Araştırma Makalesi
PDF EndNote BibTex RIS Kaynak Göster

LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi

Yıl 2022, Cilt 42, Sayı 2, 1535 - 1553, 29.08.2022
https://doi.org/10.17152/gefad.977568

Öz

Bu araştırmada LGS Türkçe sorularının PISA okuma ölçütlerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine göre yürütülmüştür. Son dört yıldır ortaöğretime geçiş sınavında uygulanan LGS Türkçe soruları araştırmanın dokümanlarını oluşturmuştur. Elde edilen dokümanlar betimsel analiz yöntemine göre çözümlenmiştir. Sorular; betimsel analiz çerçevesinde PISA okuma bilişsel süreçleri ve yeterlik düzeyleri, metin şekli ve metin türüne göre incelenmiştir. Bu incelemeden elde edilen sonuçlara göre; uygulanan Türkçe soruların bilgileri bir araya getirme ve yorumlama bilişsel sürecinin ise 3 ve 4. yeterlik düzeyinde yoğunlaştığı belirlenmiştir. Sorularda en çok akıcı metin şekli kullanılmış fakat bağımsız metin şekline hiç yer verilmemiştir. Sorulardaki paragraflarda ağırlıklı olarak açıklama türü tercih edilmekle birlikte hikâye ve yönerge metin türlerine de sıklıkla yer verilmiştir. Bu sonuçlara göre LGS Türkçe sorularının sınırlı da olsa önceki ortaöğretim geçiş sınavlarına göre PISA okuma alanı ölçütlerine yaklaştığı yorumu yapılabilir. MEB’in ortaöğretim geçiş sınavlarında yapı ve bilişsel düzey açısından PISA ölçütlerine ulaşma çabası içinde olduğu söylenebilir. Araştırmacılar LGS sorularının üst düzey bilişsel süreçleri ölçmeye uygun yapılandırılmasını önermiştir.

Kaynakça

  • Allcott, H., M. Gentzkow & C. Yu (2019). Trends in the diffusion of misinformation on Social media. Research & Politics. 6(2), 1-8. http://dx.doi.org/10.1177/2053168019848554.
  • Aşıcı, M., Baysal, Z. N. ve Şahenk Erkan S.S. (2012). Türkiye’de yapılan 2009 PISA ve Seviye Belirleme Sınavındaki (SBS) okuma becerileri sorularının karşılaştırılması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları, 1(2), 2146-9199. ISNN: 2146-9199.
  • Batur, Z. ve Ulutaş M. (2013). PISA ile Türkçe Öğretim Programındaki okuduğunu anlama kazanımlarının örtüşme düzeyinin incelenmesi. Journal Of Academic Social Studies Jass, 6(2), 1549-1562. DOI: 10.9761/jasss_651
  • Benzer, A. (2019). Türkçe Ders kitaplarının PISA okuma becerileri yeterlik düzeyleri ile imtihanı. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 7(2), 96-109. Doi: 10.35233/oyea.659740
  • Benzer, A. (2020). Türk eğitim sisteminden PISA ne istiyor? Neşîde Dergisi, 5(5), 66-76.
  • Bozkurt, B. Ü. (2016). Türkiye’de okuma eğitiminin karnesi: PISA ölçeğinde çıkarımlar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (4), 1673-1686.
  • Bozkurt, B.Ü., Uzun, G.L. ve Lee, Y.H. (2015). Korece ve Türkçe ders kitaplarındaki metin sonu sorularının karşılaştırılması: PISA 2009 sonuçlarına dönük bir tartışma. International Journal of Language Academy, 3(9), 295-313.
  • Cromley, J. G. (2009). Reading Achievement And Science Proficiency: International Comparisons From The Programme On International Student Assessment. Reading Psychology, 30, 89–118. https://doi.org/10.1080/02702710802274903
  • Dilekçi, A. (2021). 21. yüzyıl becerilerine göre tasarlanan öğretim etkinliklerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmeye etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • İnce, M. (2016). Türkçe 6, 7, 8. Sınıf Öğretim Programının Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nda (PISA) Yoklanan "Okuma Becerileri" Açısından Analizi (Zonguldak Örneği), (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
  • Karabulut, A. (2017). MEB’in Yayınlamış Olduğu Örnek Pısa Sorularının 2015 Türkçe Öğretim Programı Okuma Anlama Kazanımları Çerçevesinde Analizi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(3), 166-174. e-ISSN:2458-8628
  • Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Koç, E. S. (2021). Türkçe dersi öğretim programları ile okuma becerileri öğretim programının uluslararası okuma yeterlikleri bağlamında incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 50(230) , 169-193 . DOI: 10.37669/milliegitim.702775
  • MEB (2018). Türkçe öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara.
  • MEB. (2019). Uluslararası öğrenci değerlendirme programı PISA 2018 Türkiye Ön Raporu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
  • Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • OECD (2019b). PISA 2018 results volume I: What students know and can do. Paris: OECD Publishing.
  • OECD (2021), 21st-Century Readers: Developing Literacy Skills in a Digital World, PISA, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/a83d84cb-en.
  • Pikulski, J.J. & Chard, D.J. (2005). Fluency: Bridge between decoding and reading comprehension. The Reading Teacher, 58(6), 510– 519. doi: 10.1598/RT.58.6.2
  • Rasinski, T. (2006). Reading Fluency Instruction: Moving Beyond Accuracy, Automaticity, and Prosody. DOI: 10.1598/RT.59.7.10 View/save citation
  • Rasinski, T.V. & Samuels, S. J. (2011). Reading fluency: what it is and what it is not. In S. J. Samuels & A. E. Farstrup (Eds.), What research has to say about reading instruction (4th ed.) (pp. 51-87). DE: International Reading Association (pp. 94-114). DE: International Reading Association.
  • Savran, N. (2004). PISA-Projesi'nin Türk eğitim sistemi açısından değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 397-412.
  • Tuzlukaya, S. (2019). 8. Sınıf Türkçe dersi merkezî sınav sorularının PISA okuma becerileri yeterlilikleri açısından incelenmesi. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences. 5(1). DOI:1034137/jilses.505073
  • Yağmur, K. (2009). Türkçe ders kitapları üst düzey bilişsel becerilerin gelişimini ne oranda sağlamaktadır? CİTO Eğitim: Kuram ve Uygulama, 5, 20-34.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Evaluation of High-School Entrance Exam Turkish Questions Based on PISA Reading Criteria

Yıl 2022, Cilt 42, Sayı 2, 1535 - 1553, 29.08.2022
https://doi.org/10.17152/gefad.977568

Öz

This paper evaluated high-school entrance exam (HSEE) Turkish questions based on the reading criteria of the Programme for International Student Assessment (PISA). The study adopted a qualitative document analysis research design. The sample consisted of all Turkish questions in the HSEE in the last four years. The documents were analyzed using descriptive analysis. The questions were analyzed based on four PISA criteria: cognitive processes, proficiency level, text format, and text type. The Turkish questions allow students to combine and interpret information. Cognitive processes are concentrated at the third and fourth proficiency levels. The questions consist mostly of continuous texts but do not contain non-continuous texts. As for text type, the questions predominantly contain explanatory texts but do not contain narration and instruction texts. These results suggest that, though limited, the HSEE Turkish questions in the last four years satisfy the PISA reading criteria compared to the questions in previous years. We can argue that the Ministry of National Education is putting effort into ensuring that HSEE Turkish questions meet PISA criteria in terms of structure and cognitive level. We recommend that HSEE questions be designed in such a way that they measure high-level cognitive processes.

Kaynakça

  • Allcott, H., M. Gentzkow & C. Yu (2019). Trends in the diffusion of misinformation on Social media. Research & Politics. 6(2), 1-8. http://dx.doi.org/10.1177/2053168019848554.
  • Aşıcı, M., Baysal, Z. N. ve Şahenk Erkan S.S. (2012). Türkiye’de yapılan 2009 PISA ve Seviye Belirleme Sınavındaki (SBS) okuma becerileri sorularının karşılaştırılması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları, 1(2), 2146-9199. ISNN: 2146-9199.
  • Batur, Z. ve Ulutaş M. (2013). PISA ile Türkçe Öğretim Programındaki okuduğunu anlama kazanımlarının örtüşme düzeyinin incelenmesi. Journal Of Academic Social Studies Jass, 6(2), 1549-1562. DOI: 10.9761/jasss_651
  • Benzer, A. (2019). Türkçe Ders kitaplarının PISA okuma becerileri yeterlik düzeyleri ile imtihanı. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 7(2), 96-109. Doi: 10.35233/oyea.659740
  • Benzer, A. (2020). Türk eğitim sisteminden PISA ne istiyor? Neşîde Dergisi, 5(5), 66-76.
  • Bozkurt, B. Ü. (2016). Türkiye’de okuma eğitiminin karnesi: PISA ölçeğinde çıkarımlar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16 (4), 1673-1686.
  • Bozkurt, B.Ü., Uzun, G.L. ve Lee, Y.H. (2015). Korece ve Türkçe ders kitaplarındaki metin sonu sorularının karşılaştırılması: PISA 2009 sonuçlarına dönük bir tartışma. International Journal of Language Academy, 3(9), 295-313.
  • Cromley, J. G. (2009). Reading Achievement And Science Proficiency: International Comparisons From The Programme On International Student Assessment. Reading Psychology, 30, 89–118. https://doi.org/10.1080/02702710802274903
  • Dilekçi, A. (2021). 21. yüzyıl becerilerine göre tasarlanan öğretim etkinliklerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmeye etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • İnce, M. (2016). Türkçe 6, 7, 8. Sınıf Öğretim Programının Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nda (PISA) Yoklanan "Okuma Becerileri" Açısından Analizi (Zonguldak Örneği), (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi.
  • Karabulut, A. (2017). MEB’in Yayınlamış Olduğu Örnek Pısa Sorularının 2015 Türkçe Öğretim Programı Okuma Anlama Kazanımları Çerçevesinde Analizi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(3), 166-174. e-ISSN:2458-8628
  • Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Koç, E. S. (2021). Türkçe dersi öğretim programları ile okuma becerileri öğretim programının uluslararası okuma yeterlikleri bağlamında incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 50(230) , 169-193 . DOI: 10.37669/milliegitim.702775
  • MEB (2018). Türkçe öğretim programı. Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara.
  • MEB. (2019). Uluslararası öğrenci değerlendirme programı PISA 2018 Türkiye Ön Raporu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
  • Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • OECD (2019b). PISA 2018 results volume I: What students know and can do. Paris: OECD Publishing.
  • OECD (2021), 21st-Century Readers: Developing Literacy Skills in a Digital World, PISA, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/a83d84cb-en.
  • Pikulski, J.J. & Chard, D.J. (2005). Fluency: Bridge between decoding and reading comprehension. The Reading Teacher, 58(6), 510– 519. doi: 10.1598/RT.58.6.2
  • Rasinski, T. (2006). Reading Fluency Instruction: Moving Beyond Accuracy, Automaticity, and Prosody. DOI: 10.1598/RT.59.7.10 View/save citation
  • Rasinski, T.V. & Samuels, S. J. (2011). Reading fluency: what it is and what it is not. In S. J. Samuels & A. E. Farstrup (Eds.), What research has to say about reading instruction (4th ed.) (pp. 51-87). DE: International Reading Association (pp. 94-114). DE: International Reading Association.
  • Savran, N. (2004). PISA-Projesi'nin Türk eğitim sistemi açısından değerlendirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 397-412.
  • Tuzlukaya, S. (2019). 8. Sınıf Türkçe dersi merkezî sınav sorularının PISA okuma becerileri yeterlilikleri açısından incelenmesi. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences. 5(1). DOI:1034137/jilses.505073
  • Yağmur, K. (2009). Türkçe ders kitapları üst düzey bilişsel becerilerin gelişimini ne oranda sağlamaktadır? CİTO Eğitim: Kuram ve Uygulama, 5, 20-34.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Seher ÇİÇEK>
Bir kuruma bağlı değildir
0000-0002-1501-2675
Türkiye


Atilla DİLEKÇİ> (Sorumlu Yazar)
BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ
0000-0001-5393-9570
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 29 Ağustos 2022
Yayınlandığı Sayı Yıl 2022, Cilt 42, Sayı 2

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { gefad977568, journal = {Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-9058}, address = {}, publisher = {Gazi Üniversitesi}, year = {2022}, volume = {42}, number = {2}, pages = {1535 - 1553}, doi = {10.17152/gefad.977568}, title = {LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi}, key = {cite}, author = {Çiçek, Seher and Dilekçi, Atilla} }
APA Çiçek, S. & Dilekçi, A. (2022). LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi . Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi , 42 (2) , 1535-1553 . DOI: 10.17152/gefad.977568
MLA Çiçek, S. , Dilekçi, A. "LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi" . Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 42 (2022 ): 1535-1553 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/gefad/issue/72357/977568>
Chicago Çiçek, S. , Dilekçi, A. "LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 42 (2022 ): 1535-1553
RIS TY - JOUR T1 - LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi AU - SeherÇiçek, AtillaDilekçi Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.17152/gefad.977568 DO - 10.17152/gefad.977568 T2 - Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1535 EP - 1553 VL - 42 IS - 2 SN - 1301-9058- M3 - doi: 10.17152/gefad.977568 UR - https://doi.org/10.17152/gefad.977568 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi %A Seher Çiçek , Atilla Dilekçi %T LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi %D 2022 %J Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi %P 1301-9058- %V 42 %N 2 %R doi: 10.17152/gefad.977568 %U 10.17152/gefad.977568
ISNAD Çiçek, Seher , Dilekçi, Atilla . "LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi". Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 42 / 2 (Ağustos 2022): 1535-1553 . https://doi.org/10.17152/gefad.977568
AMA Çiçek S. , Dilekçi A. LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi. GEFAD. 2022; 42(2): 1535-1553.
Vancouver Çiçek S. , Dilekçi A. LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2022; 42(2): 1535-1553.
IEEE S. Çiçek ve A. Dilekçi , "LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Ölçütlerine Göre Değerlendirilmesi", Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 42, sayı. 2, ss. 1535-1553, Ağu. 2022, doi:10.17152/gefad.977568