmının ÖG öğrencilerden yaşadıkları güçlüklere ilişkin dönüt alamadığı görülmüştür. Bazı birimler ise engelli ÖG öğrencilerin yaşadıkları güçlüklerle ilgili olarak üniversitenin üst yönetimiyle ortak çözümler üretilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Üniversitelerde bulunan engelli öğrenci birimleri ile öğrenciler arasındaki koordinasyonun güçlenmesi, birimlerin öğrencilere daha iyi hizmet sunabilmesi için ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu ihtiyaçların karşılamansı gerektiği söylenebilir.