Postmenopozal Kadınlarda Genital Hijyen Uygulamaları: Tanımlayıcı Bir Çalışma

Yıl 2025, Cilt: 35 Sayı: 5, 889 - 898, 28.10.2025

Menekşe Nazlı Aker , Funda Özdemir , Rabia Erkan Kırmızıgül

https://doi.org/10.54005/geneltip.1653555

https://izlik.org/JA64UU84KL

Öz

ÖZ
Amaç: Bu araştırma postmenopozal kadınlarda genital hijyen uygulamalarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı türdeki bu araştırma, Kastamonu’da bir ilçe devlet hastanesine Ocak-Nisan 2023 tarihleri arasında başvuran, postmenopozal dönemde olan 250 kadın ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Genital Hijyen Uygulamaları Formu” kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 63,46±9,67’dir. Katılımcıların %81,2’sinin genital hijyen hakkında bilgi almadığı, %68,8’inin genital hijyen bilgisini yeterli bulduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %61,6’sının dış genital bölge temizliğinde sadece su kullandığı, %74,8’inin dış genital bölge için koku giderici ürün kullanmadığı saptanmıştır. Katılımcıların %54,4’ünün cinsel ilişkiden sonra vajinal lavaj yaptığı, %61,6’sının genital hijyen için vajinal lavaj uygulaması yaptığı bulunmuştur. Katılımcıların %83,6’sının pamuklu, %87,2’sinin bol-rahat iç çamaşırı kullandığı, %54,8’inin iç çamaşırını haftada bir/birkaç kez değiştirdiği belirlenmiştir. Katılımcıların %59,2’sinin doğru taharetlenme uygulaması yapmadığı, %64’ünün tuvalete girmeden önce ellerini yıkamadığı saptanmıştır. Genital bölgede kötü kokulu akıntı ve/veya kaşıntı olduğunda hekime başvurma oranı ise %72 olarak bulunmuştur. Lojistik regresyon analizine göre genital hijyen bilgisini yeterli görmenin dış genital bölge temizliğinde kullanılan ürün, vajinal lavaj yapma durumu, kullanılan iç çamaşırı tarzı ve iç çamaşırı değiştirme sıklığını etkilediği saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Katılımcıların çoğunun genital hijyen konusunda bilgi almadığı görülmüştür. Katılımcıların yaklaşık üçte ikisinin bilgilerini yeterli görmesine rağmen hatalı uygulamaların yaygın olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların bilgilerini yeterli görme durumları bazı genital hijyen uygulamalarını doğru yapmalarında belirleyici olmasına rağmen bazı uygulamaları halen hatalı yaptıkları saptanmıştır. Hemşirelerin postmenopozal dönemdeki kadınları doğru genital hijyen uygulamaları hakkında bilgilendirmelerinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

postmenopoz , genital , hijyen , kadınlar

Genital Hygiene Practices among Postmenopausal Women: A Descriptive Study

https://izlik.org/JA64UU84KL

Öz

Abstract
Objective: This study aimed to determine the genital hygiene practices of postmenopausal women.
Materials and Methods: This descriptive study was conducted with 250 postmenopausal women who visited a district state hospital in Kastamonu between January and April 2023. Data were collected using the Demographic Information and the Genital Hygiene Practices forms.
Results: The mean age of the participants was 63.46±9.67 years. Of the participants, 81.2% had not received any information about genital hygiene, although 68.8% considered their knowledge of genital hygiene sufficient. Additionally, 61.6% of them used only water for external genital cleansing and 74.8% did not use deodorizing products for the external genital area. Also, 54.4% of the participants performed vaginal lavage after sexual intercourse, while 61.6% practiced vaginal lavage as part of their genital hygiene routine. Furthermore, 83.6% wore cotton underwear, 87.2% preferred loose and comfortable underwear, and 54.8% changed their underwear once or several times per week. Incorrect perineal cleaning practices were reported by 59.2% of the participants, and 64% did not wash their hands before using the toilet. The rate of seeking medical consultation in cases of foul-smelling vaginal discharge and/or itching was 72%. Logistic regression analysis revealed that perceiving one’s knowledge as sufficient influenced the choice of cleansing products for the external genital area, the practice of vaginal lavage, the type of underwear worn, and the frequency of underwear changes (p < 0.05).
Conclusion: This study indicated that the majority of participants had not received information about genital hygiene. Approximately two-thirds considered their knowledge sufficient; however, incorrect practices were widely documented among them. Although the participants perceiving their knowledge as sufficient was a factor in performing some genital hygiene practices correctly, they still practiced some incorrect behaviors. It is crucial that nurses inform postmenopausal women about correct genital hygiene practices.

Anahtar Kelimeler

postmenopause , genital , hygiene , women

Destekleyen Kurum

yok

Kaynakça

• 1. WHO Scientific Group. Research on the menopause in the 1990s. WHO Technical Report Series. No. 866. Geneva: World Health Organization; 1996 [cited 2022 Sep 13]. Available from: http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/41841/WHO_TRS_866.pdf?sequence=1&isAllowed=y
• 2. Deliveliotou AE. Gynaecological problems associated with menopause. In: Farage MA, Miller KW, Woods NF, Maibach HI, editors. Skin, mucosa and menopause. Heidelberg, New York, Dordrecht, London: Springer; 2015. p. 206. doi:10.1007/978-3-662-44080-3.
• 3. Gupta N, Aggarwal M, Sinha R, Varun N. Study on prevalence and severity of urogenital complaints in postmenopausal women at a tertiary care hospital. J Midlife Health 2018; 9:130-4.
• 4. Palacios S, Nappi RE, Bruyniks N, Particco M, Panay N. The European Vulvovaginal Epidemiological Survey (EVES): prevalence, symptoms and impact of vulvovaginal atrophy of menopause. Climacteric 2018; 21(3):286-291. DOI: 10.1080/13697137.2018.1446930
• 5. Palma F, Volpe A, Villa P, Cagnacci A. Vaginal atrophy of women in postmenopause. Results from a multicentric observational study: The AGATA study. Maturitas 2016; 83:40-44.
• 6. Taşkın L. Üreme Sistemi Enfeksiyonları ve Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar. İçinde: Taşkın L, editör. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi, 2016; s: 689-717.
• 7. Umami A, Paulik E, Molnár R, Murti B. The relationship between genital hygiene behaviors and genital infections among women: A systematic review. J. Ners 2022; 17(1):89-101.
• 8. Nandi P. Menstrual Hygiene Practices Among Adolescent Girls and Women In India—A Systematic Review. Int J Food Nutr Sci. 2022; 11:28-36.
• 9. Purwanto PN, Amalia RB, Dewanti L. Factors related to menstrual hygiene behavior of adolescents in Indonesia: systematic review. KESANS 2022; 1(5):546-566.
• 10. Majeed J, Sharma P, Ajmera P, Dalal K. Menstrual hygiene practices and associated factors among Indian adolescent girls: a meta-analysis. Reprod Health 2022;19(1):148. doi:10.1186/s12978-022-01453-3
• 11. Çankaya S, Dereli Yılmaz S. Factors associated with Genital Hygiene Behaviours in pregnant and non-pregnant women in Türkiye. Journal of Human Sciences 2015; 12(1):920–932.
• 12. Karadeniz H, Öztürk R, Ertem G. Analysis of Genital Hygiene Behaviors of Women Who Applied to Women’s Illnesses and Birth Policlinic. Erciyes Med J. 2019; 41(4):402–8.
• 13. Zhu M, Wang S, Zhu Y, Wang Z, Zhao M, Chen D, et al. Behavioral and dietary risk factors of recurrent urinary tract infection in Chinese postmenopausal women: a case-control study. J Int Med Res. (JIMR) 2020; 48(3):300060519889448. https://doi.org/10.1177/0300060519889448
• 14. Daniel GA, Hu Y, Tsementzi D, Jhaney CI, Hu YJ, Yeager KA, Bai J, Dolan M, Bruner DW. Exploring the Vaginal Microbiome and Intravaginal Practices in Postmenopausal Women. Nurs Res. 2021; 70(5):405–411. https://doi.org/10.1097/NNR.0000000000000538
• 15. Erekson EA, Martin DK, Brousseau EC, Yip SO, Fried TR. Over-the-counter treatments and perineal hygiene in postmenopausal women. Menopause 2014; 21(3):281–285. https://doi.org/10.1097/GME.0b013e31829a3216
• 16. Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistiklerle Kadın, 2021 [internet]. 2021 [cited 2022 Sep 13]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Kadin-2021-45635
• 17. Pınar T, Çakmak ZA, Saygun M, Pınar G, Ulu N. Gebelikte anormal vajinal akıntı üzerine etkili risk faktörleri. Tıbbi Araştırmalar Derg. 2009; 7(2):79-86.
• 18. Arab H, Almadani L, Tahlak M, Chawla M, Ashouri M, Tehranian A, et al. The Middle East and Central Asia guidelines on female genital hygiene. BMJ Middle East 2011; 19:99–106.
• 19. Orak NŞ, Canuygur A. Jinekoloji Kliniğinde Yatan Hastaların Genital Hijyen Davranışlarının İncelenmesi. BAUN Sağ Bil Derg. 2014; 3(3):130-134.
• 20. Edwards SK, Bates CM, Lewis F, Sethi G, Grover D. 2014 UK national guideline on the management of vulval conditions. Int J STD AIDS 2015; 26(9):611-624.
• 21. Yurttaş A, Gültekin Ü, Apay SE. İdrar yolu enfeksiyonu geçiren 15-49 yaş arası kadınların perine bakımı uygulamalarının incelenmesi. AUHSJ 2018; (3):297-301.
• 22. Öner S, Turfan EÇ. Gebelere Verilen Planlı Eğitimin Genital Hijyen Davranışlarına ve İdrar Yolu Enfeksiyonu Semptomlarına Etkisi. Van Sağ Bil Derg. 2020; 13(1):10-18.
• 23. Daher A, Albaini O, Siff L, Farah S, Jallad K. Intimate hygiene practices and reproductive tract infections: A systematic review. Gynecol Obstet Clin Med. 2022; 2(3):129-135.
• 24. van der Meijden W, Boffa M, ter Harmsel B, Kirtschig G, Lewis F, Moyal-Barracco M, et al. 2021 European guideline for the management of vulval conditions. J Eur Acad Dermatol Venereol 2022; 36:952-972. https://doi.org/10.1111/jdv.18102
• 25. Toraman B, Çalım Sİ, Biçici S. Kadın Konukevinde Yaşayan Kadınların Genital Hijyen Davranışları: Manisa İli Örneği. Samsun Sağlık Bilim. Derg. (JSHS) 2020; 6(3):625-640.
• 26. Abiç A, Yatmaz G, Altınışık M, Can AA. Effects of planned education on genital hygiene behavior of adolescent females in a secondary school: A quasi-experimental study in northern Cyprus. Afr J Reprod Health 2024; 28(2):107–115. https://doi.org/10.29063/ajrh2024/v28i2.10
• 27. Sinan Ö, Çamözü E, Tosun B. Evli Kadınların Genital Hijyen Davranışları ve Danışmanlık Uygulama Sonuçları. Hemsirelikte Arastırma Gelistirme Derg. 2019; 21(1-2):12-22.
• 28. Ergün S, Gök G, Karlıdağ E, Er Güneri S. Kadınların Genital Hijyen Davranışlarının Belirlenmesi. Turk. J. Fam. Med. Prim. Care. 2020;14(4):540-7.
• 29. Uzun A, Ozturk GZ, Aksu SB. Evaluation of the genital hygiene behavior and related factors of women aged 15-49. Eurasian J. Fam. Med. 2022; 11(1):35-42.
• 30. Crann SE, Cunningham S, Albert A, Money DM, O'Doherty KC. Vaginal health and hygiene practices and product use in Canada: a national cross-sectional survey. BMC Womens Health 2018; 18(1):52. https://doi.org/10.1186/s12905-018-0543-y
• 31. Kartal YA, Engin B, Teke B. Genital hygiene behaviors of midwifery students. Int J Caring Sci. 2020; 13(3):2029.
• 32. Akça D, Türk R. Kadınların Genital Hijyene İlişkin Davranışlarının Belirlenmesi. Kafkas Tıp Bil Derg. 2021; 11(1): 1-9.
• 33. Holdcroft AM, Ireland DJ, Payne MS. The Vaginal Microbiome in Health and Disease-What Role Do Common Intimate Hygiene Practices Play?. Microorganisms. 2023; 11(2):298. https://doi.org/10.3390/microorganisms11020298
• 34. Shah SK, Shrestha S, Maharjan PL, Karki K, Upadhayay A, Subedi S, Gurung M. Knowledge and practice of genital health and hygiene among adolescent girls of Lalitpur Metropolitan City, Nepal. Am J Public Health Res. 2019; 7(4):151-156.
• 35. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. El yıkamayı alışkanlık haline getirin [internet]. [cited 2025 Feb 20]. Available from: https://www.saglik.gov.tr/TR,2600/brel-yikamayi-aliskanlik-haline-getirin.html
• 36. Beşen MA, Oskay ÜY. Bir Aile hekimliği bölgesinde yaşayan geriatrik kadınların jinekolojik şikâyetleri ve çözüm arayışlarının belirlenmesi. Anadolu Hemşire. Sağlık Bilim. Derg. 2016; 19(3).
• 37. Türkmen H, Karagüzel EN. Gençlerin genital hijyen tutumlarını etkileyen faktörler. Sürekli Tıp Eğit. Derg. 2021; 30(3):190-199.
• 38. Sharma D, Goel NK, Thakare MM. Prevalence of reproductive tract infection symptoms and treatment-seeking behavior among women: A community-based study. Indian J Sex Transm Dis AIDS 2018; 39(2):79–83. https://doi.org/10.4103/ijstd.IJSTD_97_16
• 39. Kinkor MA, Padhi BK, Panigrahi P, Baker KK. Frequency and determinants of health care utilization for symptomatic reproductive tract infections in rural Indian women: A cross-sectional study. PloS one 2019; 14(12): e0225687. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0225687