Derleme

AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Cilt: 51 Sayı: 3 31 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Öz

Aktif ve akıllı ambalajlama teknolojileri, gıda ürünlerinde raf ömrünün uzatılması, kalite değişimlerinin izlenmesi ve gıda güvenliğinin artırılması amacıyla geliştirilen yenilikçi teknolojiler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Bu ambalaj sistemlerinin sensörler, RFID tabanlı etiketler ve gerçek zamanlı veri izleme altyapılarıyla bütünleştirilmesi, gıda tedarik zincirinde izlenebilirliğin güçlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Bununla birlikte, veri paylaşımının standardizasyonu, bilgi güvenliği, maliyet etkinliği ve teknik uyumluluk gibi hususlar, yaygın uygulamanın önünde yer alan temel kısıtlar olarak öne çıkmaktadır. Bu derleme çalışması, aktif ve akıllı ambalajlarda kullanılan antimikrobiyal, antioksidan ve tazelik indikatörü gibi fonksiyonel bileşenler ile dijital izlenebilirlik sistemlerinin gıda güvenliği üzerindeki etkilerini kapsamlı biçimde değerlendirmektedir. Mevcut literatür, bu entegrasyonun yalnızca kontaminasyonun erken tespiti ve geri çağırma süreçlerinin etkinliğini artırmakla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda gıda sahteciliğinin önlenmesi, sürdürülebilirliğin desteklenmesi, risk yönetiminin geliştirilmesi ve tüketici güveninin artırılması açısından da kritik bir rol üstlendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Gıda Dergisi Editörlüğü’ne, “Aktif ve Akıllı Ambalaj Teknolojilerinde İzlenebilirlik Uygulamalarının Gıda Güvenliği Üzerindeki Etkileri” başlıklı çalışmamızın bilimsel değerlendirme sürecine alınabilmesi için talep edilen etik değerlendirme bilgilendirmesi kapsamında, çalışmanın içeriği ve yürütülme biçimi aşağıda sunulmuştur. Söz konusu çalışma; insan veya hayvan denekleri üzerinde herhangi bir deneysel işlem, biyomedikal müdahale, klinik uygulama, anket, görüşme, gözlem veya kişisel veri içeren bir çalışma içermemektedir. Çalışma kapsamı tamamen: • bilimsel literatür taraması, • ulusal ve uluslararası mevzuat değerlendirmesi, • ambalaj teknolojileri, izlenebilirlik uygulamaları ve gıda güvenliği üzerine yapılan yayınların analizi, • ticari ve teknik uygulamaların akademik çerçevede incelenmesi gibi sekonder (ikincil) veri kaynaklarına dayanmaktadır. Çalışma sırasında hiçbir şekilde deneysel canlı materyal kullanılmamış, herhangi bir biyolojik örnek toplanmamış ve etik kurul kararı gerektiren bir yöntem uygulanmamıştır. Bu doğrultuda, çalışmanın niteliği gereği etik kurul izni gerektirmediğine ilişkin değerlendirme yapılmış ve ilgili mevzuat çerçevesinde çalışma etik kurul onayından muaf kabul edilmiştir. Bu belge, çalışmanın yürütüldüğü kurumun bilgisi dâhilinde hazırlanmış olup Gıda Dergisi’ne sunulmak üzere düzenlenmiştir. Bilgilerinize sunar, gereğini rica ederiz. Saygılarımızla, Yazarlar: 1. Tansu YILDIRIM AYAYDIN 2. Doç. Dr. Tuğba DURSUN ÇAPAR

Kaynakça

  1. Abedi-Firoozjah, R., Ahmadi, N., Valaee, S., Zamanpour, S., Moradiyan, M. H., Bahramian, B., & Sadeghi, E. (2025). Unlocking the potential of cyclodextrin/metal–organic frameworks in food packaging systems: an exclusive review on the latest trends. Food and Bioprocess Technology, 18(6), 5010-5037.
  2. Aday, M.S., Caner, C., Rahvalı, F. (2011). Effect of oxygen and carbon dioxide absorbers on strawberry quality. Postharvest Biology and Technology, 62(2), 179-187.
  3. Ahmed, I., Lin, H., Zou, L., Brody, A.L., Li, Z., &, Lv, L. (2017). A comprehensive review on the application of active packaging technologies to muscle foods. Food Control, 82, 163-178.
  4. Ahmed, I., Lin, H., Zou, L., Li, Z., Brody, A. L., & Sun, L. (2018). An overview of smart packaging technologies for monitoring safety and quality of meat and meat products. Packaging Technology and Science, 31(7), 449-471.
  5. Ahvenainen, R. (Ed.). (2003). Novel food packaging techniques. Elsevier.
  6. Al Shboul, AM, Ketabi, M., Mechael, SS, Nyayachavadi, A., Rondeau‐Gagné, S., & Izquierdo, R. (2023). IoT Gıda Ambalaj Uygulamaları için Baskılı, Esnek, Tek Kullanımlık In2O3 NPs Tabanlı Sensör ile Oda Sıcaklığında ppb Seviyelerinde Hidrojen Sülfür Gazı Tespiti. Gelişmiş Malzeme Teknolojileri, 8 (2), 2201086.
  7. Alam, A. U., Rathi, P., Beshai, H., Sarabha, G. K., Deen, M. J. (2021). Fruit quality monitoring with smart packaging. Sensors, 21(4), 1509.
  8. Ali, I., Arslan, A., Tarba, S., Mainela, T. (2023). Supply chain resilience to climate change inflicted extreme events in agri-food industry: The role of social capital and network complexity. International Journal of Production Economics, 264, 108968.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Ambalajlama, Saklama ve İşleme

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2025

Kabul Tarihi

17 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 51 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yıldırım Ayaydin, T., & Dursun Capar, T. (2026). AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Gıda, 51(3), 555-582. https://doi.org/10.15237/gida.GD26004
AMA
1.Yıldırım Ayaydin T, Dursun Capar T. AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. GIDA. 2026;51(3):555-582. doi:10.15237/gida.GD26004
Chicago
Yıldırım Ayaydin, Tansu, ve Tugba Dursun Capar. 2026. “AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Gıda 51 (3): 555-82. https://doi.org/10.15237/gida.GD26004.
EndNote
Yıldırım Ayaydin T, Dursun Capar T (01 Mayıs 2026) AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. Gıda 51 3 555–582.
IEEE
[1]T. Yıldırım Ayaydin ve T. Dursun Capar, “AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”, GIDA, c. 51, sy 3, ss. 555–582, May. 2026, doi: 10.15237/gida.GD26004.
ISNAD
Yıldırım Ayaydin, Tansu - Dursun Capar, Tugba. “AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Gıda 51/3 (01 Mayıs 2026): 555-582. https://doi.org/10.15237/gida.GD26004.
JAMA
1.Yıldırım Ayaydin T, Dursun Capar T. AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. GIDA. 2026;51:555–582.
MLA
Yıldırım Ayaydin, Tansu, ve Tugba Dursun Capar. “AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ”. Gıda, c. 51, sy 3, Mayıs 2026, ss. 555-82, doi:10.15237/gida.GD26004.
Vancouver
1.Tansu Yıldırım Ayaydin, Tugba Dursun Capar. AKTİF AMBALAJLAMA UYGULAMALARI VE AKILLI AMBALAJ TEKNOLOJİLERİ İLE İZLENEBİLİRLİK UYGULAMALARININ GIDA GÜVENLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ. GIDA. 01 Mayıs 2026;51(3):555-82. doi:10.15237/gida.GD26004

by-nc.png       GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.