Derleme

Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar

Cilt: 31 Sayı: 3 20 Eylül 2021
Melike Işık , Süeda Yılmaz , Cihat Özgüncü , Furkan Topbaş , Duran Özkan , Ömer Ildız , Sevde Tekneci , Ayşenur Ersoy , Seda Özaltın , Buket Kuruçay , Şerefnur Öztürk *
PDF İndir
TR EN

Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar

Öz

Dünya Sağlık Örgütü tarafından 11 Mart 2019’da pandemi olarak kabul edilen COVID-19 hastalığının pandeminin ilk döneminde öncelikle solunum yollarını etkileyen ve ciddi akut solunum yetmezliğine (SARS) neden olan bir viral enfeksiyon olduğu kabul edilmiştir. Zaman içinde vasküler sistemler başta olmak üzere diğer organ sistemlerini ve en önemlisi de diğer sistemlerle beraber nörolojik sistemleri ve hatta bazen sadece nörolojik sistemleri etkilediği ortaya konmuştur. Ciddi semptomu olmayan hastalarda bile koku alma kaybı sık olarak görülmekte olup bazı hastalarda ilk veya tek belirti olabilmektedir. Viral enfeksiyonun iyileşmesine rağmen koku alma fonksiyonunun aynı hızla kazanılamaması yaşam kalitesini etkileyen önemli bir nörolojik tutulumdur. Dünyada pandemi sürecinde vaka bildirimleri ve klinik verilerin analizleri ile hızlı bilgi akışı devam etmektedir. Bu yazıda literatür incelemesi ile dünyada bildirilen nörolojik tutulumlar ışığında kranial sinir tutulumları, serebrovasküler hastalıklar ve inme, ansefalit, epilepsi, Guillain Barré sendromu, psikiyatrik bozukluklar ile ilgili güncel bilgilerin paylaşılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

COVID-19, Nöroloji, Serebrovasküler hastalıklar, Epilepsi, Pandemi

Kaynakça

  1. GBD 2016 Neurology Collaborators. Global, regional, and national burden of neurological disorders, 1990–2016: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2016. Lancet Neurol 2019; 18: 439–58.
  2. Carroll WM. The global burden of neurological disorders. Lancet Neurol 2019;18(5):418-419.
  3. Sellner J, Taba P, Öztürk S, Helbok R. The need for neurologists in the care of COVID-19 patients. Eur J Neurol. 2020 Apr 23:10.1111/ene.14257.
  4. Román GC, Spencer PS, Reis J, Buguet A, Faris MEA, Katrak SM, et al. WFN Environmental Neurology Specialty Group. The neurology of COVID-19 revisited: A proposal from the Environmental Neurology Specialty Group of the World Federation of Neurology to implement international neurological registries. J Neurol Sci. 2020 May 7;414:116884.
  5. Öztürk Ş. COVID-19 ve Nöroloji. Turk J Neurol 2020;26:109-111
  6. Román GC, Reis J, Spencer PS, Buguet A, Öztürk S, Wasay M; World Federation of Neurology Environmental Neurology Specialty Group. COVID-19 international neurological registries. Lancet Neurol. 2020 Jun;19(6):484-485. doi: 10.1016/S1474-4422(20)30148-4. Epub 2020 May 26. PMID: 32470417; PMCID: PMC7250559.
  7. Moro E, Priori A, Beghi E, Helbok R, Campiglio L, Bassetti CL, et al. EAN core COVID-19 Task Force. The international EAN survey on neurological symptoms in patients with COVID-19 infection. Eur J Neurol. 2020 Jun 17:10.1111
  8. Chen N, Zhou M, Dong X, et al. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet 2020;395:507–13.
  9. Huang C, Wang Y, Li X, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. The Lancet 2020; 395(10223): 497-506.
  10. Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, et al. Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients With 2019 Novel Coronavirus-Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA 2020; Mar 17;323(11):1061-1069.

Kaynak Göster

APA
Işık, M., Yılmaz, S., Özgüncü, C., Topbaş, F., Özkan, D., Ildız, Ö., Tekneci, S., Ersoy, A., Özaltın, S., Kuruçay, B., & Öztürk, Ş. (2021). Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar. Genel Tıp Dergisi, 31(3), 313-320. https://doi.org/10.54005/geneltip.981023
AMA
1.Işık M, Yılmaz S, Özgüncü C, vd. Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar. Genel Tıp Derg. 2021;31(3):313-320. doi:10.54005/geneltip.981023
Chicago
Işık, Melike, Süeda Yılmaz, Cihat Özgüncü, vd. 2021. “Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar”. Genel Tıp Dergisi 31 (3): 313-20. https://doi.org/10.54005/geneltip.981023.
EndNote
Işık M, Yılmaz S, Özgüncü C, Topbaş F, Özkan D, Ildız Ö, Tekneci S, Ersoy A, Özaltın S, Kuruçay B, Öztürk Ş (01 Eylül 2021) Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar. Genel Tıp Dergisi 31 3 313–320.
IEEE
[1]M. Işık vd., “Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar”, Genel Tıp Derg, c. 31, sy 3, ss. 313–320, Eyl. 2021, doi: 10.54005/geneltip.981023.
ISNAD
Işık, Melike - Yılmaz, Süeda - Özgüncü, Cihat - Topbaş, Furkan - Özkan, Duran - Ildız, Ömer - Tekneci, Sevde v.dğr. “Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar”. Genel Tıp Dergisi 31/3 (01 Eylül 2021): 313-320. https://doi.org/10.54005/geneltip.981023.
JAMA
1.Işık M, Yılmaz S, Özgüncü C, Topbaş F, Özkan D, Ildız Ö, Tekneci S, Ersoy A, Özaltın S, Kuruçay B, Öztürk Ş. Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar. Genel Tıp Derg. 2021;31:313–320.
MLA
Işık, Melike, vd. “Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar”. Genel Tıp Dergisi, c. 31, sy 3, Eylül 2021, ss. 313-20, doi:10.54005/geneltip.981023.
Vancouver
1.Melike Işık, Süeda Yılmaz, Cihat Özgüncü, Furkan Topbaş, Duran Özkan, Ömer Ildız, Sevde Tekneci, Ayşenur Ersoy, Seda Özaltın, Buket Kuruçay, Şerefnur Öztürk. Covid-19 ve Nörolojik Bozukluklar. Genel Tıp Derg. 01 Eylül 2021;31(3):313-20. doi:10.54005/geneltip.981023