Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma

Yıl 2021, Cilt 41, Sayı 2, 955 - 992, 26.08.2021
https://doi.org/10.17152/gefad.910330

Öz

Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin öğretmen liderliğine ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Bu çalışma nitel araştırma yöntemi ve fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcı grubunu Ankara’da kamu ve özel ilkokullarda görev yapmakta olan 10 öğretmen ile altı okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen liderliğinin meslektaşlarla işbirliği, karara katılım, paylaşımcı olma, değişime ve yeniliklere öncülük etme, rehber olma, rol model olma gibi kavramlarla ilişkilendirildiği görülmekle birlikte öğretmen liderlerin bürokratik, yönetici tutumu gibi çeşitli engellerle de karşılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda öğretmenlerin liderlik davranışlarının artması amacı ile onları desteklemek, bu becerilerini ortaya koyabilecekleri ve geliştirebilecekleri bir okul kültürü yaratmak önerilebilir.

Kaynakça

  • Araşkal, S. ve Kılınç, A. Ç. (2019). Öğretmen liderliğini etkileyen faktörlerin incelenmesi: Nitel bir araştırma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 25(3), 419-468.
  • Balyer, A. (2016). Öğretmen liderler: Öğretmen algıları üzerine nitel bir araştırma. Elemantary Education Online, 15(2), 391-407. http://dx.doi.org/10.17051/io.2016.81764
  • Beycioğlu, K. (2009). İlköğretim okullarında öğretmenlerin sergiledikleri liderlik rollerine ilişkin bir değerlendirme (Hatay İli Örneği). (Doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
  • Beycioğlu, K. ve Aslan, B. (2012). Öğretmen ve yöneticilerin öğretmen liderliğine ilişkin görüşleri: Bir karma yöntem çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 18(2), 191-223.
  • Burgess, J., & Bates, D. (2010). Other duties as assigned: Tips, tools and techniques for expert teacher leadership, Alexandria: ASCD.
  • Can, N. (2006a). Öğretmen liderliği ve engelleri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2, 137-161.
  • Can, N. (2006b). Öğretmen liderliğinin geliştirilmesinde müdürün rol ve stratejileri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 349-363.
  • Can, N. (2007). Öğretmen liderliği becerileri ve bu becerilerin gerçekleştirilme düzeyi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(1), 263-288.
  • Can N. (2009). Öğretmenlerin sınıfta ve okulda liderlik davranışları, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 385-399.
  • Can, N. (2014). Öğretmen liderliği. (4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • Conley, D. T. (1993). Roadmap to restructuring: Policies, practices and the emerging visions of schooling. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED359593.pdf
  • Crowther, F. A., Ferguson, M., & Hann, L. (2009). Developing teacher leaders: how teacher leadership enhances school success, 2nd ed. Corwin (Sage), Thousand Oaks, CA. United States. ISBN 978-1-4129-6374-9
  • Çelik, V. (2008). Sınıf yönetimi. Ankara: Nobel.
  • Elmas, G. (2018). Ortaokul öğretmenlerinin öğretmen liderliği davranışlarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
  • Frost. D., & Harris, A. (2003). Teacher leadership: Towards a research agenda. Cambridge Journal of Education, 33(3), 479-498. https://doi.org/10.1080/0305764032000122078
  • Günkör, C. (2017). Eğitim ve kalkınma ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 3(1), 14-32.
  • Harris, A. (2002). Effective leadership in schools facing challenging context. School Leadership and Management, 22(1), 15-26. https://doi.org/10.1080/13632430220143024a
  • Harris, A. (2003). Teacher leadership as distributed leadership: Heresy, fantasy or possibility? School Leadership & Management, 23(3), 313-324. https://doi.org/10.1080/1363243032000112801
  • Harris, A. & Lambert, L. (2003). Building leadership capacity for school improvement. Philadelphia: Open University.
  • Harris, A., & Muijs, D. (2005). Improving schools through teacher leadership. London, UK:McGraw-Hill Education.
  • Harrison, C., & Killion, J. (2007). Ten roles for teacher leaders. Educational Leadership, 65(1), 74-77.
  • Işık, M. ve Bahat, İ. (2018). Okul yöneticilerinin öğretmen liderleri algilari üzerine nitel bir araştırma. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(14), 31-56.
  • Katzenmeyer, M., & Moller, G. (2013). Uyuyan devi uyandırmak, öğretmen liderler yetiştirmek (Çev. Ed. S. Özdemir). Ankara: Nobel.
  • Kılınç, A. Ç. ve Recepoğlu, E. (2013). Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin öğretmen liderliğine ilişkin algı ve beklentileri. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 3(2), 175-215.
  • Kılınç, A. Ç. (2014). Examining the relationship between teacher leadership and school climate. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(5), 1729-1742.
  • Kılınç, A. Ç. (2016). Çağdaş liderlik yaklaşımları: öğretim liderliği, öğretmen liderliği, dağıtımcı liderlik. N. Güçlü ve S. Koşar (Ed.), Eğitim yönetiminde liderlik: teori, araştırma ve uygulama (3. baskı) içinde (s. 69 -89). Ankara: Pegem Akademi.
  • Koşar, D., Er, E., Kılınç, A. Ç. ve Koşar, S. (2017). Öğretmen liderliğine ilişkin yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir içerik analizi çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(7), 29-46.
  • Koşar, D. (2018). Examining the views of prospective teachers on teacher leadership. European Journal of Education Studies, 4(3), 157-173. DOİ:10.5281/zenodo.1196645
  • Lambert, L. (1998). Building leadership capacity in schools. Alexandria, Virginia: Association for Supervision and Curriculum Development.
  • Leithwood, K. (2003). Teacher leadership: Its nature, development, and impact on schools and students. In M. Brundrett, N. Burton, R. Smith (Eds.), Leadership in education (pp. 103-117). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • Mangin, M. M. (2005). Distributed leadership and the culture of schools: Teacher leaders’ strategies for gaining access to classrooms. Journal of School Leadership, 15(4), 456-484. https://doi.org/10.1177/105268460501500405
  • Mayo, K. E. (2002). Teacher leadership: The master teacher model. Management in Education, 16(3), 29-33. https://doi.org/10.1177/08920206020160030701
  • Millwater, J., & Ehrich, L. C. (2009). Teacher leadership: Interns crossing to the domain of higher professional learning with mentors? Refereed paper presented at ‘Teacher education crossing borders: Cultures, contexts, communities and curriculum’ the annual conference of the Australian Teacher Education Association (ATEA), Albury, 28 June -1 July. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED524608.pdf
  • Murphy, J. (2005). Connecting teacher leadership and school improvement. Thousand Oaks, California: Corwin Press.
  • Özdemir, S., & Kılınç, A. Ç. (2015). Teacher leadership: A conceptual analysis. In K. Beycioğlu ve P. Pashiardis (Eds.), Multidimensional perspectives on principal leadership effectiveness (pp. 257-282). Hershey, PA: IGI Global.
  • Özden, Y. (2005). Eğitimde yeni değerler. Ankara: Pegem Akademi.
  • Savaş, G. (2019). Okul müdürlerinin görüşlerine göre öğretmen liderliği: Nitel bir araştırma. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 2(3), 207-222.
  • Silva, D. Y., Gimbert, B., & Nolan, J. (2000). Sliding the doors: Locking and unlocking possibilities for teacher leadership. Teachers College Record, 102(4), 779-804. DOI: 10.1111/0161-4681.00077
  • T.C. Milli Eğitim Bakanlığı. (2017). Öğretmen Strateji Belgesi. http://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_07/26174415_Strateji_Belgesi_RG-Ylan-_26.07.2017.pdf adresinden erişilmiştir.
  • T. C. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). 2023 Eğitim Vizyonu. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/ adresinden erişilmiştir.
  • Uğurlu, C. T. ve Yiğit, Y. (2014). Öğretmenlerin öğretmen liderliği algılarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 36-56.
  • Ünver, G., Talu-Bümen, N. ve Başbay, M. (2010). Ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans derslerine öğretim elemanı bakışı: Ege Üniversitesi örneği. Eğitim ve Bilim Dergisi,155(35), 63-77.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin.
  • Yiğit, Y., Doğan, S. ve Uğurlu, C. T. (2013). Öğretmenlerin öğretmen liderliği davranışlarına ilişkin görüşleri. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 2(2), 93-105.
  • Zülfizade, T. (2020). Profesyonel bir kimlik olarak öğretmen liderliği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Yayınlanma Tarihi Yaz
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Özge AYVALI
BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-4585-1111
Türkiye


Didem KOŞAR (Sorumlu Yazar)
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ
0000-0003-4959-1094
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 26 Ağustos 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 41, Sayı 2

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { gefad910330, journal = {Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-9058}, address = {}, publisher = {Gazi Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {41}, pages = {955 - 992}, doi = {10.17152/gefad.910330}, title = {Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma}, key = {cite}, author = {Ayvalı, Özge and Koşar, Didem} }
APA Ayvalı, Ö. & Koşar, D. (2021). Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma . Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi , 41 (2) , 955-992 . DOI: 10.17152/gefad.910330
MLA Ayvalı, Ö. , Koşar, D. "Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma" . Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 (2021 ): 955-992 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/64632/910330>
Chicago Ayvalı, Ö. , Koşar, D. "Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 (2021 ): 955-992
RIS TY - JOUR T1 - Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma AU - Özge Ayvalı , Didem Koşar Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.17152/gefad.910330 DO - 10.17152/gefad.910330 T2 - Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 955 EP - 992 VL - 41 IS - 2 SN - 1301-9058- M3 - doi: 10.17152/gefad.910330 UR - https://doi.org/10.17152/gefad.910330 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma %A Özge Ayvalı , Didem Koşar %T Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma %D 2021 %J Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1301-9058- %V 41 %N 2 %R doi: 10.17152/gefad.910330 %U 10.17152/gefad.910330
ISNAD Ayvalı, Özge , Koşar, Didem . "Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 41 / 2 (Ağustos 2021): 955-992 . https://doi.org/10.17152/gefad.910330
AMA Ayvalı Ö. , Koşar D. Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma. GEFAD. 2021; 41(2): 955-992.
Vancouver Ayvalı Ö. , Koşar D. Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2021; 41(2): 955-992.
IEEE Ö. Ayvalı ve D. Koşar , "Okul Yöneticilerinin ve Öğretmenlerin Görüşlerine Göre Öğretmen Liderliği: Fenomenolojik Bir Çalışma", Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 41, sayı. 2, ss. 955-992, Ağu. 2021, doi:10.17152/gefad.910330