PRECISION NUTRITION IN CERTAIN SITUATIONS THAT POSE A RISK OF MALNUTRITION: A COMPREHENSIVE REVIEW

Merve Tokpunar

doi:10.54005/geneltip.1750967

Derleme

PRECISION NUTRITION IN CERTAIN SITUATIONS THAT POSE A RISK OF MALNUTRITION: A COMPREHENSIVE REVIEW

Yıl 2026, Sayı: 1, - , 28.01.2026

Merve Tokpunar

https://doi.org/10.54005/geneltip.1750967

Öz

Abstract
Bacground/Aims: In order to improve national nutrition and health in the most effective way, it is important to develop nutrition recommendations and supplementation plans tailored to individual characteristics. In this context, the concept of precision nutrition has emerged in recent years, guided by the scientific theories of nutrigenetics and nutrigenomics.
In this review, the precision nutrition approach is broadly addressed in the context of food insecurity, cancer, inflammation, BS, and critical illnesses, which can contribute to the development of malnutrition at both the individual and societal levels.
Methods:Google Scholar and Pubmed databases were used to create this manuscript.
Results: Considering the numerous molecular mechanisms where nutrition intersects with immunological pathways, microbiome dynamics, and human metabolism, nutritional therapy has been recognized as an integral part of developing new personalized strategies for preventing and managing chronic inflammatory diseases. The precision nutrition approach aims to maximize treatment efficacy in cancer while limiting toxicity and potential complications by implementing specific dietary regimens based on tumor profiles and patient assessments. Factors such as age, disease comorbidities, and organ dysfunction at intensive care unit admission are associated with overall prognosis in critical illness and may therefore also predict positive clinical outcomes following precision nutrition interventions. In bariatric surgery (BS), the effects of genetics, epigenetics, and the microbiome should be considered in the context of precision nutrition. The role of genetics in inflammatory bowel disease (IBD) is widely accepted, with more than 240 common susceptibility loci currently identified, and the importance of these findings has been reflected in clinical translational applications. The Food is Medicine Approach (FMA) initiatives, which include the implementation and feasibility of programs and services related to food security, can complement precision nutrition by making personalized nutrition accessible at the individual or population level according to each person's needs.
Conclusions: Within the scope of national policies, healthy individuals' inability to access food and conditions such as bariatric surgery, cancer, inflammatory diseases, and inflammatory bowel diseases are situations that can lead to malnutrition at the individual and societal levels, both as a result of natural processes and when medical nutrition therapy specific to the individual and the disease is not applied in these situations.

Anahtar Kelimeler

precision nutrition , malnutrition , intensive care unit , microbiom , personalized nutrition

Kaynakça

1. Bruins MJ, Van Dael P, Eggersdorfer M. The role of Nutrients in reducing the risk for noncommunicable diseases during aging. Nutrients. 2019;11(1):85.
2. Hofn DJ, Reynolds RM, Hardy DB. Developmental origins of health and disease:current knowledge and potential mechanisms. Nutr Rev.1;75(12):951-70.
3. Ordovas JM, Ferguson LR, Tai ES, Mathers JC. Personalised nutrition and health. BMJ. 2018;361.
4. Ferguson LR, De Caterina R, Görman U, Allayee H, Kohlmeier M, Prasad C, Choi MS, Curi R, De Luis DA, Gil Á, Kang JX. Guide and position of the international society of nutrigenetics/nutrigenomics on personalised nutrition:part 1-fields of precision nutrition. Lifestyle Genom. 2016;12;9(1):12-27.
5. Mompeo O, Freidin MB, GiBCon R, Hysi PG, Christofidou P, Segal E, Valdes AM, Spector TD, Menni C, Mangino M. Genome-wide association analysis of over 170,000 individuals from the UK Biobank identifies seven loci associated with Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet. Nutrients. 2022;14(20):4431.
6. de Toro-Martín J, Arsenault BJ, Després JP, Vohl MC. Precision nutrition:a review of personalized nutritional approaches for the prevention and management of metabolic syndrome. Nutrients. 2017;9(8):913.
7. Franzago, M.;Santurbano, D.;Vitacolonna, E.;Stuppia, L. Genes and diet in the prevention of chronic diseases in future generations. Int J Mol Sci 2020, 21, 2633.
8. Heianza, Y.;Qi, L. Gene-Diet Interaction and Precision Nutrition in Obesity. Int J Mol Sci 2017, 18, 787.
9. Elliott, R.;Ong, T.J. Nutritional genomics. BMJ 2002, 324, 1438–1442.
10. Abete, I.;Navas-Carretero, S.;Marti, A.;Martinez, J.A. Nutrigenetics and nutrigenomics of caloric restriction. Prog. Mol. Biol. Transl. Sci. 2012, 108, 323–346.
11. Quévrain E, Maubert MA, Chain F, Marquant R, Kharrat P, Carlier L, Bermudez L, Pigneur B, Lequin O, Bridonneau C, Thomas G. OP018 Identification of an anti-inflammatory protein from Faecalibacterium prausnitzii, a deficient commensal bacteria implicated in Crohn's disease. J Crohns Colitis (ecco-jcc).2014;8(1):10-1.
12. Kussmann M, Blum S. OMICS-derived targets for inflammatory gut disorders:opportunities for the development of nutrition related biomarkers. Endocrine, Metabolic & Immune Disorders-Drug Targets (Formerly Current Drug Targets-Immune, Endocrine & Metabolic Disorders). 2007;7(4):271-87.
13. Martínez-Garay C, Djouder N. Dietary interventions and precision nutrition in cancer therapy. Trends in Molecular Medicine. 2023;29(7):489-511.
14. Wellens J, Vissers E, Matthys C, Vermeire S, Sabino J. Personalized dietary regimens for inflammatory bowel disease:current knowledge and future perspectives. Pharmacogenomics and Personalized Medicine. 2023:15-27.
15. Lupoli R, Lembo E, Saldalamacchia G, Avola CK, Angrisani L, Capaldo B. Bariatric surgery and long-term nutritional issues. World J Diabetes. 2017;8(11):464.
16. Aguas-Ayesa M, Yárnoz-Esquíroz P, Olazarán L, Gómez-Ambrosi J, Frühbeck G. Precision nutrition in the context of bariatric surgery. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders. 2023;24(5):979-91.
17. Srinivasan B, Lee S, Erickson D, Mehta S. Precision nutrition—Review of methods for point-of-care assessment of nutritional status. Curr Opin Biotechnol. 1;44:103-8.
18. Livingstone KM, Ramos-Lopez O, Perusse L, Kato H, Ordovas JM, Martínez JA. Reprint of:Precision nutrition:A review of current approaches and future endeavors. Trends in Food Science & Technology. 2022;130:51-62.
19. Livingstone KM, Celis-Morales C, Navas-Carretero S, San-Cristobal R, Macready AL, Fallaize R, Forster H, Woolhead C, O’Donovan CB, Marsaux CF, Kolossa S. Effect of an Internet-based, personalized nutrition randomized trial on dietary changes associated with the Mediterranean diet:the Food4Me Study. Am J Clin Nutr. 2016;104(2):288-97.
20. Ramos-Lopez O, Milton-Laskibar I, Martínez JA. Precision nutrition based on phenotypical traits and the (epi) genotype:nutrigenetic and nutrigenomic approaches for obesity care. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2021;24(4):315-25.
21. Ramos-Lopez O, Milagro FI, Allayee H, Chmurzynska A, Choi MS, Curi R, De Caterina R, Ferguson LR, Goni L, Kang JX, Kohlmeier M. Guide for current nutrigenetic, nutrigenomic, and nutriepigenetic approaches for precision nutrition involving the prevention and management of chronic diseases associated with obesity. Lifestyle Genom. 2017;10(1-2):43-62.
22. Haro D, Marrero PF, Relat J. Nutritional regulation of gene expression:Carbohydrate-, fat-and amino aKİH-dependent modulation of transcriptional activity. Int J Mol Sci. 2019;20(6):1386.
23. Milagro FI, Mansego ML, De Miguel C, Martínez JA. Dietary factors, epigenetic modifications and obesity outcomes:progresses and perspectives. Molecular aspects of medicine. 2013;34(4):782-812.
24. Ramos-Lopez O, Samblas M, Milagro FI, Zulet MA, Mansego ML, Riezu-Boj JI, Martinez JA. Association of low dietary folate intake with lower CAMKK2 gene methylation, adiposity, and insulin resistance in obese subjects. Nutrition Research. 2018;50:53-62.
25. Samblas M, Milagro FI, Gomez-Abellan P, Martinez JA, Garaulet M. Methylation on the circadian gene BMAL1 is associated with the effects of a weight loss intervention on serum lipid levels. J Biol Rhythms. 2016;31(3):308-17.
26. Johnson CH, Ivanisevic J, Siuzdak G. Metabolomics:beyond biomarkers and towards mechanisms. Nat Rev Mol Cell Biol. 2016;17(7):451-9.
27. Mastrangelo A, Barbas C. Chronic diseases and lifestyle biomarkers identification by metabolomics. Metabolomics:From Fundamentals to Clinical Applications. 2017:235-63.
28. Brennan L, de Roos B. Nutrigenomics:lessons learned and future perspectives. Am J Clin Nutr. 2021;113(3):503-16.
29. Choi Y, Hoops SL, Thoma CJ, Johnson AJ. A guide to dietary pattern–microbiome data integration. The Journal of Nutrition. 2022;152(5):1187-99.
30. Chiu CY, Miller SA. Clinical metagenomics. Nat Rev Genet. 2019;20(6):341-55.
31. Mills S, Stanton C, Lane JA, Smith GJ, Ross RP. Precision nutrition and the microbiome, part I:current state of the Science. Nutrients. 2019;11(4):923.
32. Falony G, Joossens M, Vieira-Silva S, Wang J, Darzi Y, Faust K, Kurilshikov A, Bonder MJ, Valles-Colomer M, Vandeputte D, Tito RY. Population-level analysis of gut microbiome variation. Science. 2016;352(6285):560-4.
33. Hughes DA, Bacigalupe R, Wang J, Rühlemann MC, Tito RY, Falony G, Joossens M, Vieira-Silva S, Henckaerts L, Rymenans L, Verspecht C. Genome-wide associations of human gut microbiome variation and implications for causal inference analyses. Nat Microbiol. 2020;5(9):1079-87.
34. Celis-Morales C, Livingstone KM, Marsaux CF, Macready AL, Fallaize R, O’Donovan CB, Woolhead C, Forster H, Walsh MC, Navas-Carretero S, San-Cristobal R. Effect of personalized nutrition on health-related behaviour change:evidence from the Food4Me European randomized controlled trial. International journal of epidemiology. 2017;46(2):578-88.
35. Nielsen DE, El-Sohemy A. Disclosure of genetic information and change in dietary intake:a randomized controlled trial. PloS one. 2014;9(11):e112665.
36. Nugent R, Levin C, Hale J, Hutchinson B. Economic effects of the double burden of malnutrition. The Lancet. 2020;395(10218):156-64.
37. Fanzo J, Hawkes C, Udomkesmalee E, Afshin A, Allemandi L, Assery O, Baker P, Battersby J, Bhutta Z, Chen K, Corvalan C. 2018 Global Nutrition Report: Shining a light to spur action on nutrition. 88149;2018. Available from: https://globalnutritionreport.org/documents/352/2018_Global_Nutrition_Report.pdf Erişim tarihi: 07.10.2025
38. Song Y, Chen P, Zalloua PA, Li J, Shi H. Precision nutrition:8 stages and 5 dimensions. Precision Nutrition. 202;2(4):e00057.
39. Keats EC, Das JK, Salam RA, Lassi ZS, Imdad A, Black RE, Bhutta ZA. Effective interventions to address maternal and child malnutrition:an update of the evidence. The Lancet Child & Adolescent Health. 2021;5(5):367-84.
40. Norris SA, Frongillo EA, Black MM, Dong Y, Fall C, Lampl M, Liese AD, Naguib M, Prentice A, Rochat T, Stephensen CB. Nutrition in adolescent growth and development. The Lancet. 2022;399(10320):172-84.
41. Lee BY, Ordovás JM, Parks EJ, Anderson CA, Barabási AL, Clinton SK, de la Haye K, Duffy VB, Franks PW, Ginexi EM, Hammond KJ. Research gaps and opportunities in precision nutrition:an NIH workshop report. Am J Clin Nutr. 2022;116(6):1877-900.
42. Ordovas JM, Ferguson LR, Tai ES, Mathers JC. Personalised nutrition and health. BMJ. 2018;361.
43. Xu BP, Shi H. Precision nutrition:concept, evolution, and future vision. Precision Nutrition. 2022;1(1):10-97.
44. Sheet F. The Biden-Harris Administration Announces More Than $8 Billion in New Commitments as Part of Call to Action for White House Conference on Hunger. Nutrition, and Health. 2022.
45. Lynch CJ. A concept for comprehensive food is medicine networks or centers of excellence. Am J Clin Nutr. 2023;118(1):10-2.
46. Sinha S, Huey SL, Shukla AP, Kuriyan R, Finkelstein JL, Mehta S. Connecting precision nutrition with the Food is Medicine approach. Trends in Endocrinology & Metabolism. 2025 Jun 1;36(6):511-20.
47. Vrolix R, Mensink RP. Variability of the glycemic response to single food products in healthy subjects. Contemporary clinical trials. 2010;31(1):5-11.
48. Mathias MG, Coelho-Landell CA, Scott-Boyer MP, Lacroix S, Morine MJ, Salomão RG, Toffano RBD, Almada MORDV, Camarneiro JM, Hillesheim E, de Barros TT, Camelo-Junior JS, Campos Giménez E, Redeuil K, Goyon A, Bertschy E, Lévêques A, Oberson JM, Giménez C, Carayol J, Kussmann M, Descombes P, Métairon S, Draper CF, Conus N, Mottaz SC, Corsini GZ, Myoshi SKB, Muniz MM, Hernandes LC, Venâncio VP, Antunes LMG, da Silva RQ, Laurito TF, Rossi IR, Ricci R, Jorge JR, Fagá ML, Quinhoneiro DCG, Reche MC, Silva PVS, Falquetti LL, da Cunha THA, Deminice TMM, Tambellini TH, de Souza GCA, de Oliveira MM, Nogueira-Pileggi V, Matsumoto MT, Priami C, Kaput J, Monteiro JP. Clinical and Vitamin Response to a Short-Term Multi-Micronutrient Intervention in Brazilian Children and Teens:From Population Data to Interindividual Responses. Mol Nutr Food Res. 2018;62(6):e1700613
49. Downer S, Clippinger E, Kummer C, Hager K, Acosta V. Food is Medicine Research Action Plan. Cambridge (MA): Center for Health Law and Policy Innovation of Harvard Law School; 2022. Available from: https://www.healthlawlab.org/wp-content/uploads/2022/02/Food-is-Medicine-Action-Plan-Final_012722.pdf. Erişim tarihi: 07.10.2025
50. Berkowitz SA, Delahanty LM, Terranova J, Steiner B, Ruazol MP, Singh R, Shahid NN, Wexler DJ. Medically tailored meal delivery for diabetes patients with food insecurity:a randomized cross-over trial. J Gen Intern Med. 2019;34(3):396-404.
51. Ferlay J, Colombet M, Soerjomataram I, Parkin DM, Piñeros M, Znaor A, Bray F. Cancer statistics for the year 2020:An overview. Int J Cancer. 2021;149(4):778-89.
52. Parkin DM, Boyd L, Walker LC. 16. The fraction of cancer attributable to lifestyle and environmental factors in the UK in 2010. Br J Cancer. 2011;105(2):S77-81.
53. Song M, Giovannucci E. Preventable inKİHence and mortality of carcinoma associated with lifestyle factors among white adults in the United States. JAMA Oncol. 2016;2(9):1154-61.
54. Taylor SR, Falcone JN, Cantley LC, Goncalves MD. Developing dietary interventions as therapy for cancer. Nat Rev Cancer. 2022;22(8):452-66.
55. Chang AH, Parsonnet J. Role of bacteria in oncogenesis. Clinical microbiology reviews. 2010;23(4):837-57.
56. Helmink BA, Khan MW, Hermann A, Gopalakrishnan V, Wargo JA. The microbiome, cancer, and cancer therapy. Nat Med. 2019;25(3):377-88.
57. Wang F, Meng W, Wang B, Qiao L. Helicobacter pylori-induced gastric inflammation and gastric cancer. Cancer letters. 2014;345(2):196-202.
58. Boursi B, Mamtani R, Haynes K, Yang YX. Recurrent antibiotic exposure may promote cancer formation–another step in understanding the role of the human microbiota?. European Journal of Cancer. 2015;51(17):2655-64.
59. Zhang J, Haines C, Watson AJ, Hart AR, Platt MJ, Pardoll DM, Cosgrove SE, Gebo KA, Sears CL. Oral antibiotic use and risk of colorectal cancer in the United Kingdom, 1989–2012:a matched case–control study. Gut. 2019;68(11):1971-8.
60. Petrelli F, Ghidini M, Ghidini A, Perego G, Cabiddu M, Khakoo S, Oggionni E, Abeni C, Hahne JC, Tomasello G, Zaniboni A. Use of antibiotics and risk of cancer:a systematic review and meta-analysis of oBCervational studies. Cancers. 2019;11(8):1174.
61. Yoshimoto S, Loo TM, Atarashi K, Kanda H, Sato S, Oyadomari S, Iwakura Y, Oshima K, Morita H, Hattori M, Honda K. Obesity-induced gut microbial metabolite promotes liver cancer through senescence secretome. Nature. 2013;499(7456):97-101.
62. Surjana D, Halliday GM, Damian DL. Role of nicotinamide in DNA damage, mutagenesis, and DNA repair. Journal of nucleic aKİHs. 2010;2010(1):157591.
63. Gomes AL, Teijeiro A, Burén S, Tummala KS, Yilmaz M, Waisman A, Theurillat JP, Perna C, Djouder N. Metabolic inflammation-associated IL-17A causes non-alcoholic steatohepatitis and hepatocellular carcinoma. Cancer cell. 2016;30(1):161-75.
64. Tummala KS, Gomes AL, Yilmaz M, Grana O, Bakiri L, Ruppen I, Ximenez-Embun P, Sheshappanavar V, Rodriguez-Justo M, Pisano DG, Wagner EF. Inhibition of de novo NAD+ synthesis by oncogenic URI causes liver tumorigenesis through DNA damage. Cancer cell. 2014;26(6):826-39.
65. Tintelnot J, Xu Y, Lesker TR, Schönlein M, Konczalla L, Giannou AD, Pelczar P, Kylies D, Puelles VG, Bielecka AA, Peschka M. Microbiota-derived 3-IAA influences chemotherapy efficacy in pancreatic cancer. Nature. 2023;615(7950):168-74.
66. Hopkins BD, Pauli C, Du X, Wang DG, Li X, Wu D, Amadiume SC, Goncalves MD, Hodakoski C, Lundquist MR, Bareja R. Suppression of insulin feedback enhances the efficacy of PI3K inhibitors. Nature. 2018;560(7719):499-503.
67. Eder W, Ege MJ, von Mutius E. The asthma epidemic. New England Journal of Medicine. 2006;355(21):2226-35.
68. Renz H, Von Mutius E, Brandtzaeg P, Cookson WO, Autenrieth IB, Haller D. Gene-environment interactions in chronic inflammatory disease. Nat Immunol. 2011;12(4):273-7.
69. Roda G, Chien Ng S, Kotze PG, Argollo M, Panaccione R, Spinelli A, Kaser A, Peyrin-Biroulet L, Danese S. Crohn’s disease. Nature reviews Disease primers. 2020;6(1):22.
70. Burkitt D. Related disease—related cause?. The Lancet. 1969;294(7632):1229-31.
71. Chapman-Kiddell CA, Davies PS, Gillen L, Radford-Smith GL. Role of diet in the development of inflammatory bowel disease. Inflammatory bowel diseases. 2010;16(1):137-51.
72. Thorburn AN, Macia L, Mackay CR. Diet, metabolites, and “western-lifestyle” inflammatory diseases. Immunity. 2014;40(6):833-42.
73. Zinöcker MK, Lindseth IA. The western diet–microbiome-host interaction and its role in metabolic disease. Nutrients. 2018;10(3):365.
74. Demetrowitsch TJ, Schlicht K, Knappe C, Zimmermann J, Jensen-Kroll J, Pisarevskaja A, Brix F, Brandes J, Geisler C, Marinos G, Sommer F. Precision nutrition in chronic inflammation. Front Immunol. 2020;11:587895.
75. Costello ME, Ciccia F, Willner D, Warrington N, Robinson PC, Gardiner B, Marshall M, Kenna TJ, Triolo G, Brown MA. Brief report:intestinal dysbiosis in ankylosing spondylitis. Arthritis & rheumatology. 2015;67(3):686-91.
76. Aden K, Rehman A, Waschina S, Pan WH, Walker A, Lucio M, Nunez AM, Bharti R, Zimmerman J, Bethge J, Schulte B. Metabolic functions of gut microbes associate with efficacy of tumor necrosis factor antagonists in patients with inflammatory bowel diseases. Gastroenterology. 2019;157(5):1279-92.
77. Alam MT, Amos GC, Murphy AR, Murch S, Wellington EM, Arasaradnam RP. Microbial imbalance in inflammatory bowel disease patients at different taxonomic levels. Gut pathogens. 2020;12(1):1.
78. Jobin K, Stumpf NE, Schwab S, Eichler M, Neubert P, Rauh M, Adamowski M, Babyak O, Hinze D, Sivalingam S, Weisheit C. A high-salt diet compromises antibacterial neutrophil responses through hormonal perturbation. Science translational medicine. 2020;12(536):eaay3850.
79. Liu L, Jiang R, Lönnerdal B. Assessment of bioactivities of the human milk lactoferrin–osteopontin complex in vitro. The J Nutr Biochem. 2019;69:10-8.
80. Smith PM, Howitt MR, Panikov N, Michaud M, Gallini CA, Bohlooly-Y M, Glickman JN, Garrett WS. The microbial metabolites, short-chain fatty aKİHs, regulate colonic Treg cell homeostasis. Science. 2013;341(6145):569-73.
81. Pareek S, Kurakawa T, Das B, Motooka D, Nakaya S, Rongsen-Chandola T, Goyal N, Kayama H, Dodd D, Okumura R, Maeda Y, Fujimoto K, Nii T, Ogawa T, Iida T, Bhandari N, Kida T, Nakamura S, Nair GB, Takeda K. Comparison of Japanese and Indian intestinal microbiota shows diet-dependent interaction between bacteria and fungi. NPJ Biofilms Microbiomes. 2019;5(1):37.
82. Mariño E, Richards JL, McLeod KH, Stanley D, Yap YA, Knight J, McKenzie C, Kranich J, Oliveira AC, Rossello FJ, Krishnamurthy B. Gut microbial metabolites limit the frequency of autoimmune T cells and protect against type 1 diabetes. Nat Immunol. 2017;18(5):552-62.
83. Zimmermann M, Zimmermann-Kogadeeva M, Wegmann R, Goodman AL. Mapping human microbiome drug metabolism by gut bacteria and their genes. Nature. 2019;570(7762):462-7.
84. Javdan B, Lopez JG, Chankhamjon P, Lee YC, Hull R, Wu Q, Wang X, Chatterjee S, Donia MS. Personalized mapping of drug metabolism by the human gut microbiome. Cell. 2020;181(7):1661-79.
85. Pryor R, Norvaisas P, Marinos G, Best L, Thingholm LB, Quintaneiro LM, De Haes W, Esser D, Waschina S, Lujan C, Smith RL. Host-microbe-drug-nutrient screen identifies bacterial effectors of metformin therapy. Cell. 2019;178(6):1299-312.
86. Hashimoto T, Perlot T, Rehman A, Trichereau J, Ishiguro H, Paolino M, Sigl V, Hanada T, Hanada R, Lipinski S, Wild B. ACE2 links amino aKİH malnutrition to microbial ecology and intestinal inflammation. Nature. 2012;487(7408):477-81.
87. Fangmann D, Theismann EM, Türk K, Schulte DM, Relling I, Hartmann K, Keppler JK, Knipp JR, Rehman A, Heinsen FA, Franke A. Targeted microbiome intervention by microencapsulated delayed-release niacin beneficially affects insulin sensitivity in humans. Diabetes Care. 2018;41(3):398-405.
88. Charbonneau MR, O’Donnell D, Blanton LV, Totten SM, Davis JC, Barratt MJ, Cheng J, Guruge J, Talcott M, Bain JR, Muehlbauer MJ. Sialylated milk oligosaccharides promote microbiota-dependent growth in models of infant undernutrition. Cell. 2016;164(5):859-71.
89. Cowardin CA, Ahern PP, Kung VL, Hibberd MC, Cheng J, Guruge JL, Sundaresan V, Head RD, Barile D, Mills DA, Barratt MJ. Mechanisms by which sialylated milk oligosaccharides impact bone biology in a gnotobiotic mouse model of infant undernutrition. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2019 ;116(24):11988-96.
90. Schwarzer M, Makki K, Storelli G, Machuca-Gayet I, Srutkova D, Hermanova P, Martino ME, Balmand S, Hudcovic T, Heddi A, Rieusset J. Lactobacillus plantarum strain maintains growth of infant mice during chronic undernutrition. Science. 2016;351(6275):854-7.
91. Gehrig JL, Venkatesh S, Chang HW, Hibberd MC, Kung VL, Cheng J, Chen RY, Subramanian S, Cowardin CA, Meier MF, O’Donnell D. Effects of microbiota-directed foods in gnotobiotic animals and undernourished children. Science. 2019;365(6449):eaau4732.
92. Mostafa I, Nahar NN, Islam MM, Huq S, Mustafa M, Barratt M, Gordon JI, Ahmed T. Proof-of-concept study of the efficacy of a microbiota-directed complementary food formulation (MDCF) for treating moderate acute malnutrition. BMC public health. 2020;20(1):242.
93. Wolfe B, Kvach E, Eckel R. Treatment of obesity:weight loss and bariatric surgery. Circ Res. 2016;118(11):1844–55.
94. Maggard MA, Shugarman LR, Suttorp M, Maglione M, Sugarman HJ, Livingston EH, et al. Clinical guidelines meta-analysis:Surgical treatment of obesity. Ann Intern Med. 2005;142(7):547–59
95. Angrisani L, Santonicola A, Iovino P, Formisano G, Buchwald H, Scopinaro N. Bariatric surgery Worldwide 2013. Obes Surg. 2015;25(10):1822–32.
96. Miras AD, Le Roux CW. Mechanisms underlying weight loss after bariatric surgery. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2013;10(10):575–84.
97. Mechanick JI, Apovian C, Brethauer S, Garvey WT, Joffe AM, Kim J, et al. Clinical practice guidelines for the perioperative nutrition, metabolic, and nonsurgical support of patients undergoing bariatric procedures – 2019 update:cosponsored by American Association of Clinical Endocrinologists/American College of Endocrinology. Surg Obes Relat Dis. 2020;16(2):175–247.
98. Aguas-Ayesa M, Yárnoz-Esquíroz P, Olazarán L, Gómez-Ambrosi J, Frühbeck G. Precision nutrition in the context of bariatric surgery. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders. 2023;24(5):979-91.
99. Heusschen L, Berendsen AAM, Balvers MGJ, Deden LN, De Vries JHM, Hazebroek EJ. Relative validity of a short screener to assess diet quality in patients with severe obesity before and after bariatric surgery. Public Health Nutr. 2022;25(10):2731–41.
100. Kuin C, den Ouden F, Brandts H, Deden L, Hazebroek E, van Borren M, et al. Treatment of severe protein malnutrition after bariatric surgery. Obes Surg. 2019;29(10):3095–102.
101. Guillet C, Masgrau A, Mishellany-Dutour A, Blot A, Caille A, Lyon N, et al. Bariatric surgery affects obesity-related protein requirements. Clin Nutr ESPEN. 2020;40:392–400.
102. Gasmi A, Bjørklund G, Mujawdiya PK, Semenova Y, Peana M, Dosa A, et al. MicroNutrients deficiences in patients after bariatric surgery. Eur J Nutr. 2022;61(1):55–67.
103. Argyrakopoulou G, Konstantinidou SK, Dalamaga M, Kokkinos A. Nutritional deficiencies before and after bariatric surgery:Prevention and treatment. Curr Nutr Rep. 2022;11(2):95–101.
104. Perdomo CM, Cohen RV, Sumithran P, Clément K, Frühbeck G. Contemporary medical, device, and surgical therapies for obesity in adults. Lancet. 2023;401(10382):1116-1130.
105. Nicoletti CF, Cortes-Oliveira C, Pinhel MAS, Nonino CB. Bariatric surgery and precision nutrition. Nutrients. 2017;9(9):974.
106. Zeisel SH:Precision (personalized) nutrition:Understanding metabolic heterogeneity. Annu Rev Food Sci Technol. 2020;11:71–92
107. Heyland DK, Dhaliwal R, Jiang X, et al.:Identifying critically ill patients who benefit the most from nutrition therapy:The development and initial validation of a novel risk assessment tool. Crit Care. 2011;15:R268
108. Singer P, Blaser AR, Berger MM, et al.:ESPEN practical and partially revised guideline:Clinical nutrition in the intensive care unit. Clin Nutr. 2023;42:1671–1689
109. Preiser JC, Ichai C, Orban JC, et al.:Metabolic response to the stress of critical illness. Br J Anaesth. 2014;113:945–954
110. Weijs PJ, Mogensen KM, Rawn JD, et al.:Protein intake, nutritional status and outcomes in critically ill patients:A systematic review and meta-analysis. J Parenter Enteral Nutr. 2014;38:631–645
111. Marik PE, Bellomo R:Stress hyperglycemia:An essential survival response! Crit Care. 2013;17:305
112. Preiser JC, van Zanten AR, Berger MM, et al.:Metabolic and nutritional support of critically ill patients:Consensus and controversies. Crit Care. 2015;19:35.
113. Mayer KP, Thompson Bastin ML, Montgomery-Yates AA, et al.:Acute skeletal muscle wasting and dysfunction predict physical disability at hospital discharge in patients with critical illness. Crit Care. 2020;24:637.
114. Clark A, Imran J, Madni T, et al.:Nutrition and metabolism in burn patients. Burns Trauma. 2017;5:11.
115. Puthucheary ZA, Rawal J, McPhail M, et al.:Acute skeletal muscle wasting in critical illness. JAMA. 2013;310:1591–1600
116. Lovat R, Preiser JC:Antioxidant therapy in intensive care. Curr Opin Crit Care. 2003;9:266–270
117. Berger MM, Baines M, Raffoul W, et al.:Trace element supplementation after major burns modulates antioxidant status and clinical course by way of increased tissue trace element concentrations. Am J Clin Nutr. 2007;85:1293–1300
118. Stoppe C, Hill A, Christopher KB, Kristof AS. Toward Precision in Nutrition Therapy. Crit Care Med. 2025 ;53(2):e429-e440.
119. Amrein K, Lasky-Su JA, Dobnig H, et al.:Metabolomic basis for response to high dose vitamin D in critical illness. Clin Nutr. 2021;40:2053–2060
120. Solomon BJ, Mok T, Kim D-W, et al.;PROFILE 1014 Investigators:First-line crizotinib versus chemotherapy in ALK-positive lung cancer. N Engl J Med. 2014;371:2167–2177
121. Rodon J, Soria J-C, Berger R, et al.:Genomic and transcriptomic profiling expands precision cancer medicine:The WINTHER trial. Nat Med. 2019;25:751–758
122. Maslove DM, Tang B, Shankar-Hari M, et al.:Redefining critical illness. Nat Med. 2022;28:1141–1148
123. Girbes ARJ, de Grooth HJ:Time to stop randomized and large pragmatic trials for intensive care medicine syndromes:The case of sepsis and acute respiratory distress syndrome. J Thorac Dis. 2020;12:S101–S109.
124. Notz Q, Heyland DK, Lee ZY, et al.:Identifying a target group for selenium supplementation in high-risk cardiac surgery:A secondary analysis of the SUSTAIN CSX trial. Intensive Care Med Exp. 2023;11:89.
125. Cederholm T, Jensen GL, Correia MI, et al. GLIM criteria for the diagnosis of malnutrition – a consensus report from the global clinical nutrition community. Clin Nutr. 2019;38(1):1–9.
126. Filippi J, Al-Jaouni R, Wiroth JB, Hébuterne X, Schneider SM. Nutritional deficiencies in patients with Crohn’s disease in remission. Inflamm Bowel Dis. 2006;12(3):185–191.
127. Wellens J, Vermeire S, Sabino J. Let food be thy medicine — its role in Crohn’s disease. Nutrients. 2021;13(832):1–16.
128. Gunasekeera V, Mendall MA, Chan D, Kumar D. Treatment of Crohn’s disease with an IgG4-guided exclusion diet:a randomized controlled trial. Dig Dis Sci. 2016;61(4):1148–1157.
129. Komperød MJ, Sommer C, Mellin-Olsen T, Iversen PO, Røseth AG, Valeur J. Persistent symptoms in patients with Crohn’s disease in remission:an exploratory study on the role of diet. Scand J Gastroenterol. 2018;53(5):573–578.
130. Levine A, Wine E, Assa A, et al. Crohn’s disease exclusion diet plus partial enteral nutrition induces sustained remission in a randomized controlled trial. Gastroenterology. 2019;157(2):440–450.e8.
131. Svolos V, Hansen R, Nichols B, et al. Treatment of active Crohn’s disease with an ordinary food-based diet that replicates exclusive enteral nutrition. Gastroenterology. 2019;156(5):1354–1367.e6.
132. Olendzki BC, Silverstein TD, Persuitte GM, Ma Y, Baldwin KR, Cave D. An anti-inflammatory diet as treatment for inflammatory bowel disease:discovery service for Endeavour College of Natural Health Library. Nutr J. 2014;13(5):1–7.
133. Konijeti GG, Kim N, Lewis JD, et al. Efficacy of the autoimmune protocol diet for inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis. 2017;23(11):2054–2060.
134. Noor NM, Verstockt B, Parkes M, Lee JC. Personalised medicine in Crohn’s disease. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2020;5(1):80–92.
135. Schwärzler J, Mayr L, Vich Vila A, et al. PUFA-induced metabolic enteritis as a fuel for Crohn’s disease. Gastroenterology. 2022;162(6):1690–1704.
136. Sabino J. Understanding the role of PUFAs in Crohn’s disease. Gastroenterology. 2022;162(6):1590–1591.
137. Loughman A, Staudacher HM. Treating the individual with diet:is gut microbiome testing the answer? Lancet Gastroenterol Hepatol. 2020;5(5):437.
138. Gardner CD, Trepanowski JF, Gobbo LCD, et al. Effect of low-fat VS low-carbohydrate diet on 12-month weight loss in overweight adults and the association with genotype pattern or insulin secretion the DIETFITS randomized clinical trial. JAMA. 2018;319(7):667–679.
139. Celis-Morales C, Livingstone KM, Marsaux CFM, et al. Effect of personalized nutrition on health-related behaviour change:evidence from the Food4Me European randomized controlled trial. Int J Epidemiol. 2017;46(2):578–588.
140. Zeevi D, Korem T, Zmora N, et al. Personalized nutrition by prediction of glycemic responses. Cell. 2015;163(5):1079–1094.
141. Mirkov MU, Verstockt B, Cleynen I. Genetics of inflammatory bowel disease:beyond NOD2. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2017;2(3):224–234.
142. Petermann I, Triggs CM, Huebner C, et al. Mushroom intolerance:a novel diet gene interaction in Crohn’s disease. Br J Nutr. 2009;102(4):506–508.
143. Takahashi Y, Masuda H, Ishii Y, Nishida Y, Kobayashi M, Asai S. Decreased expression of thioredoxin interacting protein mRNA in inflamed colonic mucosa in patients with ulcerative colitis. Oncol Rep. 2007;18(3):531–535.
144. Laing BB, Lim AG, Ferguson LR. A personalised dietary approach-A way forward to manage nutrient deficiency, effects of the western diet, and food intolerances in inflammatory bowel disease. Nutrients. 2019;11(7):1–28
145. Wild CP. Complementing the genome with an “exposome”:the outstanding challenge of environmental exposure measurement in molecular epidemiology. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2005;14(8):1847–1850.
146. Sudhakar P, Alsoud D, Wellens J, Verstockt S. Tailoring multi-omics to inflammatory bowel diseases:all for one and one for all. JCC. 2022;16:1306–1320.
147. Zeng Z, Mukherjee A, Zhang H. From genetics to epigenetics, roles of epigenetics in inflammatory bowel disease. Front Genet. 2019;10:1–17.
148. Hardy TM, Tollefsbol TO. Epigenetic diet:impact on the epigenome and cancer. Epigenomics. 2011;3(4):503–518.
149. Biesiekierski JR, Jalanka J, Staudacher HM. Can gut microbiota composition predict response to dietary treatments? Nutrients. 2019;11(5):1–15.
150. Bennet SMP, Böhn L, Störsrud S, et al. Multivariate modelling of faecal bacterial profiles of patients with IBC predicts responsiveness to a diet low in FODMAPs. Gut. 2018;67(5):872–881.
151. Qi Q, Li J, Yu B, et al. Host and gut microbial tryptophan metabolism and type 2 diabetes:an integrative analysis of host genetics, diet, gut microbiome and circulating metabolites in cohort studies. Gut. 2021;71:1095–1105.
152. Tebani A, Bekri S. Paving the way to precision nutrition through metabolomics. Front Nutr. 2019;6:1–10.
153. Koeth RA, Wang Z, Levison BC, et al. Intestinal microbiota metabolism of l-carnitine, a nutrient in red meat, promotes atherosclerosis. Nat Med. 2013;19(5):576–585.
154. Tang WHW, Wang Z, Levison BC, et al. Intestinal microbial metabolism of phosphatidylcholine and cardiovascular risk. N Engl J Med. 2013;368(17):1575–1584.
155. Aldubayan MA, Pigsborg K, Gormsen SMO, et al. A double-blinded, randomized, parallel intervention to evaluate biomarker-based nutrition plans for weight loss:the PREVENTOMICS study. Clin Nutr. 2022;41:1018

MALNUTRİSYON RİSKİ OLUŞTURAN BAZI DURUMLARDA HASSAS BESLENME : KAPSAMLI BİR İNCELEME

Yıl 2026, Sayı: 1, - , 28.01.2026

Merve Tokpunar

https://doi.org/10.54005/geneltip.1750967

Öz

Özet
Giriş/Amaç: Ulusal beslenmeyi ve sağlığı en etkili şekilde iyileştirmek için, bireysel özelliklere göre uyarlanmış beslenme önerileri ve takviye planları yapmak önemlidir. Bu bağlamda, son yıllarda nutrigenetik ve nutrigenomik bilimsel teorileri tarafından yönlendirilen hassas beslenme kavramı ortaya çıkmıştır. Bu derlemede bireysel ve toplumsal düzeyde malnutrisyon gelişimine sebep olabilen gıda güvencesizliği, kanser, inflamasyon, bariatrik cerrahi ve kritik hastalıklar gibi durumlarda hassas beslenme yaklaşımı geniş kapsamda ele alınmıştır.
Yöntemler: Bu makalenin oluşturulmasında Google Akademik ve Pubmed veri tabanları kullanılmıştır.
Bulgular: Beslenmenin immünolojik yollar, mikrobiyom dinamikleri ve insan metabolizmasıyla kesiştiği çok sayıda moleküler mekanizma göz önüne alındığında, beslenme tedavisi, yeni kişiselleştirilmiş kronik inflamatuar hastalıkları önleme ve hastalık yönetimi stratejilerinin geliştirilmesinde ayrılmaz bir parça olarak kabul edilmiştir. Hassas beslenme yaklaşımı, kanserde tedavi etkinliğini en üst düzeye çıkarırken toksisiteyi ve olası komplikasyonları sınırlamak için belirli tümör profilleri ve hasta değerlendirmeleri doğrultusunda özel diyet rejimleri uygulamayı amaçlamaktadır. Yaş, hastalık komorbiditeleri ve yoğun bakım ünitesine yatışta organ disfonksiyonu gibi faktörler, kritik hastalıkta genel prognozla ilişkilidir ve bu nedenle hassas beslenme müdahalelerinden sonra olumlu klinik sonuçları da öngörebilir. Bariatrik cerrahide hassas beslenme bağlamında, genetik ve epigenetik faktörlerin yanı sıra mikrobiyotanın da etkisi dikkate alınmalıdır. İnflamatuar barsak hastalıklarında (İBH) genetiğin rolü yaygın olarak kabul edilmiş olup, şu anda 240'tan fazla yaygın duyarlılık lokusu tanımlanmıştır ve bu bulguların önemi klinik translasyonel uygulamalara yansımıştır. Besin güvencesi ile ilgili program ve hizmetlerin uygulanması ve uygulanabilirliğini içeren Besin İlaçtır Yaklaşımı (BİY) girişimleri, her bireyin ihtiyaçlarına göre bireysel veya nüfus düzeyinde kişiye özel beslenmeyi erişilebilir hale getirmek için hassas beslenmeyi tamamlayabilir.
Sonuç: Ulusal politikalar kapsamında sağlıklı bireylerin besinlere ulaşamaması ve bariatrik cerrahi, kanser, inflamatuvar hastalıklar ve inflamatuar bağırsak hastalıkları gibi durumlar hem doğal süreçlerin bir sonucu olarak hem de bu durumlarda bireye ve hastalığa özgü tıbbi beslenme tedavisi uygulanmadığında bireysel ve toplumsal düzeyde malnütrisyona yol açabilen durumlardır.

Anahtar Kelimeler

Hassas beslenme , yetersiz beslenme , yoğun bakım ünitesi , mikrobiyom , kişiselleştirilmiş beslenme

Kaynakça

1. Bruins MJ, Van Dael P, Eggersdorfer M. The role of Nutrients in reducing the risk for noncommunicable diseases during aging. Nutrients. 2019;11(1):85.
2. Hofn DJ, Reynolds RM, Hardy DB. Developmental origins of health and disease:current knowledge and potential mechanisms. Nutr Rev.1;75(12):951-70.
3. Ordovas JM, Ferguson LR, Tai ES, Mathers JC. Personalised nutrition and health. BMJ. 2018;361.
4. Ferguson LR, De Caterina R, Görman U, Allayee H, Kohlmeier M, Prasad C, Choi MS, Curi R, De Luis DA, Gil Á, Kang JX. Guide and position of the international society of nutrigenetics/nutrigenomics on personalised nutrition:part 1-fields of precision nutrition. Lifestyle Genom. 2016;12;9(1):12-27.
5. Mompeo O, Freidin MB, GiBCon R, Hysi PG, Christofidou P, Segal E, Valdes AM, Spector TD, Menni C, Mangino M. Genome-wide association analysis of over 170,000 individuals from the UK Biobank identifies seven loci associated with Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet. Nutrients. 2022;14(20):4431.
6. de Toro-Martín J, Arsenault BJ, Després JP, Vohl MC. Precision nutrition:a review of personalized nutritional approaches for the prevention and management of metabolic syndrome. Nutrients. 2017;9(8):913.
7. Franzago, M.;Santurbano, D.;Vitacolonna, E.;Stuppia, L. Genes and diet in the prevention of chronic diseases in future generations. Int J Mol Sci 2020, 21, 2633.
8. Heianza, Y.;Qi, L. Gene-Diet Interaction and Precision Nutrition in Obesity. Int J Mol Sci 2017, 18, 787.
9. Elliott, R.;Ong, T.J. Nutritional genomics. BMJ 2002, 324, 1438–1442.
10. Abete, I.;Navas-Carretero, S.;Marti, A.;Martinez, J.A. Nutrigenetics and nutrigenomics of caloric restriction. Prog. Mol. Biol. Transl. Sci. 2012, 108, 323–346.
11. Quévrain E, Maubert MA, Chain F, Marquant R, Kharrat P, Carlier L, Bermudez L, Pigneur B, Lequin O, Bridonneau C, Thomas G. OP018 Identification of an anti-inflammatory protein from Faecalibacterium prausnitzii, a deficient commensal bacteria implicated in Crohn's disease. J Crohns Colitis (ecco-jcc).2014;8(1):10-1.
12. Kussmann M, Blum S. OMICS-derived targets for inflammatory gut disorders:opportunities for the development of nutrition related biomarkers. Endocrine, Metabolic & Immune Disorders-Drug Targets (Formerly Current Drug Targets-Immune, Endocrine & Metabolic Disorders). 2007;7(4):271-87.
13. Martínez-Garay C, Djouder N. Dietary interventions and precision nutrition in cancer therapy. Trends in Molecular Medicine. 2023;29(7):489-511.
14. Wellens J, Vissers E, Matthys C, Vermeire S, Sabino J. Personalized dietary regimens for inflammatory bowel disease:current knowledge and future perspectives. Pharmacogenomics and Personalized Medicine. 2023:15-27.
15. Lupoli R, Lembo E, Saldalamacchia G, Avola CK, Angrisani L, Capaldo B. Bariatric surgery and long-term nutritional issues. World J Diabetes. 2017;8(11):464.
16. Aguas-Ayesa M, Yárnoz-Esquíroz P, Olazarán L, Gómez-Ambrosi J, Frühbeck G. Precision nutrition in the context of bariatric surgery. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders. 2023;24(5):979-91.
17. Srinivasan B, Lee S, Erickson D, Mehta S. Precision nutrition—Review of methods for point-of-care assessment of nutritional status. Curr Opin Biotechnol. 1;44:103-8.
18. Livingstone KM, Ramos-Lopez O, Perusse L, Kato H, Ordovas JM, Martínez JA. Reprint of:Precision nutrition:A review of current approaches and future endeavors. Trends in Food Science & Technology. 2022;130:51-62.
19. Livingstone KM, Celis-Morales C, Navas-Carretero S, San-Cristobal R, Macready AL, Fallaize R, Forster H, Woolhead C, O’Donovan CB, Marsaux CF, Kolossa S. Effect of an Internet-based, personalized nutrition randomized trial on dietary changes associated with the Mediterranean diet:the Food4Me Study. Am J Clin Nutr. 2016;104(2):288-97.
20. Ramos-Lopez O, Milton-Laskibar I, Martínez JA. Precision nutrition based on phenotypical traits and the (epi) genotype:nutrigenetic and nutrigenomic approaches for obesity care. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2021;24(4):315-25.
21. Ramos-Lopez O, Milagro FI, Allayee H, Chmurzynska A, Choi MS, Curi R, De Caterina R, Ferguson LR, Goni L, Kang JX, Kohlmeier M. Guide for current nutrigenetic, nutrigenomic, and nutriepigenetic approaches for precision nutrition involving the prevention and management of chronic diseases associated with obesity. Lifestyle Genom. 2017;10(1-2):43-62.
22. Haro D, Marrero PF, Relat J. Nutritional regulation of gene expression:Carbohydrate-, fat-and amino aKİH-dependent modulation of transcriptional activity. Int J Mol Sci. 2019;20(6):1386.
23. Milagro FI, Mansego ML, De Miguel C, Martínez JA. Dietary factors, epigenetic modifications and obesity outcomes:progresses and perspectives. Molecular aspects of medicine. 2013;34(4):782-812.
24. Ramos-Lopez O, Samblas M, Milagro FI, Zulet MA, Mansego ML, Riezu-Boj JI, Martinez JA. Association of low dietary folate intake with lower CAMKK2 gene methylation, adiposity, and insulin resistance in obese subjects. Nutrition Research. 2018;50:53-62.
25. Samblas M, Milagro FI, Gomez-Abellan P, Martinez JA, Garaulet M. Methylation on the circadian gene BMAL1 is associated with the effects of a weight loss intervention on serum lipid levels. J Biol Rhythms. 2016;31(3):308-17.
26. Johnson CH, Ivanisevic J, Siuzdak G. Metabolomics:beyond biomarkers and towards mechanisms. Nat Rev Mol Cell Biol. 2016;17(7):451-9.
27. Mastrangelo A, Barbas C. Chronic diseases and lifestyle biomarkers identification by metabolomics. Metabolomics:From Fundamentals to Clinical Applications. 2017:235-63.
28. Brennan L, de Roos B. Nutrigenomics:lessons learned and future perspectives. Am J Clin Nutr. 2021;113(3):503-16.
29. Choi Y, Hoops SL, Thoma CJ, Johnson AJ. A guide to dietary pattern–microbiome data integration. The Journal of Nutrition. 2022;152(5):1187-99.
30. Chiu CY, Miller SA. Clinical metagenomics. Nat Rev Genet. 2019;20(6):341-55.
31. Mills S, Stanton C, Lane JA, Smith GJ, Ross RP. Precision nutrition and the microbiome, part I:current state of the Science. Nutrients. 2019;11(4):923.
32. Falony G, Joossens M, Vieira-Silva S, Wang J, Darzi Y, Faust K, Kurilshikov A, Bonder MJ, Valles-Colomer M, Vandeputte D, Tito RY. Population-level analysis of gut microbiome variation. Science. 2016;352(6285):560-4.
33. Hughes DA, Bacigalupe R, Wang J, Rühlemann MC, Tito RY, Falony G, Joossens M, Vieira-Silva S, Henckaerts L, Rymenans L, Verspecht C. Genome-wide associations of human gut microbiome variation and implications for causal inference analyses. Nat Microbiol. 2020;5(9):1079-87.
34. Celis-Morales C, Livingstone KM, Marsaux CF, Macready AL, Fallaize R, O’Donovan CB, Woolhead C, Forster H, Walsh MC, Navas-Carretero S, San-Cristobal R. Effect of personalized nutrition on health-related behaviour change:evidence from the Food4Me European randomized controlled trial. International journal of epidemiology. 2017;46(2):578-88.
35. Nielsen DE, El-Sohemy A. Disclosure of genetic information and change in dietary intake:a randomized controlled trial. PloS one. 2014;9(11):e112665.
36. Nugent R, Levin C, Hale J, Hutchinson B. Economic effects of the double burden of malnutrition. The Lancet. 2020;395(10218):156-64.
37. Fanzo J, Hawkes C, Udomkesmalee E, Afshin A, Allemandi L, Assery O, Baker P, Battersby J, Bhutta Z, Chen K, Corvalan C. 2018 Global Nutrition Report: Shining a light to spur action on nutrition. 88149;2018. Available from: https://globalnutritionreport.org/documents/352/2018_Global_Nutrition_Report.pdf Erişim tarihi: 07.10.2025
38. Song Y, Chen P, Zalloua PA, Li J, Shi H. Precision nutrition:8 stages and 5 dimensions. Precision Nutrition. 202;2(4):e00057.
39. Keats EC, Das JK, Salam RA, Lassi ZS, Imdad A, Black RE, Bhutta ZA. Effective interventions to address maternal and child malnutrition:an update of the evidence. The Lancet Child & Adolescent Health. 2021;5(5):367-84.
40. Norris SA, Frongillo EA, Black MM, Dong Y, Fall C, Lampl M, Liese AD, Naguib M, Prentice A, Rochat T, Stephensen CB. Nutrition in adolescent growth and development. The Lancet. 2022;399(10320):172-84.
41. Lee BY, Ordovás JM, Parks EJ, Anderson CA, Barabási AL, Clinton SK, de la Haye K, Duffy VB, Franks PW, Ginexi EM, Hammond KJ. Research gaps and opportunities in precision nutrition:an NIH workshop report. Am J Clin Nutr. 2022;116(6):1877-900.
42. Ordovas JM, Ferguson LR, Tai ES, Mathers JC. Personalised nutrition and health. BMJ. 2018;361.
43. Xu BP, Shi H. Precision nutrition:concept, evolution, and future vision. Precision Nutrition. 2022;1(1):10-97.
44. Sheet F. The Biden-Harris Administration Announces More Than $8 Billion in New Commitments as Part of Call to Action for White House Conference on Hunger. Nutrition, and Health. 2022.
45. Lynch CJ. A concept for comprehensive food is medicine networks or centers of excellence. Am J Clin Nutr. 2023;118(1):10-2.
46. Sinha S, Huey SL, Shukla AP, Kuriyan R, Finkelstein JL, Mehta S. Connecting precision nutrition with the Food is Medicine approach. Trends in Endocrinology & Metabolism. 2025 Jun 1;36(6):511-20.
47. Vrolix R, Mensink RP. Variability of the glycemic response to single food products in healthy subjects. Contemporary clinical trials. 2010;31(1):5-11.
48. Mathias MG, Coelho-Landell CA, Scott-Boyer MP, Lacroix S, Morine MJ, Salomão RG, Toffano RBD, Almada MORDV, Camarneiro JM, Hillesheim E, de Barros TT, Camelo-Junior JS, Campos Giménez E, Redeuil K, Goyon A, Bertschy E, Lévêques A, Oberson JM, Giménez C, Carayol J, Kussmann M, Descombes P, Métairon S, Draper CF, Conus N, Mottaz SC, Corsini GZ, Myoshi SKB, Muniz MM, Hernandes LC, Venâncio VP, Antunes LMG, da Silva RQ, Laurito TF, Rossi IR, Ricci R, Jorge JR, Fagá ML, Quinhoneiro DCG, Reche MC, Silva PVS, Falquetti LL, da Cunha THA, Deminice TMM, Tambellini TH, de Souza GCA, de Oliveira MM, Nogueira-Pileggi V, Matsumoto MT, Priami C, Kaput J, Monteiro JP. Clinical and Vitamin Response to a Short-Term Multi-Micronutrient Intervention in Brazilian Children and Teens:From Population Data to Interindividual Responses. Mol Nutr Food Res. 2018;62(6):e1700613
49. Downer S, Clippinger E, Kummer C, Hager K, Acosta V. Food is Medicine Research Action Plan. Cambridge (MA): Center for Health Law and Policy Innovation of Harvard Law School; 2022. Available from: https://www.healthlawlab.org/wp-content/uploads/2022/02/Food-is-Medicine-Action-Plan-Final_012722.pdf. Erişim tarihi: 07.10.2025
50. Berkowitz SA, Delahanty LM, Terranova J, Steiner B, Ruazol MP, Singh R, Shahid NN, Wexler DJ. Medically tailored meal delivery for diabetes patients with food insecurity:a randomized cross-over trial. J Gen Intern Med. 2019;34(3):396-404.
51. Ferlay J, Colombet M, Soerjomataram I, Parkin DM, Piñeros M, Znaor A, Bray F. Cancer statistics for the year 2020:An overview. Int J Cancer. 2021;149(4):778-89.
52. Parkin DM, Boyd L, Walker LC. 16. The fraction of cancer attributable to lifestyle and environmental factors in the UK in 2010. Br J Cancer. 2011;105(2):S77-81.
53. Song M, Giovannucci E. Preventable inKİHence and mortality of carcinoma associated with lifestyle factors among white adults in the United States. JAMA Oncol. 2016;2(9):1154-61.
54. Taylor SR, Falcone JN, Cantley LC, Goncalves MD. Developing dietary interventions as therapy for cancer. Nat Rev Cancer. 2022;22(8):452-66.
55. Chang AH, Parsonnet J. Role of bacteria in oncogenesis. Clinical microbiology reviews. 2010;23(4):837-57.
56. Helmink BA, Khan MW, Hermann A, Gopalakrishnan V, Wargo JA. The microbiome, cancer, and cancer therapy. Nat Med. 2019;25(3):377-88.
57. Wang F, Meng W, Wang B, Qiao L. Helicobacter pylori-induced gastric inflammation and gastric cancer. Cancer letters. 2014;345(2):196-202.
58. Boursi B, Mamtani R, Haynes K, Yang YX. Recurrent antibiotic exposure may promote cancer formation–another step in understanding the role of the human microbiota?. European Journal of Cancer. 2015;51(17):2655-64.
59. Zhang J, Haines C, Watson AJ, Hart AR, Platt MJ, Pardoll DM, Cosgrove SE, Gebo KA, Sears CL. Oral antibiotic use and risk of colorectal cancer in the United Kingdom, 1989–2012:a matched case–control study. Gut. 2019;68(11):1971-8.
60. Petrelli F, Ghidini M, Ghidini A, Perego G, Cabiddu M, Khakoo S, Oggionni E, Abeni C, Hahne JC, Tomasello G, Zaniboni A. Use of antibiotics and risk of cancer:a systematic review and meta-analysis of oBCervational studies. Cancers. 2019;11(8):1174.
61. Yoshimoto S, Loo TM, Atarashi K, Kanda H, Sato S, Oyadomari S, Iwakura Y, Oshima K, Morita H, Hattori M, Honda K. Obesity-induced gut microbial metabolite promotes liver cancer through senescence secretome. Nature. 2013;499(7456):97-101.
62. Surjana D, Halliday GM, Damian DL. Role of nicotinamide in DNA damage, mutagenesis, and DNA repair. Journal of nucleic aKİHs. 2010;2010(1):157591.
63. Gomes AL, Teijeiro A, Burén S, Tummala KS, Yilmaz M, Waisman A, Theurillat JP, Perna C, Djouder N. Metabolic inflammation-associated IL-17A causes non-alcoholic steatohepatitis and hepatocellular carcinoma. Cancer cell. 2016;30(1):161-75.
64. Tummala KS, Gomes AL, Yilmaz M, Grana O, Bakiri L, Ruppen I, Ximenez-Embun P, Sheshappanavar V, Rodriguez-Justo M, Pisano DG, Wagner EF. Inhibition of de novo NAD+ synthesis by oncogenic URI causes liver tumorigenesis through DNA damage. Cancer cell. 2014;26(6):826-39.
65. Tintelnot J, Xu Y, Lesker TR, Schönlein M, Konczalla L, Giannou AD, Pelczar P, Kylies D, Puelles VG, Bielecka AA, Peschka M. Microbiota-derived 3-IAA influences chemotherapy efficacy in pancreatic cancer. Nature. 2023;615(7950):168-74.
66. Hopkins BD, Pauli C, Du X, Wang DG, Li X, Wu D, Amadiume SC, Goncalves MD, Hodakoski C, Lundquist MR, Bareja R. Suppression of insulin feedback enhances the efficacy of PI3K inhibitors. Nature. 2018;560(7719):499-503.
67. Eder W, Ege MJ, von Mutius E. The asthma epidemic. New England Journal of Medicine. 2006;355(21):2226-35.
68. Renz H, Von Mutius E, Brandtzaeg P, Cookson WO, Autenrieth IB, Haller D. Gene-environment interactions in chronic inflammatory disease. Nat Immunol. 2011;12(4):273-7.
69. Roda G, Chien Ng S, Kotze PG, Argollo M, Panaccione R, Spinelli A, Kaser A, Peyrin-Biroulet L, Danese S. Crohn’s disease. Nature reviews Disease primers. 2020;6(1):22.
70. Burkitt D. Related disease—related cause?. The Lancet. 1969;294(7632):1229-31.
71. Chapman-Kiddell CA, Davies PS, Gillen L, Radford-Smith GL. Role of diet in the development of inflammatory bowel disease. Inflammatory bowel diseases. 2010;16(1):137-51.
72. Thorburn AN, Macia L, Mackay CR. Diet, metabolites, and “western-lifestyle” inflammatory diseases. Immunity. 2014;40(6):833-42.
73. Zinöcker MK, Lindseth IA. The western diet–microbiome-host interaction and its role in metabolic disease. Nutrients. 2018;10(3):365.
74. Demetrowitsch TJ, Schlicht K, Knappe C, Zimmermann J, Jensen-Kroll J, Pisarevskaja A, Brix F, Brandes J, Geisler C, Marinos G, Sommer F. Precision nutrition in chronic inflammation. Front Immunol. 2020;11:587895.
75. Costello ME, Ciccia F, Willner D, Warrington N, Robinson PC, Gardiner B, Marshall M, Kenna TJ, Triolo G, Brown MA. Brief report:intestinal dysbiosis in ankylosing spondylitis. Arthritis & rheumatology. 2015;67(3):686-91.
76. Aden K, Rehman A, Waschina S, Pan WH, Walker A, Lucio M, Nunez AM, Bharti R, Zimmerman J, Bethge J, Schulte B. Metabolic functions of gut microbes associate with efficacy of tumor necrosis factor antagonists in patients with inflammatory bowel diseases. Gastroenterology. 2019;157(5):1279-92.
77. Alam MT, Amos GC, Murphy AR, Murch S, Wellington EM, Arasaradnam RP. Microbial imbalance in inflammatory bowel disease patients at different taxonomic levels. Gut pathogens. 2020;12(1):1.
78. Jobin K, Stumpf NE, Schwab S, Eichler M, Neubert P, Rauh M, Adamowski M, Babyak O, Hinze D, Sivalingam S, Weisheit C. A high-salt diet compromises antibacterial neutrophil responses through hormonal perturbation. Science translational medicine. 2020;12(536):eaay3850.
79. Liu L, Jiang R, Lönnerdal B. Assessment of bioactivities of the human milk lactoferrin–osteopontin complex in vitro. The J Nutr Biochem. 2019;69:10-8.
80. Smith PM, Howitt MR, Panikov N, Michaud M, Gallini CA, Bohlooly-Y M, Glickman JN, Garrett WS. The microbial metabolites, short-chain fatty aKİHs, regulate colonic Treg cell homeostasis. Science. 2013;341(6145):569-73.
81. Pareek S, Kurakawa T, Das B, Motooka D, Nakaya S, Rongsen-Chandola T, Goyal N, Kayama H, Dodd D, Okumura R, Maeda Y, Fujimoto K, Nii T, Ogawa T, Iida T, Bhandari N, Kida T, Nakamura S, Nair GB, Takeda K. Comparison of Japanese and Indian intestinal microbiota shows diet-dependent interaction between bacteria and fungi. NPJ Biofilms Microbiomes. 2019;5(1):37.
82. Mariño E, Richards JL, McLeod KH, Stanley D, Yap YA, Knight J, McKenzie C, Kranich J, Oliveira AC, Rossello FJ, Krishnamurthy B. Gut microbial metabolites limit the frequency of autoimmune T cells and protect against type 1 diabetes. Nat Immunol. 2017;18(5):552-62.
83. Zimmermann M, Zimmermann-Kogadeeva M, Wegmann R, Goodman AL. Mapping human microbiome drug metabolism by gut bacteria and their genes. Nature. 2019;570(7762):462-7.
84. Javdan B, Lopez JG, Chankhamjon P, Lee YC, Hull R, Wu Q, Wang X, Chatterjee S, Donia MS. Personalized mapping of drug metabolism by the human gut microbiome. Cell. 2020;181(7):1661-79.
85. Pryor R, Norvaisas P, Marinos G, Best L, Thingholm LB, Quintaneiro LM, De Haes W, Esser D, Waschina S, Lujan C, Smith RL. Host-microbe-drug-nutrient screen identifies bacterial effectors of metformin therapy. Cell. 2019;178(6):1299-312.
86. Hashimoto T, Perlot T, Rehman A, Trichereau J, Ishiguro H, Paolino M, Sigl V, Hanada T, Hanada R, Lipinski S, Wild B. ACE2 links amino aKİH malnutrition to microbial ecology and intestinal inflammation. Nature. 2012;487(7408):477-81.
87. Fangmann D, Theismann EM, Türk K, Schulte DM, Relling I, Hartmann K, Keppler JK, Knipp JR, Rehman A, Heinsen FA, Franke A. Targeted microbiome intervention by microencapsulated delayed-release niacin beneficially affects insulin sensitivity in humans. Diabetes Care. 2018;41(3):398-405.
88. Charbonneau MR, O’Donnell D, Blanton LV, Totten SM, Davis JC, Barratt MJ, Cheng J, Guruge J, Talcott M, Bain JR, Muehlbauer MJ. Sialylated milk oligosaccharides promote microbiota-dependent growth in models of infant undernutrition. Cell. 2016;164(5):859-71.
89. Cowardin CA, Ahern PP, Kung VL, Hibberd MC, Cheng J, Guruge JL, Sundaresan V, Head RD, Barile D, Mills DA, Barratt MJ. Mechanisms by which sialylated milk oligosaccharides impact bone biology in a gnotobiotic mouse model of infant undernutrition. Proceedings of the National Academy of Sciences. 2019 ;116(24):11988-96.
90. Schwarzer M, Makki K, Storelli G, Machuca-Gayet I, Srutkova D, Hermanova P, Martino ME, Balmand S, Hudcovic T, Heddi A, Rieusset J. Lactobacillus plantarum strain maintains growth of infant mice during chronic undernutrition. Science. 2016;351(6275):854-7.
91. Gehrig JL, Venkatesh S, Chang HW, Hibberd MC, Kung VL, Cheng J, Chen RY, Subramanian S, Cowardin CA, Meier MF, O’Donnell D. Effects of microbiota-directed foods in gnotobiotic animals and undernourished children. Science. 2019;365(6449):eaau4732.
92. Mostafa I, Nahar NN, Islam MM, Huq S, Mustafa M, Barratt M, Gordon JI, Ahmed T. Proof-of-concept study of the efficacy of a microbiota-directed complementary food formulation (MDCF) for treating moderate acute malnutrition. BMC public health. 2020;20(1):242.
93. Wolfe B, Kvach E, Eckel R. Treatment of obesity:weight loss and bariatric surgery. Circ Res. 2016;118(11):1844–55.
94. Maggard MA, Shugarman LR, Suttorp M, Maglione M, Sugarman HJ, Livingston EH, et al. Clinical guidelines meta-analysis:Surgical treatment of obesity. Ann Intern Med. 2005;142(7):547–59
95. Angrisani L, Santonicola A, Iovino P, Formisano G, Buchwald H, Scopinaro N. Bariatric surgery Worldwide 2013. Obes Surg. 2015;25(10):1822–32.
96. Miras AD, Le Roux CW. Mechanisms underlying weight loss after bariatric surgery. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2013;10(10):575–84.
97. Mechanick JI, Apovian C, Brethauer S, Garvey WT, Joffe AM, Kim J, et al. Clinical practice guidelines for the perioperative nutrition, metabolic, and nonsurgical support of patients undergoing bariatric procedures – 2019 update:cosponsored by American Association of Clinical Endocrinologists/American College of Endocrinology. Surg Obes Relat Dis. 2020;16(2):175–247.
98. Aguas-Ayesa M, Yárnoz-Esquíroz P, Olazarán L, Gómez-Ambrosi J, Frühbeck G. Precision nutrition in the context of bariatric surgery. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders. 2023;24(5):979-91.
99. Heusschen L, Berendsen AAM, Balvers MGJ, Deden LN, De Vries JHM, Hazebroek EJ. Relative validity of a short screener to assess diet quality in patients with severe obesity before and after bariatric surgery. Public Health Nutr. 2022;25(10):2731–41.
100. Kuin C, den Ouden F, Brandts H, Deden L, Hazebroek E, van Borren M, et al. Treatment of severe protein malnutrition after bariatric surgery. Obes Surg. 2019;29(10):3095–102.
101. Guillet C, Masgrau A, Mishellany-Dutour A, Blot A, Caille A, Lyon N, et al. Bariatric surgery affects obesity-related protein requirements. Clin Nutr ESPEN. 2020;40:392–400.
102. Gasmi A, Bjørklund G, Mujawdiya PK, Semenova Y, Peana M, Dosa A, et al. MicroNutrients deficiences in patients after bariatric surgery. Eur J Nutr. 2022;61(1):55–67.
103. Argyrakopoulou G, Konstantinidou SK, Dalamaga M, Kokkinos A. Nutritional deficiencies before and after bariatric surgery:Prevention and treatment. Curr Nutr Rep. 2022;11(2):95–101.
104. Perdomo CM, Cohen RV, Sumithran P, Clément K, Frühbeck G. Contemporary medical, device, and surgical therapies for obesity in adults. Lancet. 2023;401(10382):1116-1130.
105. Nicoletti CF, Cortes-Oliveira C, Pinhel MAS, Nonino CB. Bariatric surgery and precision nutrition. Nutrients. 2017;9(9):974.
106. Zeisel SH:Precision (personalized) nutrition:Understanding metabolic heterogeneity. Annu Rev Food Sci Technol. 2020;11:71–92
107. Heyland DK, Dhaliwal R, Jiang X, et al.:Identifying critically ill patients who benefit the most from nutrition therapy:The development and initial validation of a novel risk assessment tool. Crit Care. 2011;15:R268
108. Singer P, Blaser AR, Berger MM, et al.:ESPEN practical and partially revised guideline:Clinical nutrition in the intensive care unit. Clin Nutr. 2023;42:1671–1689
109. Preiser JC, Ichai C, Orban JC, et al.:Metabolic response to the stress of critical illness. Br J Anaesth. 2014;113:945–954
110. Weijs PJ, Mogensen KM, Rawn JD, et al.:Protein intake, nutritional status and outcomes in critically ill patients:A systematic review and meta-analysis. J Parenter Enteral Nutr. 2014;38:631–645
111. Marik PE, Bellomo R:Stress hyperglycemia:An essential survival response! Crit Care. 2013;17:305
112. Preiser JC, van Zanten AR, Berger MM, et al.:Metabolic and nutritional support of critically ill patients:Consensus and controversies. Crit Care. 2015;19:35.
113. Mayer KP, Thompson Bastin ML, Montgomery-Yates AA, et al.:Acute skeletal muscle wasting and dysfunction predict physical disability at hospital discharge in patients with critical illness. Crit Care. 2020;24:637.
114. Clark A, Imran J, Madni T, et al.:Nutrition and metabolism in burn patients. Burns Trauma. 2017;5:11.
115. Puthucheary ZA, Rawal J, McPhail M, et al.:Acute skeletal muscle wasting in critical illness. JAMA. 2013;310:1591–1600
116. Lovat R, Preiser JC:Antioxidant therapy in intensive care. Curr Opin Crit Care. 2003;9:266–270
117. Berger MM, Baines M, Raffoul W, et al.:Trace element supplementation after major burns modulates antioxidant status and clinical course by way of increased tissue trace element concentrations. Am J Clin Nutr. 2007;85:1293–1300
118. Stoppe C, Hill A, Christopher KB, Kristof AS. Toward Precision in Nutrition Therapy. Crit Care Med. 2025 ;53(2):e429-e440.
119. Amrein K, Lasky-Su JA, Dobnig H, et al.:Metabolomic basis for response to high dose vitamin D in critical illness. Clin Nutr. 2021;40:2053–2060
120. Solomon BJ, Mok T, Kim D-W, et al.;PROFILE 1014 Investigators:First-line crizotinib versus chemotherapy in ALK-positive lung cancer. N Engl J Med. 2014;371:2167–2177
121. Rodon J, Soria J-C, Berger R, et al.:Genomic and transcriptomic profiling expands precision cancer medicine:The WINTHER trial. Nat Med. 2019;25:751–758
122. Maslove DM, Tang B, Shankar-Hari M, et al.:Redefining critical illness. Nat Med. 2022;28:1141–1148
123. Girbes ARJ, de Grooth HJ:Time to stop randomized and large pragmatic trials for intensive care medicine syndromes:The case of sepsis and acute respiratory distress syndrome. J Thorac Dis. 2020;12:S101–S109.
124. Notz Q, Heyland DK, Lee ZY, et al.:Identifying a target group for selenium supplementation in high-risk cardiac surgery:A secondary analysis of the SUSTAIN CSX trial. Intensive Care Med Exp. 2023;11:89.
125. Cederholm T, Jensen GL, Correia MI, et al. GLIM criteria for the diagnosis of malnutrition – a consensus report from the global clinical nutrition community. Clin Nutr. 2019;38(1):1–9.
126. Filippi J, Al-Jaouni R, Wiroth JB, Hébuterne X, Schneider SM. Nutritional deficiencies in patients with Crohn’s disease in remission. Inflamm Bowel Dis. 2006;12(3):185–191.
127. Wellens J, Vermeire S, Sabino J. Let food be thy medicine — its role in Crohn’s disease. Nutrients. 2021;13(832):1–16.
128. Gunasekeera V, Mendall MA, Chan D, Kumar D. Treatment of Crohn’s disease with an IgG4-guided exclusion diet:a randomized controlled trial. Dig Dis Sci. 2016;61(4):1148–1157.
129. Komperød MJ, Sommer C, Mellin-Olsen T, Iversen PO, Røseth AG, Valeur J. Persistent symptoms in patients with Crohn’s disease in remission:an exploratory study on the role of diet. Scand J Gastroenterol. 2018;53(5):573–578.
130. Levine A, Wine E, Assa A, et al. Crohn’s disease exclusion diet plus partial enteral nutrition induces sustained remission in a randomized controlled trial. Gastroenterology. 2019;157(2):440–450.e8.
131. Svolos V, Hansen R, Nichols B, et al. Treatment of active Crohn’s disease with an ordinary food-based diet that replicates exclusive enteral nutrition. Gastroenterology. 2019;156(5):1354–1367.e6.
132. Olendzki BC, Silverstein TD, Persuitte GM, Ma Y, Baldwin KR, Cave D. An anti-inflammatory diet as treatment for inflammatory bowel disease:discovery service for Endeavour College of Natural Health Library. Nutr J. 2014;13(5):1–7.
133. Konijeti GG, Kim N, Lewis JD, et al. Efficacy of the autoimmune protocol diet for inflammatory bowel disease. Inflamm Bowel Dis. 2017;23(11):2054–2060.
134. Noor NM, Verstockt B, Parkes M, Lee JC. Personalised medicine in Crohn’s disease. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2020;5(1):80–92.
135. Schwärzler J, Mayr L, Vich Vila A, et al. PUFA-induced metabolic enteritis as a fuel for Crohn’s disease. Gastroenterology. 2022;162(6):1690–1704.
136. Sabino J. Understanding the role of PUFAs in Crohn’s disease. Gastroenterology. 2022;162(6):1590–1591.
137. Loughman A, Staudacher HM. Treating the individual with diet:is gut microbiome testing the answer? Lancet Gastroenterol Hepatol. 2020;5(5):437.
138. Gardner CD, Trepanowski JF, Gobbo LCD, et al. Effect of low-fat VS low-carbohydrate diet on 12-month weight loss in overweight adults and the association with genotype pattern or insulin secretion the DIETFITS randomized clinical trial. JAMA. 2018;319(7):667–679.
139. Celis-Morales C, Livingstone KM, Marsaux CFM, et al. Effect of personalized nutrition on health-related behaviour change:evidence from the Food4Me European randomized controlled trial. Int J Epidemiol. 2017;46(2):578–588.
140. Zeevi D, Korem T, Zmora N, et al. Personalized nutrition by prediction of glycemic responses. Cell. 2015;163(5):1079–1094.
141. Mirkov MU, Verstockt B, Cleynen I. Genetics of inflammatory bowel disease:beyond NOD2. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2017;2(3):224–234.
142. Petermann I, Triggs CM, Huebner C, et al. Mushroom intolerance:a novel diet gene interaction in Crohn’s disease. Br J Nutr. 2009;102(4):506–508.
143. Takahashi Y, Masuda H, Ishii Y, Nishida Y, Kobayashi M, Asai S. Decreased expression of thioredoxin interacting protein mRNA in inflamed colonic mucosa in patients with ulcerative colitis. Oncol Rep. 2007;18(3):531–535.
144. Laing BB, Lim AG, Ferguson LR. A personalised dietary approach-A way forward to manage nutrient deficiency, effects of the western diet, and food intolerances in inflammatory bowel disease. Nutrients. 2019;11(7):1–28
145. Wild CP. Complementing the genome with an “exposome”:the outstanding challenge of environmental exposure measurement in molecular epidemiology. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2005;14(8):1847–1850.
146. Sudhakar P, Alsoud D, Wellens J, Verstockt S. Tailoring multi-omics to inflammatory bowel diseases:all for one and one for all. JCC. 2022;16:1306–1320.
147. Zeng Z, Mukherjee A, Zhang H. From genetics to epigenetics, roles of epigenetics in inflammatory bowel disease. Front Genet. 2019;10:1–17.
148. Hardy TM, Tollefsbol TO. Epigenetic diet:impact on the epigenome and cancer. Epigenomics. 2011;3(4):503–518.
149. Biesiekierski JR, Jalanka J, Staudacher HM. Can gut microbiota composition predict response to dietary treatments? Nutrients. 2019;11(5):1–15.
150. Bennet SMP, Böhn L, Störsrud S, et al. Multivariate modelling of faecal bacterial profiles of patients with IBC predicts responsiveness to a diet low in FODMAPs. Gut. 2018;67(5):872–881.
151. Qi Q, Li J, Yu B, et al. Host and gut microbial tryptophan metabolism and type 2 diabetes:an integrative analysis of host genetics, diet, gut microbiome and circulating metabolites in cohort studies. Gut. 2021;71:1095–1105.
152. Tebani A, Bekri S. Paving the way to precision nutrition through metabolomics. Front Nutr. 2019;6:1–10.
153. Koeth RA, Wang Z, Levison BC, et al. Intestinal microbiota metabolism of l-carnitine, a nutrient in red meat, promotes atherosclerosis. Nat Med. 2013;19(5):576–585.
154. Tang WHW, Wang Z, Levison BC, et al. Intestinal microbial metabolism of phosphatidylcholine and cardiovascular risk. N Engl J Med. 2013;368(17):1575–1584.
155. Aldubayan MA, Pigsborg K, Gormsen SMO, et al. A double-blinded, randomized, parallel intervention to evaluate biomarker-based nutrition plans for weight loss:the PREVENTOMICS study. Clin Nutr. 2022;41:1018

Toplam 155 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil	İngilizce
Konular	Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)
Bölüm	Derleme
Yazarlar	Merve Tokpunar 0000-0002-2622-6126
Gönderilme Tarihi	25 Temmuz 2025
Kabul Tarihi	15 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi	28 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı	Yıl 2026 Sayı: 1

Kaynak Göster

Vancouver	Tokpunar M. PRECISION NUTRITION IN CERTAIN SITUATIONS THAT POSE A RISK OF MALNUTRITION: A COMPREHENSIVE REVIEW. Genel Tıp Derg. 2026(1).

Amaç ve Kapsam

Yayın İçeriği
Genel Tıp Dergisi orijinal bilimsel yayınları içerir. Editöryal çalışmalar hariç yayımlanan tüm makaleler çift taraflı kör akran değerlendirmesi sürecine tabidir.

Amaç ve Kapsam
Derginin amacı, bilimsel öneme sahip yüksek kaliteli yayınlar yayınlayarak bilime katkıda bulunmaktır. Bu amaçla, sağlık bilimlerinde temel veya genişletilmiş klinik deneyimle ilgili tüm alanlarda özgün araştırma makaleleri, derlemeler, olgu sunumları ve editöre mektuplar yayınlanır. Genel Tıp Dergisi Tıp ve tüm alanlarında makaleler yayınlamayı amaçlayan, bağımsız, çift kör hakemli, açık erişimli ve çevrimiçi yayın yapan bir dergidir. Makaleler, daha önce yayınlanmamış veya başka bir yerde yayınlanmak üzere gönderilmemiş orijinal verileri açıklamalıdır. Genel Tıp Dergisi gönderim kurallarına ve dergi kapsamına uygun görülen yazılar alanında uzman en az iki hakeme bilimsel değerlendirme için gönderilir. Uygunluğunu tartışan Genel Tıp Dergisi Editör Kurulu üyeleri, daha sonra her bir gönderiye ilişkin hakemlerin yorumlarını dikkate alır. Gönderilen tüm yazılar için nihai karar Baş Editör'e aittir.

Konu Kategorisi: Sağlık Bilimleri
Bilim Alanı: TIP
Anahtar Kelimeler: TIP

Yayın Dili
Tam Metin Yayın Dili:
• Birincil Dil: İngilizce
İngilizce ve Latin Alfabesiyle Yazılan İçerik:
• Makale Başlığı: İngilizce & Türkçe
• Yazar Adı: Türkçe (Latin Alfabesinde)
• Yazar Adresi: İngilizce (Latin Alfabesinde)
• Anahtar Kelimeler: İngilizce & Türkçe
• Kaynakça: İngilizce (Latin Alfabesinde)
Tam Metin: İngilizce (Latin Alfabesinde)

Makale Başvuruları
Gönderilen makaleler derginin amaç ve kapsamına uygun olmalıdır. Orijinal, yayınlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan, her bir yazar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış yazılar değerlendirmeye kabul edilir.

Okur Kitlesi
Hedef okuyucu kitlesi; sağlığın her alanı ile meslek mensupları, uzmanlar, araştırmacılar, uzmanlık ve doktora öğrencileri yanı sıra bu alanla ilgili öğrencileridir. Sürekli mesleki gelişim ve araştırma kültürünün yaygınlaşmasına katkı sağlamayı hedefler.

Ücret Politikası
Dergide makale yayını ve makale süreçlerinin yürütülmesi ücrete tabi değildir. Dergiye gönderilen ya da yayın için kabul edilen makaleler için hiçbir ad altında işleme ücreti ya da gönderim ücreti alınmaz. Genel Tıp Dergisi yayın politikaları gereği sponsorluk ve reklam da kabul etmemektedir. Genel Tıp Dergisinin tüm giderleri Selçuk Üniversitesi Yayınevi tarafından karşılanmaktadır.

Telif Hakkı
Genel Tıp Dergisinde yayımlanan çalışmaların telif hakları yazarlarına aittir. Yazarlar gönderdikleri fikri eserin, Genel Tıp Dergisi tarafından Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlamasına izin verirler.

Makalelerin Özgünlüğü
Genel Tıp Dergisi daha önce başka bir yerde yayımlanan çalışmaları kabul etmez.

Yazım Kuralları

YAZIM İLKELERİ
Genel Tıp Dergisi'ne (GTD) gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederiz. GTD, alandaki çok çeşitli konularda makaleler yayınlayan uluslararası, kar amacı gütmeyen, Açık Erişim (AE) bir dergidir. YAZIM DİLİ İNGİLİZCEDİR. DERGİMİZ; TIP VE SAĞLIK BİLİMLERİ ALANINDA ORJİNAL MAKALE, DAVETLİ DERLEME, EDİTÖRE MEKTUP VE OLGU SUNUMU TÜRÜNDE ÇALIŞMALARI KABUL ETMEKTEDİR.
Lütfen göndermeden önce telif hakkıyla ilgili bölüm de dahil olmak üzere tüm Yazar Yönergelerini dikkatlice okuyun. Hızlı akran değerlendirmesi ve yayımı sağlamak için, aşağıdaki talimatlara uymayan makaleler, akran değerlendirmesine tabi tutulmadan önce teknik revizyon için ilgili yazara iade edilecektir.
Bu dergi, International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) https://www.icmje.org/icmje-recommendations.pdf tarafından formüle edilen Tıp Dergilerinde Akademik Çalışmaların Yürütülmesi, Raporlanması, Düzenlenmesi ve Yayınlanmasına ilişkin Önerilere uymasını önerir. Çalışmayı gönderen/ilgili yazar, geçerli ve kalıcı bir e-posta adresi sağlamaktan sorumludur ve redaksiyon prosedürünü geciktirmemek için e-postayı düzenli olarak kontrol etmelidir.

1 Eylül itibariyle, Genel Tıp Dergisi’ne gönderilen tüm makalelerin, gönderim öncesinde ana dili İngilizce olan ya da akıcı İngilizce bilen bir kişi tarafından profesyonel olarak dil bilgisi düzeltmesinden geçirilmiş olması beklenmektedir. Dilin açıklığı ve akademik kalitesinin sağlanabilmesi için, yazarların makaleleri ile birlikte İngilizce dil düzenlendiğine dair geçerli bir sertifikanın da yüklenmesi talep edilebilecektir. Sertifika sunmayan gönderiler, hakem değerlendirmesi öncesinde dergi editörlüğü tarafından düzeltme için yazarlara iade edilebilir. Ayrıca, profesyonel dil düzeltme hizmetlerinin Selçuk Üniversitesi Bilimsel Yayınlar Koordinatörlüğü tarafından da sağlandığını belirtmek isteriz.

MAKALE GÖNDERİM İLKELERİ
Gönderimin, içeriğin bilimsel bir toplantı veya sempozyumun bildiri kitaplarında kısa bir özet dışında başka bir yerde yayınlanmadığından veya yayınlanmak üzere gönderilmediğinden emin olun. Başvurunuzu Kılavuza uygun olarak hazırladıktan sonra, makaleler çevrimiçi olarak https://dergipark.org.tr/tr/journal/3567/submission/step/manuscript/new adresinden gönderilmelidir.
Başvurularda çalışmanın sorumlu yazarının hesabı kullanılmalıdır. Başvuru ile ilgili tüm yazışmalar dergi sistemi üzerinden gönderilen e-posta ile sorumlu yazara iletilir.

YAZIM KURALLARI
A-BAŞLIK SAYFASI
1. Tüm gönderilerle birlikte ayrı bir başlık sayfası sunulmalı ve bu sayfa şunları içermelidir (Başlık kısa ve bilgilendirici olmalı, içerikle ilgili önemli anahtar kelimeleri içermelidir. Başlık kısaltmalar içermemelidir): Türkçe ve İngilizce başlık, kısa başlık, tüm yazarların ad-soyad, nitelikleri (akademik derece), bağlı olduğu kurum (varsa ROR ID ekleyiniz), kurum adresleri, e-posta ve *ORCID .
2. Sorumlu yazarın adı, adresi, e-posta adresi ve telefon numarası başlık sayfasında ayrı ayrı açıkça belirtilmelidir.
3. Dergi, çift-kör hakemlik politikası uygular, bu nedenle lütfen kimlik bilgilerinin yalnızca başlık sayfası dosyasına dahil edildiğinden ve 'Ana Metin' dosyasının anonimleştirildiğinden emin olun.
4. Makale dosyasını yüklerken, çift-kör hakemlik süreci nedeniyle yazarın kimliğini deşifre edecek herhangi bir öğe (YAZAR ADI VE KURUM GİBİ) içermediğinden emin olun.
5. Yüklenmesi Gereken Dosyalar:
• TAM METIN DOSYASI
• BAŞLIK SAYFASI
• ETİK KURUL DOSYASI
• TABLO VE ŞEKİLLER
• TELİF HAKKI BİLDİRİM METNİ

6. Yazar Değişikliği: Yalnızca makale kabul edilmeden önce işlenir . Yazarların makalelerini göndermeden önce yazarların listesini ve sırasını dikkatlice gözden geçirmeleri ve orijinal gönderim sırasında kesin yazar listesini sağlamaları gerekmektedir.
7. Yazarların çalışmaya katkılarının BAŞLIK SAYFASINA eklenmesi gerekmektedir.

B-ANA METİN
1. Özgün yazılar şu şekilde bölümlere ayrılmalıdır: Öz, Giriş, Gereç ve Yöntemler, Bulgular, Tartışma, Kaynakça.
2. Makaleyi Microsoft Word dosyası (docx) olarak gönderiniz; 12 punto yazı tipi kullanılarak (Times New Roman); 1,5 satır aralığı olacak şekilde olmalıdır.
3. Sayfalar numaralandırılmalı ancak başka herhangi bir otomatik özellik (son notlar, üst bilgiler veya alt bilgiler gibi) veya bir yazının çeşitli taslaklarındaki değişiklikleri izlemek için herhangi bir mekanizma kullanılmamalıdır.
4. Birden ona kadar olan sayılar, ölçü birimi olarak kullanılmadıkça metin içinde kelime olarak yazılmalıdır; tablo ve şekillerde tüm sayılar rakam olarak yazılmalıdır.
5. Cümleyi başlatan tüm sayılar rakamla değil, yazıyla yazılmalıdır.
6. Metin içinde bölüm ve alt-bölüm başlıkları koyu olarak yazılmalıdır.
7. Yazı açık, basit ve doğrudan olmalıdır.
8. Tüm tablolar ayrı olarak yüklenmeli, bunun yanında ana metin içinde uygun yerde de bulunmalıdır.
9. Tabloda kullanılan kısaltmalar tablo altında açıklanmalıdır.
10. Tablo ve şekil başlıkları, tablo ve şekil açıklaması olarak eklenmelidir.

11. Fotoğraflar ve resimler ayrı JPG, JPEG veya TIFF dosyaları olarak (en az 300 dpi çözünürlükte) sunulur.

12. ÇALIŞMA SONUCUNDA ELDE EDİLEN EN ÖNEMLİ 3-5 BİLGİ, MADDELER HALİNE GETİRİLEREK VERİLMELİDİR.
13. TEŞEKKÜRLER KAYNAKLARDAN ÖNCE OLMALIDIR.

14.ÇIKAR ÇATIŞMASI VE FİNANS bilgileri yer almalıdır.

C-ÖZ & ANAHTAR KELİMELER
1. Tüm orijinal makaleler için yapılandırılmış özet gerekmektedir.
2.Uygun yerlerde aşağıdaki başlıklar kullanılmalıdır: Amaç, Gereç ve Yöntem, Bulgular ve Sonuç.
3.Lütfen özette çalışmanın amacının açıklandığından ve toplam kelime sayısının 300'ü geçmediğinden emin olun.
4.Tıbbi Konu Başlıklarından (MeSH) 4-8 anahtar kelime veya terim listesi https://www.nlm.nih.gov/mesh/MBrowser.html indekslemeye uygun terimler özet sayfasının alt kısmına yazılmalıdır.

D-REFERANSLAR
1. Kaynakların stili Vancouver sistemine uygun olmalıdır.
2. Kaynaklar metinde ilk geçtiği sıraya göre ardışık olarak numaralandırılmalıdır. Kaynakça EndNote ile hazırlandıysa sisteme yüklenmeden önce düz metne çevrilip her kaynak arasında "Enter" tuşu ile bir satır boşluk oluşturulmalıdır.

Lütfen referanslarınızı birer satır boşluk (ENTER) bırakarak giriniz.
Örnek Referans Ekleme
Referans1

Referans2

3. Metin içindeki atıfları köşeli parantez içinde Latin numaralandırma ile şu şekilde belirtiniz: "Kara [5] ile gösterildiği gibi":... iki yazarlı ise; "Yılmaz & Ulusoy [6]";... ikiden fazla yazarlı ise; "Türkdağı et al. [7]".
4. İki veya daha fazla kaynağa aynı anda atıf yapılırken her biri için virgülle ayrılmış bir sayı yazılır, örneğin [1, 2] veya [6, 12]
5.Ardışık olarak numaralandırılan ikiden fazla kaynağa atıf yapılırken virgül yerine tire kullanılır, örneğin [3-5]
6. Bir çalışmayı birden fazla kez kaynak göstermeniz gerektiğinde, her alıntı için aynı referans numarasını kullanabilirsiniz.
7. Dergi başlıklarının kısaltmaları için lütfen https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/journals/ adresinde barındırılan Dergiler veritabanına başvurun
8. Bir kaynak, metin içinde atıfta bulunduğunuz kısa alıntının ayrıntılarını verir ve makalenizin sonunda gösterilir.
9. Bir referans, yazarları, başlıkları, basımları, yayıncı ayrıntılarını ve dergi ayrıntılarını içerecektir Çalışmanın altı veya daha az yazarı varsa, hepsini listeleyin.
10. Altıdan fazla yazar varsa, ilk altı yazarı ve ardından "et al." şeklinde yazılmalıdır.
11. Örnek referans listesi
• Brown RG, Robinson PJ. The level of depression in Parkinson's disease. Am J Psychiatry 1987; 149:122‐129
• Meakin CJ, King DA, White J, Scott JM, Handley H, Griffiths A, et al. Screening for depression in the medically ill. J Nerv Ment Dis 1991; 12: 45‐53
• Guy J. The view across the river: Harriette Colenso and the Zulu struggle against imperialism. Charlottesville, Virginia: University Press of Virginia; 2001.
• Sparkes V. Function of the spine. In Everett T, Kell C, editors. Human movement: an introductory text. 6th ed. Edinburgh: Churchill Livingston Elsevier; 2010. p. 191‐ 209.

(GTD EndNote çıktı stili için TIKLAYINIZ)

SON KONTROL LİSTESİ
Aşağıdaki öğelerin mevcut olduğundan emin olun:
1. BAŞLIK SAYFASINDA AŞAĞIDAKİ BİLGİLERİN TAM OLDUĞUNDAN EMİN OLUNUZ:

Yazarlara ait:

E-posta adresi
Yazarların kurum adresleri ve yazar katkıları
ORCID ve ROR ID bilgileri
Tam adres ve telefon numarası (sorumlu yazar için)

2. Tam metin başında Türkçe Öz ve İngilizce Abstract ile Türkçe ve İngilizce anahtar kelimeler yer almalıdır.
3. "Yazım denetimi" ve "gramer denetimi" yapılmalıdır.
4. Kaynaklar bölümünde belirtilen tüm kaynaklar metin içinde alıntı yapılmalıdır ve DERGİ YAZIM KURALLARINA UYGUNLUĞU KONTROL EDİLMELİDİR, dergi isimlerinin referans listesinde kısaltmaları ile yazılmalıdır.
5. Etik Kurul Onayı: Tüm çalışmaların etik kurul onay belgesi sisteme yüklenmelidir.

İNTİHAL
İntihal genellikle bir başkasının araştırmasını veya çalışmasını kendinizinmiş gibi “geçirmek” olarak anlaşılır. DERGİMİZE GÖNDERİLEN TÜM MAKALELER BENZERLİK VE ANORMALLİK AÇISINDAN TARANACAK VE KAYNAKLAR BÖLÜMÜ DIŞINDA BENZERLİĞİ %20'DAN FAZLA OLAN ÇALIŞMALAR KABUL EDİLMEYECEKTİR.

*ORCID
Tüm yazarların açık araştırmacı ve katılımcı kimliğinin (ORCID) verilmesini öneririz. ORCID için yazarlar https://orcid.org/register adresinde bulunan ORCID web sitesine kayıt yaptırmalıdır. Kayıt, dünyadaki her araştırmacı için ücretsizdir.

REVİZYON
Yazarlar makale revizyon dosyalarını gönderirken ana metinde yaptıkları değişiklikleri renkli olarak işaretlemelidirler. Hakemlere verilen cevaplar ayrı bir Word dosyasında belirtilmelidir.

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Etiği İlkeleri
Genel Tıp Dergisi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Basın Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uymaktadır. Genel Tıp Dergisi Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA), World Association of Medical Editors (WAME) ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir.
• Basın Kanunu (Ulusal Mevzuat)
• Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Ulusal Mevzuat)
• Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (Ulusal Mevzuat)
• Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (Uluslararası Kriterler)

Etik Kurul İzni
Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul kararı alınmış olmalı ve karara ilişkin bilgi makale metinlerinde belirtilmelidir. Dergimiz etik kurul kararı bulunmayan çalışmaları değerlendirmeye almamaktadır.
Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izinle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve sayı no) makale metninde yer almalıdır. Olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmesi gereklidir.

Ulakbim TR Dizin tarafından alınan kararlar doğrultusunda 2020 yılından itibaren yayımlanacak çalışmalar için Etik Kurul İzni gerekmektedir.

Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,

Tüm prospektif girişimsel klinik çalışmalar için kayıt gerekmektedir.

Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.

Ayrıca;
Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi
Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi gerekmektedir.

İnsan, Hayvan ve Çevre Haklarının Korunması
• İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen tüm araştırmalar Helsinki Bildirgesi ilkelerine göre yapılmalıdır (World Medical Association (WMA) Helsinki Declaration for Medical Research in Human Subject).
• İnsanlar veya insandan elde edilen örnekler üzerinde yapılan klinik araştırmalarda bilgilendirilmiş onam formu mutlaka alınmış olmalıdır ve makale ilk sayfasında belirtilmelidir. İnsan gönüllüleri ile yapılan araştırmalar için araştırma protokolüne uygun olarak hazırlanmış yazılı bilgilendirilmiş gönüllü onam formu alınmalıdır. Çocukların ve vesayet altındakilerin veya tasdiklenmiş akıl hastalığı bulunanların yasal vasisinin onayı alınmalıdır.
• Araştırma katılımcılarının sağladığı bilgilerin gizliliği ve yanıt verenlerin gizliliği sağlanmalıdır. Araştırma katılımcıların özerkliğini ve saygınlığını koruyacak şekilde tasarlanmalıdır. Araştırma, katılımcıları riske sokmayacak şekilde planlanmalıdır.
• Hayvanları içeren tüm deneyler ARRIVE ve ICLAS yönergelerine uygun olmalı ve etik kurul tarafından onaylanmalıdır.
• Yazarlar, hayvanlara etik muamelenin yanı sıra, acı ve ıstırabı önlemek için alınan tedbirler hakkında da bilgi vermelidir.
• Bitkileri içeren çalışmalara IUCN - Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türleri İçeren Araştırmalara İlişkin Politika Beyanı ve Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Ticaretine İlişkin Sözleşmeye yazarlar tarafından uyulması gerekmektedir.
• Bitkiler üzerinde yapılan deneysel araştırmalar ve saha çalışmaları ile bitki materyali toplama, ilgili kurumsal, ulusal ve uluslararası normlara ve mevzuata uygun olmalıdır.
• Bitki veya tohum örneklerinin çıkarılması için gerekli izin ve/veya lisansları belirten bir açıklama makalelere dahil edilmelidir.

Kişisel Verilerinin Korunması
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında korunmaktadır. Yazar, Hakem ve diğer gerçek kişilere ait veriler üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmaz.

Tekrar Yayın ve Aynı çalışmanın birden fazla dergiye gönderilmesi
Yazarlar tarafından birebir aynı veya büyük ölçüde birbirine benzeyen makalelerin birden fazla dergiye gönderilmesi dergimiz tarafından etik ihlal olarak kabul edilmektedir. Bu durum dergimiz tarafından tespit edildiğinde makale yazara iade edilir ve yazarın makalelerine editör tarafından belirlenecek süre kapsamında ambargo uygulanır.

İntihal Eylem Planı ve Derginin Önlemleri
Dergimiz, gönderilen tüm makalelere intihal taraması yapmaktadır. Dergiye gönderilen çalışmaların intihal durumları İntihal.net, yazılımı kullanılarak incelenir. Benzerlik oranının %20’den daha düşük olması beklenir. Bu oranı aşan yazılar hakem sürecine dahil edilmeden reddedilir. Editörler, gerekli olması halinde makaleyi değerlendirme sürecinin çeşitli aşamalarında intihal kontrolüne tabi tutabilirler.

Dergi, fikri mülkiyet haklarına büyük önem verir ve yazarların özgün çalışmalarını desteklemeyi ve korumayı amaçlar. İntihal, araştırma etiği ve yenilik standartlarına aykırı bir eylem olarak kabul edilir. Bu nedenle, dergiye makale gönderen tüm yazarlardan etik kurallara tam uyum göstermeleri ve herhangi bir intihal davranışından kaçınmaları beklenir.

Bir makale ile ilgili intihal şüphesi ortaya çıktığında, bu durum öncelikle dergimiz editörleri tarafından incelenir. Dergimiz, incelemeler sonucunda yazarla iletişime geçerek kendisinden iki hafta içinde bir açıklama yapmasını talep eder. Eğer belirtilen süre içinde herhangi bir yanıt alınmazsa, dergi yazarın bağlı olduğu üniversite ile iletişime geçerek resmi bir soruşturma başlatılmasını talep eder.
İntihal tespit edilen durumlarda dergimiz şu adımları izler:
Yazarın bağlı olduğu üniversiteye bildirimde bulunur ve resmi işlem başlatılması için iş birliği yapar.
İlgili makalenin PDF kopyası derginin web sitesinden kaldırılır ve makale bağlantıları devre dışı bırakılır. Ayrıca, makale başlığına "İntihal Yapılmış Makale" ifadesi eklenir.
İhlalden sorumlu yazarın hesabı kapatılır ve yazarın dergiye 3 yıl boyunca herhangi bir gönderim yapması engellenir.

Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Yayınlanmış makalelerde bulgular, yorumlar ve sonuçları değiştirmeyen minör hatalar tespit edilirse editörler düzeltme yayınlayabilirler. Editörler, sonuçları ve bulgular değiştirecek kadar büyük hatalar/ihlaller tespit edilirse makaleyi geri çekmeyi düşünebilirler. Yazarların araştırma veya yayını kötüye kullanma durumu söz konusuysa; bulguların güvenilir olmadığına ve yazarların kurumlarının olayı soruşturmadığına dair kanıtlar var veya olası soruşturma haksız veya sonuçsuz görünüyor ise, editörler endişe ifadesi yayınlamayı düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesinde COPE yönergeleri dikkate alınır.

Çıkar Çatışmaları
1. Yazarlar başvuru sırasında herhangi bir (kurumsal, finansal, kişisel ve akademik) çıkar çatışması varsa beyan etmelidir.
2. Hakemler makaleyi değerlendirmelerini önleyen herhangi bir (kurumsal, finansal, kişisel ve akademik) çıkar çatışması olması durumunda dergi editörünü bilgilendirmeli ve makale sürecinden çekilmelidir.
3. Dergimiz makale değerlendirme sürecinde çıkar çatışmalarının önlenmesi adına hakem ve yazarların aynı kurumda görev almıyor olmalarına dikkat eder.
4. Kurul üyelerimiz (Editör, Yayın kurulu üyesi vb.) tarafından dergimize gönderilen makalelerin değerlendirme sürecinde çıkar çatışmalarının önlenmesi adına ilgili makalenin süreci tamamlanana kadar yazarların dergimizdeki rolleri askıya alınır ve süreci görmemeleri sağlanır.
5. Dergimiz editörleri, kendisinin veya aile üyeleri tarafından yazılmış makalelerle ilgili kararlarda yer almazlar.

Etik İhlal Bildirimleri
Okurlar, yayınlanan makaleler ile ilgili herhangi bir hata, yanlışlık, intihal, suistimal veya yinelenen makale benzeri bir durum fark ettiklerinde geneltip@selcuk.edu.tr adresine e-posta göndererek bilgilendirmede bulunabilir.
Dergimiz editörleri yapılan bildirimleri dikkatle inceler ve COPE ilkeleri kapsamında gerekli işlemleri gerçekleştirirler. İlgili COPE ilkelerine ulaşmak için tıklayınız.

Dergimize Yapılacak Şikayet ve İtirazlar
Dergimiz veya dergi kurullarımızda yer alan kurul üyelerinin sorumluluğunda olan içerik, prosedürler veya politikalarla ilgili şikayet ve itirazlarınızı geneltip@selcuk.edu.tr adresine e-posta ile iletebilirsiniz.
Dergimize iletilen şikayetler ve itirazlar dikkatle inceler COPE ilkeleri kapsamında değerlendirilir. İlgili COPE ilkesine ulaşmak için tıklayınız.

Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Diğer Eylemler

Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (Yönergeye ulaşmak için tıklayınız)

Madde 4 - (1) Bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler şunlardır:
a) İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
b) Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,

(2) Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
h) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
i) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
j) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
k) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
l) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,

Paydaşların Sorumlulukları

1-Yayıncının Sorumlulukları
Dürüstlük ve Tarafsızlık
• Yayın için gönderilen makaleler, akademik ve ilmî kıstaslara göre değerlendirilmelidir. Yazarların farklılıklarına (cinsiyet, din, ırk, siyasi düşünce vb.) bakılmaksızın makale değerlendirme süreci yürütülmesini sağlamak.
Gizlilik
• Dergiye gönderilen tüm kişisel veriler korunması ve üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmamasını sağlamak.
Editoryal Yapı
• Editörlerin ve yayın kurulu üyelerinin atanması, bilgilerinin web sitesinde şeffaf bir şekilde paylaşılmasını sağlamak.
Editörlerin Bağımsızlığı
• Dergide görev alan editörlerin verdiği tüm kararlar yayıncıdan bağımsızdır. Editörler ile yayıncı arasındaki ilişki, editörlerin bağımsızlığı ilkesine dayanmaktadır.
Etik İlkelerin Sağlanması
• Hakem değerlendirme süreçlerinin şeffaf ve adil yürütülmesini sağlamak.
• Çıkar çatışması ve etik ihlalleri önlemek için gerekli tedbirleri almak.
Yayın Süreçlerinin Yönetimi
• Makale değerlendirme ve hakemlik süreçlerini denetlemek.
• Yayınlanan sayıların format ve içerik olarak doğru şekilde hazırlanmasını sağlamak.
Yayınlanan Makalelere İlişkin Sorumluluklar
• Yayınlanan makalelerin telif ve diğer haklarını dergi ve yazarlar adına korumak, yayınlanmamış her makalenin kaydını tutmak.

2-Editörlerin Sorumlulukları
Yayın Sürecinin Yönetimi
• Gönderilen makalelerin derginin amaç ve kapsamına uygun olup olmadığını kontrol etmek.
• Makalelerin uygun hakemlere yönlendirilmesini sağlamak ve hakemlik süreçlerini denetlemek.
Hakem Değerlendirme Süreci
• Hakem değerlendirme süreçlerinin şeffaf, adil ve objektif bir şekilde yürütülmesini sağlamak.
• Çıkar çatışmalarını önlemek ve etik ihlalleri kontrol etmek.
Etik İlkelerin Korunması
• Etik sorunları tespit etmek ve bu sorunları çözmek.
• İntihal ve bilimsel sahtecilik gibi etik ihlalleri önlemek için makaleleri incelemek veya yazılım kullanmak.
Bilimsel Kalitenin Sağlanması
• Derginin yayınladığı içeriklerin bilimsel kalitesini artırmak için çalışmak.
• Makalelerde dil ve gramer düzeltmeleri yapılmasını sağlamak.
Editöryal Ekip Yönetimi
• Dergi kurullarında görev alan ekip üyelerini organize etmek.
• Editöryal süreçlerdeki iş bölümlerini ve görev dağılımını planlamak.
İletişim ve Şeffaflık
• Yazarlarla, hakemlerle ve yayın kurulu üyeleriyle etkili iletişim kurmak.
• Hakemlik süreci ve diğer editoryal süreçlerle ilgili politikaların web sitesinde açıkça belirtilmesini sağlamak.
NOT: Editörler bu görevleri yerine getirirken tarafsızlık, şeffaflık ve bilimsel etik ilkeleri gözetirler.

3-Yazarların Sorumlulukları
Orijinal Araştırma Sunma
• Makalede sunulan araştırmanın orijinal ve bilimsel bir katkı sunduğundan emin olmak.
• İntihalden, veri manipülasyonundan veya sahtecilikten kaçınarak etik kurallara uygun çalışmak.
Etik Kurallara Uyum
• Araştırmayı yürütürken ve sunarken etik ilkelere riayet etmek.
• İnsan veya hayvan deneklerle ilgili çalışmalarda gerekli etik kurul onayını almak ve bu bilgiyi makalede belirtmek.
• Çıkar çatışması olmadığını beyan etmek ve varsa finansman kaynaklarını açıkça ifade etmek.
Doğru ve Şeffaf Veri Sunumu
• Araştırma bulgularını eksiksiz, doğru ve şeffaf bir şekilde raporlamak.
• Kullanılan yöntemlerin, analizlerin ve sonuçların tekrar üretilebilirliğini sağlamak için detaylı bilgi sunmak.
Yazım Kurallarına Uygunluk
• Derginin yazım kurallarına ve teknik gerekliliklerine uygun olarak makale hazırlamak.
• Derginin hedeflediği kapsam ve konu alanına uygun içerik sunmak.
Makale Sürecini Takip Etme
• Hakem ve editör önerilerini dikkate alarak gerekirse revizyon yapmak.
• Değerlendirme sürecinde belirtilen süreye uyum sağlayarak gerekli düzenlemeleri zamanında yapmak.
Doğru Yazar Listesi Belirleme
• Yazar listesini araştırmaya gerçek katkı sağlayan kişilerle sınırlandırmak.
• Yazar sıralamasını, çalışmaya katkı oranlarına uygun olarak belirlemek.
• Sorumlu yazarı doğru şekilde belirlemek ve iletişim bilgilerini güncel tutmak.
Çıkar Çatışmasını Beyan Etme
• Araştırma veya yayın sürecinde potansiyel çıkar çatışmalarını açıkça belirtmek.
• Makale finansal olarak desteklenmişse bunu beyan etmek.
Yayınlanmış Çalışmaları Referans Gösterme
• Çalışmada kullanılan tüm bilgi ve bulgular için doğru kaynak gösterimi yapmak.
• Kaynakça bölümünde, ilgili ve doğru alıntılarla önceki çalışmalara atıfta bulunmak.
Tekrarlı Yayından Kaçınma
• Aynı makaleyi birden fazla dergiye göndermemek.
• Daha önce yayınlanmış bir çalışmayı kopyalayıp yeniden sunmamak.
Sonradan Düzeltme Gerektiğinde İş birliği Yapma
• Yayınlandıktan sonra çalışmada önemli bir hata veya eksiklik fark edilirse bunu derhal editöre bildirmek ve gerekirse düzeltme yayınlamak.

4-Hakemlerin Sorumlulukları
Bilimsel Değerlendirme
• Makalelerin bilimsel değerini, özgünlüğünü ve alanındaki katkısını değerlendirmek.
• Çalışmanın amacını, yöntemlerini, sonuçlarını ve tartışmasını detaylı incelemek.
• Makalede yer alan hipotezlerin, bulguların ve sonuçların doğruluğunu ve güvenilirliğini kontrol etmek.
Etik Kontrol
• Makalelerde intihal, veri manipülasyonu, çıkar çatışmaları gibi etik ihlalleri tespit etmek.
• Araştırmanın etik kurallara uygun olarak yürütülüp yürütülmediğini değerlendirmek.
Hakemlik Sürecine Bağlılık
• Gönderilen makalelerle gizliliği korumak.
• Kendi alanına giren çalışmaları tarafsız ve objektif bir şekilde değerlendirmek.
• Değerlendirmeyi belirlenen süre içinde tamamlamak.
Makale Kalitesini Artırıcı Geri Bildirim
• Makale içeriğiyle ilgili yapıcı ve detaylı geri bildirimler sunmak.
• Gerekirse çalışmanın daha anlaşılır ve bilimsel bir formatta sunulması için önerilerde bulunmak.
Objektif ve Tarafsız Olmak
• Değerlendirme sürecinde kişisel görüşlerden ve önyargılardan uzak durmak.
• Yazar(lar) ile herhangi bir çıkar çatışması veya bağlantı olmadığını beyan etmek
Hakemlik Sistemi İlkelerine Uyma
• Derginin belirlediği hakemlik sistemine uygun hareket etmek.
• Hakemlik süreciyle ilgili derginin politikasına bağlı kalmak.

DERGİ YAYIN POLİTİKALARI

Genel İlkeler
• Gönderilen makaleler derginin amaç ve kapsamına uygun olmalı ve dergi web sitesinde yer alan kurallara uymalıdır.
• Yayınlanmak için gönderilen makalelerin daha önce yayınlanmamış olması, başka bir yerde yayına kabul edilmiş veya değerlendirme altında olmaması gerekir.
• Dergimiz İngilizce dilinde yer alan çalışmaları kabul eder.
• Dergimizde orjinal makale, davetli derleme, editöre mektup ve olgu sunumları yayımlamaktadır.
• Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul kararı alınmış olmalı ve karara ilişkin bilgi makale metinlerinde belirtilmelidir. Dergimiz etik kurul kararı bulunmayan çalışmaları değerlendirmeye almamaktadır.

Makale Değerlendirme Süreci
• Dergimize gönderilen makalelerin hakem süreçleri çift taraflı kör hakemlik kapsamında yürütülür.
• Gönderilen çalışmalar; derginin yayın ilkelerine, akademik yazım kurallarına ve Vancouver Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından editör tarafından incelenir ve İntihal.net yazılımı kullanılarak intihal taramasından geçirilir. Benzerlik oranının %20’den daha düşük olması beklenir. Bu oranı aşan yazılar hakem sürecine dahil edilmeden reddedilir.
• Ön İnceleme ve İntihal Taraması sonrasında uygun olan çalışmalar alan editörü tarafından incelenir ve sonrasında çift taraflı kör hakemlik kapsamında en az iki uzman hakeme iletilir. İki hakemden birisi olumsuz yanıt verirse üçüncü bir hakeme daha çalışma gönderilir. Dergimize gönderilen çalışmaların yayınlanabilmesi için en az iki hakemin yayımlanabilir kararı vermesi gerekmektedir.
• Çift taraflı kör hakemlik kapsamında değerlendirilen makalelerde süreç gizlilik içinde yürütülür. Hakem ve yazarların bilgileri gizlenir.
• Hakemlerin düzeltme yapılmasını istedikleri durumda, ilgili hakem değerlendirmeleri yazara gönderilir ve düzeltme istenir. Düzeltme yapılan metin ilk olarak alan editörü tarafından sonrasında hakem(ler) tarafından kontrol edilir.
• Yayımlanması kararlaştırılan çalışmaların dizgi ve mizanpajı yapılarak yayına hazır hale getirilir.
• Dizgi ve mizanpaj işlemleri tamamlanan makale dergide yayınlanır.
NOT: Makale Değerlendirme Sürecine ilişkin detaylı bilgi için tıklayınız.

Özel Sayı Yayımlama Politikası
Dergimizde yılda bir kere Yayın Kurulu'nun talebi üzerine özel sayı yayımlanabilir. Özel sayı için gönderilen makaleler önce Editoryal ön incelemeye alınır, yazım kurallarına uygunluğu incelenir ve intihal değerlendirmesi için benzerlik taraması yapılır. Bu aşamalar değerlendirildikten sonra da çift taraflı körleme modeli kullanılarak akran değerlendirmesi sürecine alınır. Hakem süreci tamamlanan makaleler dergimizde yayınlanan diğer makaleler gibi dil kontrol, dizgi ve mizanpaj gibi işlemlerin tamamlanmasıyla birlikte yayınlanır. Özel sayı olarak dergimize gönderilen makaleler dergimizin etik ilkelerine ve politikalarına uygun olmalıdır.

Telif Hakkı Politikası
Yazarlar, dergimizde yayınlanan çalışmalarının telif hakkına sahiptirler ve çalışmaları Creative Commons Atıf-GayrıTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) olarak lisanslıdır.
NOT: Dergimizin Telif Hakkı Politikasına ilişkin detaylı bilgi için tıklayınız.

Açık Erişim Politikası
Dergimizde yayımlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayrı Ticari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı altında açık erişim olarak yayınlanır. Yayınlanan tüm makalenin tam metinlerine https://dergipark.org.tr/tr/pub/geneltip/archive adresinden herkes anında açık erişim görüntüleme yoluyla erişilebilir.
NOT: Dergimizin Açık Erişim Politikasına ilişkin detaylı bilgi için tıklayınız.

Arşiv Politikası
Dergimizde yayınlanan makaleler LOCKSS'ta dijital olarak arşivlenmektedir. Yayınlanan tüm makalenin tam metinlerine https://dergipark.org.tr/tr/pub/geneltip/archive adresinden herkes anında açık erişim görüntüleme yoluyla erişilebilir.
NOT: Dergimizin Arşiv Politikasına ilişkin detaylı bilgi için tıklayınız.

Ücret Politikası
Dergimiz açık erişimli bir dergidir, dergi için herhangi bir ücret talep edilmez. Dergiye gönderilen ya da yayın için kabul edilen makaleler için hiçbir ad altında işleme ücreti ya da gönderim ücreti alınmaz. Dergimiz yayın politikaları gereği sponsorluk ve reklam kabul etmemektedir. Dergimizin tüm giderleri yayıncı tarafından karşılanmaktadır.
NOT: Dergimizin Ücret Politikasına ilişkin detaylı bilgi için tıklayınız.

Ücret Politikası

Genel Tıp Dergisinin tüm giderleri Selçuk Üniversitesi Yayınları tarafından karşılanmaktadır. Dergide makale yayını ve makale süreçlerinin yürütülmesi ücrete tabi değildir. Dergiye gönderilen ya da yayın için kabul edilen makaleler için hiçbir ad altında işleme ücreti ya da gönderim ücreti alınmaz. Genel Tıp Dergisi yayın politikaları gereği sponsorluk ve reklam da kabul etmemektedir.

Dizinler

Atıf Dizinleri

	Scopus
	TR Dizin

Diğer Dizinler

	Scopus
	ProQuest \| Ulrich’s Periodicals Directory
	ERIH PLUS
	CAB Abstracts/Global Health
	DOAJ: Directory of Open Access Journals
	EBSCO - Academic Search Alumni Edition
	EBSCO - Academic Search Main Edition
	EBSCO - Academic Search Premier
	EBSCO - Academic Search Complete
	EBSCO - Academic Search Elite
	EBSCO - Academic Search Ultimate
	TR Dizin

Dergi Kurulları

Selçuk Üniversitesi Adına İmtiyaz Sahibi

Hüseyin YILMAZ

Genel Cerrahi

Baş Editör

Bahadir ÖZTÜRK

Analitik Biyokimya, Hücre Gelişimi, Proliferasyon ve Ölümü, Kanser Biyolojisi, Rejeneratif Tıp (kök hücreler dahil)

Editör Yardımcıları

Resul YILMAZ

Resul YILMAZ, MD, the Department of Pediatrics Division of Pediatric Critical Care at Selcuk University School of Medicine Dr. Yilmaz received his medical degree from Ankara University School of Medicine in 1998. He studied on Human Physiology at Ankara University School of Medicine . He completed his residency in pediatrics at the MoH Ankara Hospital (Ankara) between 1999 and 2004. Then, he worked as a pediatrician at the Dogubayazi State Hospital between 2004 and 2007 in Agri. He has worked in Gaziosmanpaşa University between 2007 and 2017 now he is a faculty of Selcuk University. Dr. Yilmaz is particularly interested in critical care medicine, nutrition of critically ill children, obesity and periodic fever syndromes. Dr. Yilmaz has published multiple refereed journal articles.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Yoğun Bakımı, İç Hastalıkları, Sağlık Bilimleri

Uğur ARSLAN

Bakteriyoloji, Mikrobiyal Genetik, Tıbbi Mikrobiyoloji

Hüseyin YILDIRAN

He completed his medical education at Akdeniz University and specialized in thoracic surgery at Selçuk University. His academic work and professional interests are focused on thoracic surgery. He conducts research on topics such as minimally invasive thoracic surgery, mediastinal pathologies, and chest wall deformities. He is also closely interested in subjects like postoperative pain management and care, the analysis of different surgical techniques, and clinical anatomy.

Göğüs Cerrahisi, Sağlık Bilimleri

ALAN EDİTÖRLERİ

Kemal EROL

Romatoloji ve Artrit

Hilal ARIKOĞLU

Hücre Metabolizması, Kanser Biyolojisi, Genetik

Tuba ÖZAYDIN

Sağlık Bilimleri, Halk Sağlığı, Sağlığın Geliştirilmesi, Hemşirelik, Halk Sağlığı Hemşireliği

Bilal Ersen KERMAN

Hücresel Sinir Sistemi, Merkezi Sinir Sistemi, Rejeneratif Tıp (kök hücreler dahil), Histoloji ve Embriyoloji

İlhan ÇİFTCİ

Çocuk Cerrahisi, Sağlık Bilimleri

Pınar KARABAĞLI

Patoloji , Kanser Genetiği, Duyusal Sistemler

Recai ERGÜN

Education:
M.D., Faculty of Medicine, Selçuk University, 1999
Pulmonology Residency, Dışkapı Training and Research Hospital, 2006
Subspecialty in Intensive Care Medicine, Dışkapı Training and Research Hospital, 2015
Assistant Professor, Faculty of Medicine, Selçuk University, 2018
Associate Professor, Faculty of Medicine, Selçuk University, 2019
Professor, Faculty of Medicine, Selçuk University, 2025
Work Experiences:
Pulmonologist, Dışkapı Training and Research Hospital, Ankara (2006–2015)
Intensive Care Specialist, Dışkapı Training and Research Hospital, Ankara (2015)
Asst. Prof., Department of Pulmonology and Intensive Care, Faculty of Medicine, Selçuk University (2018–2019)
Assoc. Prof., Department of Pulmonology and Intensive Care, Faculty of Medicine, Selçuk University (2019–2025)
Professor, Department of Pulmonology and Intensive Care, Faculty of Medicine, Selçuk University (2025–present)
Head of Intensive Care Division, Faculty of Medicine, Selçuk University (2024–present)
Biography:
Prof. Recai Ergün is a pulmonologist and intensive care specialist at Selçuk University Faculty of Medicine, where he currently serves as Head of the Intensive Care Division. He received his M.D. from Selçuk University in 1999 and completed his pulmonology residency at Dışkapı Training and Research Hospital in 2006. In 2015, he obtained subspecialty certification in intensive care medicine. His academic career progressed through appointments as Assistant Professor (2018), Associate Professor (2019), and Full Professor (2025). His clinical and research interests include ARDS, respiratory failure, mechanical ventilation, HFNO, multi-organ failure, pulmonary embolism, occupational lung diseases, pneumonia, COPD, asthma, interstitial lung diseases, lung cancer, and pleural malignancies.

Göğüs Hastalıkları, İş ve Meslek Hastalıkları, Yoğun Bakım

Abdullah TUNÇEZ

Kardiyoloji

Atilla CAN

Göğüs Cerrahisi

Muslu Kazım KÖREZ

Biyoistatistik, İstatistiksel Analiz, Uygulamalı İstatistik, Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Melike EMİROĞLU

Çocuk Bulaşıcı Hastalıkları

Gökçe YILDIRAN

1986 yılında Ankara'da doğdu. 2011'de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi ihtisası ve El Cerrahisi üst ihtisasını tamamladı. Mayo Clinic, ABD'de çalıştı. Konya Şehir Hastanesi'nde mecburi hizmetini tamamladı. Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 2023ten beri doçent olarak çalışmaktadır. İhtisas alanlarında pek çok makale, tebliğ, ulusal ve uluslararası ödülü mevcuttur. İki adet patent sahibidir.

El Cerrahisi, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi

Bahattin Kerem AYDIN

Cerrahi Onkoloji, Ortopedi, Sağlık Bilimleri

Kamil Hakan DOĞAN

Toksikoloji , Adli Tıp, Tıbbi Biyokimya ve Metabolomik, Tıbbi ve Sağlık Hukuku, Adli Kimya

Mehmet KULHAN

Kadın Hastalıkları ve Doğum

İlhan ECE

Cerrahi Onkoloji, Gastroenteroloji Cerrahisi, Genel Cerrahi

Hasan KARA

Acil Tıp

Mursel DUZOVA

Radyoterapi

Mert Can ONGUN

Farmakogenomik, Klinik Farmakoloji ve Terapötikler, Temel Farmakoloji, Tıbbi Farmakoloji

Fikret AKYÜREK

Analitik Biyokimya

Cem SELİM

Cem Selim
I was born in Ankara on 31.03.1987. I completed my primary education at Çayırhan Cumhuriyet Primary School and Atıfbey Middle School between 1993-2001. I graduated from Ankara Atatürk Anatolian High School in 2005. I graduated from Eskişehir Osmangazi Faculty of Medicine in 2011. I worked as a gynecology and obstetrics assistant at İzmir Atatürk Hospital for 3 months between September and November in 2012 and left. Apart from these 3 months, I worked as a general practitioner at Çankırı Orta District Hospital from September 2011 to September 2013. I worked as an internal medicine assistant at Dışkapı Hospital between March 2013 and March 2018. After working as an internal medicine specialist at Çankırı State Hospital between March 2018 and September 2018, I completed my hematology training at Adnan Menderes Faculty of Medicine, Department of Hematology between 2018-2021. I worked at Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Training and Research Hospital between 2021 and 2024. I am married with two children. My foreign languages are English and German. I have earned a Turkish Hematology Association certificate by passing the European Hematology Association certificate and the Turkish Hematology Association 9th Hematology Proficiency Exam. I took the Turkish Hematology Association lymphoma master's class for eight months and successfully passed the exam. Thalassemia, hemophilia, and lymphoma are among my areas of interest in hematology, and I have ongoing research on these topics.I am currently working as an assistant professor in the Department of Hematology at Konya Selçuk University, Faculty of Medicine.

Hematoloji

Hakan KARABAĞLI

Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirurji), Sağlık Bilimleri

Halil ÖZER

Radyoloji ve Organ Görüntüleme

Halil Haldun EMİROĞLU

Çocuk Gastroenterolojisi

Ender ERDOĞAN

Sinirbilim, Histoloji ve Embriyoloji, Sağlık Bilimleri

Rafiye CİFTCİLER

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji Bilim Dalında Öğretim Üyesi olarak
çalışmaktadır.
 2010 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’den (İngilizce) mezun olduktan
sonra, 2011-2015 yılları arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana
Bilim Dalında ihtisas yapmıştır. 2016-2020 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp
Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı’nda yandal ihtisasını tamamlamıştır.
 44. Ulusal Hematoloji Kongresinde Genç Araştırmacı ödülü almıştır.
 3. Ulusal Kan ve Kemik İliği Nakli Kongresinde üçüncülük sözlü bildiri ödülü
almıştır.
 Türk Hematoloji Derneği 8. Hematoloji Yeterlilik Sınavı sertifikası almıştır.
 Eylül 2020 yılında Doçent ünvanı almıştır.
 Şu ana kadar 5 klinik araştırmada yardımcı araştırıcı olarak rol almıştır.
 Avrupa Hematoloji Derneği (EHA) hematoloji sertifikası almıştır.
 Probleme dayalı öğrenim teknikleri sertifikası almıştır.
 2024 başı itibariyle ulusal ve uluslararası dergilerde 120 yayın, ulusal ve uluslararası
150 civarı bilimsel tebliği vardır.

Hematoloji, İç Hastalıkları, Hematolojik Tümörler, Sağlık Bilimleri

Salih MAÇİN

Lisans: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, 2008

Uzmanlık: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim dalı, 2014

Klinik Mikrobiyoloji, Tıbbi Bakteriyoloji, Tıbbi Mikoloji, Tıbbi Parazitoloji, Sağlık Bilimleri

Fatih KARA

Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Sağlığın Geliştirilmesi, Halk Sağlığı (Diğer)

Farise YILMAZ

Nükleer Tıp

Ömer Faruk ÇİÇEK

Kalp ve Damar Cerrahisi, Sağlık Bilimleri

Fatma TUNCEZ AKYUREK

Dermatoloji

Çağdaş ELSÜRER

Kulak Burun Boğaz

Nadire ÜNVER DOĞAN

Anatomi, Tıp Eğitimi

Mehmet KAYNAR

Üroloji

Kamile MARAKOĞLU

Aile Hekimliği

Şua SÜMER

Bulaşıcı Hastalıklar, Tıbbi Bakteriyoloji, Tıbbi Enfeksiyon Ajanları, Tıbbi Viroloji

Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR

Epigenetik , Gen Haritalaması, Gen İfadesi, Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Kanser Genetiği, Sağlık Bilimleri

Hasan Ali GÜLER

2015 yılında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden dönem birincisi olarak mezun oldum. Ardından girdiğim 2015 Eylül TUS'da Türkiye 19. olarak ilk tercihim olan Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda uzmanlık eğitimime başladım. 2020-2022 yılları arasında Afyonkarahisar Devlet Hastanesi ve Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde uzman hekim olarak çalıştım. 2022 yılından bu yana Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktayım.

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları

Memduha AYDIN

Psikiyatri

Gökhan GÜNGÖR

Gastroenteroloji ve Hepatoloji, İç Hastalıkları

Jalil Ibrahim ALEZZİ

Professor of Pediatrics University of Diyala ,college of medicine , & consultant pediatrician at Al-Batool Teaching Hospital for Obstetrics, Gynecology & Pediatrics , Diyala. Iraq

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan

Laman MAMEDOVA

Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği

Haluk GÜMÜŞ

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

Nilsel OKUDAN

Tıbbi Fizyoloji, Sistem Fizyolojisi, Egzersiz Fizyolojisi

Abdullah BEYOĞLU

Göz Hastalıkları ve Göz Ölçümleri, Göz Hastalıkları

Mehmet Selçuk ULUER

Anesteziyoloji, Sağlık Bilimleri

Esra KARABULUT

Göz Hastalıkları

Sinan SARI

Çocuk Gastroenterolojisi

Pınar TUNÇ TUNA

Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği

Ali Emrah BIYIKLI

Beslenme ve Diyetetik

Marco FALCONE

am involved since my early medical study in basic and clinical research in the field of sexual medicine. Particularly, my interest is focused on andrology and reconstructive genital surgery.
After the graduation, I completed the urology training in Turin (Molinette Hospital). In 2015 I have been trained as a clinical fellow at St.Peter's Andrology Center and The Institute of Urology - University College of London Hospital (UCLH) in London (UK). I had a full training in microsurgery, developing my surgical skills to perform penile reconstruction techniques (phalloplasty) in both gender and genetic male patients.
I developed a wide clinical and surgical experience in the treatment of Peyonie’s disease. I am involved in many research groups (Xiapex-Sliding technique).
I am currently a PhD fellow at the Unversity of Turin (Italy) developing a clinical project aiming to perform a penile transplant.

I am also a member of the panel of Sexual and Reprodxutive health European Association of Urology guidelines

My scientific profile is internationally acknowledged, as demonstrated by numerous contributions to international congresses and scientific publications in high profile peer-reviewed journals.

Üroloji

ETHICAL EDITOR | ETİK EDİTÖRÜ

Kamil Hakan DOĞAN

Tıbbi ve Sağlık Hukuku

STATISTICS EDITOR | İSTATİSTİK EDİTÖRÜ

Muslu Kazım KÖREZ

Biyoistatistik

SECTION EDITORS | BÖLÜM EDİTÖRLERİ

Fikret AKYÜREK

Analitik Biyokimya

Mehmet KAYNAR

Üroloji

Nadire ÜNVER DOĞAN

Anatomi, Tıp Eğitimi

O.bülent ZÜLFİKAR

Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi

Yavuz SELVİ

Psikiyatri

Şua SÜMER

Bulaşıcı Hastalıklar, Tıbbi Bakteriyoloji, Tıbbi Enfeksiyon Ajanları, Tıbbi Viroloji

Laman MAMEDOVA

Hayvan Sağlığı Ekonomisi ve İşletmeciliği

Hasan KARA

Acil Tıp

Abdullah TUNÇEZ

Kardiyoloji

Melike EMİROĞLU

Çocuk Bulaşıcı Hastalıkları

Atilla CAN

Göğüs Cerrahisi

Nejat ÜNLÜKAL

Histoloji ve Embriyoloji

Dilek YILMAZ ÇİFTDOĞAN

Çocuk Bulaşıcı Hastalıkları

Gülcan SAYLAM KURTİPEK

Dermatoloji

Nilsel OKUDAN

Tıbbi Fizyoloji, Sistem Fizyolojisi, Egzersiz Fizyolojisi

Gökhan GÜNGÖR

Gastroenteroloji ve Hepatoloji, İç Hastalıkları

Sinan SARI

Çocuk Gastroenterolojisi

Hakan KARABAĞLI

Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirurji), Sağlık Bilimleri

Pınar TUNÇ TUNA

Cerrahi Hastalıklar Hemşireliği

Şebnem YOSUNKAYA

Göğüs Hastalıkları, Sağlık Bilimleri

Hilal ARIKOĞLU

Hücre Metabolizması, Kanser Biyolojisi, Genetik

Kamil Hakan DOĞAN

Toksikoloji , Adli Tıp, Tıbbi Biyokimya ve Metabolomik, Tıbbi ve Sağlık Hukuku, Adli Kimya

Ömer Faruk ÇİÇEK

Kalp ve Damar Cerrahisi, Sağlık Bilimleri

Rafiye CİFTCİLER

Hematoloji, İç Hastalıkları, Hematolojik Tümörler, Sağlık Bilimleri

Mehmet KULHAN

Kadın Hastalıkları ve Doğum

Recep AYGÜL

Nöroloji ve Nöromüsküler Hastalıklar

İlhan ECE

Cerrahi Onkoloji, Gastroenteroloji Cerrahisi, Genel Cerrahi

Jalil Ibrahim ALEZZİ

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan

Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR

Epigenetik , Gen Haritalaması, Gen İfadesi, Tıbbi Genetik (Kanser Genetiği hariç), Kanser Genetiği, Sağlık Bilimleri

Kemal EROL

Romatoloji ve Artrit

Bahattin Kerem AYDIN

Cerrahi Onkoloji, Ortopedi, Sağlık Bilimleri

Hülya TÜRKAN

Anesteziyoloji

Banu TURGUT ÖZTÜRK

Göz Hastalıkları ve Göz Ölçümleri

Kemal Macit HİSAR

Kamu Yönetimi, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği, Sağlık Bilimleri

Zekeriya TOSUN

El Cerrahisi, Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi

Kamile MARAKOĞLU

Aile Hekimliği

İlhan ÇİFTCİ

Çocuk Cerrahisi, Sağlık Bilimleri

Mert Can ONGUN

Tıbbi Farmakoloji

Memduha AYDIN

Psikiyatri

Çağdaş ELSÜRER

Kulak Burun Boğaz

Tamer SEKMENLİ

Çocuk Cerrahisi, Sağlık Bilimleri Eğitimi ve Program Geliştirme: Tıp, Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri, Sağlık Bilimleri

Pınar KARABAĞLI

Patoloji , Kanser Genetiği, Duyusal Sistemler

Mursel DUZOVA

Radyoterapi

Halil Haldun EMİROĞLU

Çocuk Gastroenterolojisi

Farise YILMAZ

Nükleer Tıp

Sosyal Medya Editörü

İrem AÇILAN

Analitik Biyokimya, Tıbbi Biyokimya - Amino Asitler ve Metabolitler

Makale Dosyaları

Tam Metin

Genel Tıp Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

PRECISION NUTRITION IN CERTAIN SITUATIONS THAT POSE A RISK OF MALNUTRITION: A COMPREHENSIVE REVIEW

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

MALNUTRİSYON RİSKİ OLUŞTURAN BAZI DURUMLARDA HASSAS BESLENME : KAPSAMLI BİR İNCELEME

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Kaynak Göster

Amaç ve Kapsam

Yazım Kuralları

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Ücret Politikası

Dizinler

Atıf Dizinleri

Scopus

TR Dizin

Diğer Dizinler

Scopus

ProQuest | Ulrich’s Periodicals Directory

ERIH PLUS

CAB Abstracts/Global Health

DOAJ: Directory of Open Access Journals

EBSCO - Academic Search Alumni Edition

EBSCO - Academic Search Main Edition

EBSCO - Academic Search Premier

EBSCO - Academic Search Complete

EBSCO - Academic Search Elite

EBSCO - Academic Search Ultimate

TR Dizin

Dergi Kurulları

Selçuk Üniversitesi Adına İmtiyaz Sahibi

Baş Editör

Editör Yardımcıları

ALAN EDİTÖRLERİ

ETHICAL EDITOR | ETİK EDİTÖRÜ

STATISTICS EDITOR | İSTATİSTİK EDİTÖRÜ

SECTION EDITORS | BÖLÜM EDİTÖRLERİ

Sosyal Medya Editörü