GREYFURT KABUĞU (Citrus paradisi) EKSTRAKTI İLAVESİNİN ÇİĞ DEPOLANMIŞ DANA HAMBURGER KÖFTELERİN OKSİDATİF STABİLİTESİ, FİZİKOKİMYASAL VE TEKSTÜREL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ
Öz
Bu çalışmada, çiğ dana hamburger köftelerinde liyofilize greyfurt kabuğu ekstraktı (GKE) ve bütillenmiş hidroksitoluen (BHT) kullanımının oksidatif stabilite, fizikokimyasal ve tekstürel özellikler üzerindeki etkileri 6 günlük soğuk depolama (4℃) süresince incelenmiştir. Araştırma kapsamında; herhangi bir katkı içermeyen kontrol grubu, sentetik antioksidan içeren %0.01 BHT grubu ve doğal antioksidan etkisini test etmek amacıyla iki farklı konsantrasyonda hazırlanan %0.5 GKE ile %1.0 GKE grupları olmak üzere toplam dört farklı deneme grubu oluşturulmuştur. GKE ilavesi, kontrol ve BHT gruplarına kıyasla lipit hidroperoksit (LPO), tiyobarbitürik asit reaktif maddeler (TBARS) ve karbonil değerlerini önemli ölçüde düşürerek (P<0.05) protein ve lipit oksidasyonunu sınırlandırmıştır. Ayrıca GKE kullanımı pH, sertlik ve sakızımsılık değerlerinde düşüşe; L*, a* ve b* renk değerlerinde ise artışa neden olmuştur (P<0.05). Kimyasal kompozisyon ve diğer tekstürel özellikler üzerinde ise genel olarak belirgin bir değişim gözlenmemiştir (P>0.05). Sonuçlar, GKE’nin oksidatif stabiliteyi iyileştirmede etkili bir doğal antioksidan potansiyeline sahip olduğunu ve GKE konsantrasyonu arttıkça antioksidan etkinin artış gösterdiğini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Abd El-Khalek, H. H. & Zahran, D. A. (2013). Utilization of fruit by-product in ground meat preservation. Food Science and Quality Management, 11, 49-60.
- Abdel-Naeem, H. H., Elshebrawy, H. A., Imre, K., Morar, A., Herman, V., Pa℃calău, R. & Sallam, K. I. (2022). Antioxidant and antibacterial effect of fruit peel powders in chicken patties. Foods, 11(3), 301.
- AOAC (1990). Official Methods of Analyses. Association of Official Analytical Chemist. IAC, Arlington, VA, USA. AOAC. (1997). Association of official analytical chemists. In W. Horwitz(Ed.), Official methods of analysis (15th ed.). AOAC International.
- Amaral, A. B., Silva, M. V. D. & Lannes, S. C. D. S. (2018). Lipid oxidation in meat: mechanisms and protective factors–a review. Food Science and Technology, 38(Suppl. 1), 1-15.
- Ashour, M. M. S., Moawad, R. K. & Bareh, G. F. (2013). Quality enhancement and shelf-life extension of raw beef patties formulated with lactate/thyme essential oil during refrigerated storage. Journal of Applied Sciences Research, 9(13), 6699-6709.
- Ashraf, H., Iahtisham-Ul-Haq, Butt, M. S., Nayik, G. A., Ramniwas, S., Damto, T. & Ansari, M. J. (2024). Phytochemical and antioxidant profile of citrus peel extracts in relation to different extraction parameters. International Journal of Food Properties, 27(1), 286-299.
- Azmir, J., Zaidul, I. S. M., Rahman, M. M., Sharif, K. M., Mohamed, A., Sahena, F. & Omar, A. K. (2013). Techniques for extraction of bioactive compounds from plant materials: A review. Journal of Food Engineering, 117(4), 426-436.
- Babaoğlu, A. S., Ainiwaer, T., Özkan, H. & Karakaya, M. (2022). Grapefruit and pomelo peel extracts as natural antioxidants for improved storage stability of Turkey patties during refrigerated storage. Journal of Food Science and Technology, 59(10), 4067-4074.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Et Teknolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Azim Şimşek
*
0000-0002-7570-0832
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
21 Temmuz 2026
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
11 Nisan 2026
Kabul Tarihi
12 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 51 Sayı: 4
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.