FENOLİK MADDE GİDERİMİ ÖN İŞLEMİNİN FINDIK KÜSPESİ PROTEİNLERİNDE YAPISAL, FONKSİYONEL VE İN VİTRO SİNDİRİLEBİLİRLİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİLERİ
Öz
Bu çalışmada fındık küspesine bir organik çözücü (etil alkol) ile uygulanan fenolik madde giderimi ön işleminin, alkali ekstraksiyon-izoelektrik noktada çöktürme yöntemi ile elde edilen proteinlerin yapısal, fonksiyonel ve sindirilebilirlik özellikleri üzerindeki etkilerini zamana bağlı olarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, 10 saatlik fenolik madde giderimi sonucunda toplam fenolik madde miktarında %74’lük bir azalma sağlanırken, protein saflığı %85.53'ten %97.22'ye yükselmiştir. Proteinlerin beyazlık değerlerinde belirgin bir artış kaydedilmiştir. Yapısal analizler, fenoliklerin uzaklaştırılmasının alfa heliks oranını düşürüp beta tabaka yapılarını artırarak protein konformasyonunu değiştirdiğini, 2 saatlik ön işlemin protein yapısını açarak yüzey hidrofobitesini maksimuma çıkardığını ancak daha uzun sürelerin proteinlerin yeniden katlanmasına veya agregasyonuna yol açtığını göstermiştir. Fenolik madde giderimiyle protein çözünürlüğü (%43.97-%50.24) ve su tutma kapasitesi (2.47-2.68 g/g) 4. saatte en yüksek seviyelerine ulaşırken, köpük oluşturma kapasitesi (%14.44’ten %78.89’a; 8. saat) ve yağ tutma kapasitesi (2.01-2.21 g/g; 10. saat) artış göstermiştir. Emülsiyon aktivite indeksi (28.53-22.20 m2/g) düşüş gösterse de emülsiyon stabilitesi 27.49’dan 46.98 dakikaya yükselmiştir. In vitro sindirilebilirlik analizlerinde ise kontrol grubuna kıyasla fenolik madde giderimi arttıkça protein sindirilebilirliği oranında bir azalma gözlenmiştir. Sonuç olarak, fenolik madde giderimi fındık proteini kalitesini renk ve fonksiyonellik açısından geliştirirken, besinsel verimlilik ile teknolojik performans arasında optimum bir denge kurulması için ön işlem süresinin önemli bir parametre olduğu ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aider, M., Ndiaye, M.&Karim, A. (2023). Optimization of canola meal bleaching by hydrogen peroxide, protein extraction and characterization of their functional properties, Future Foods, 8, 100282.
- Alu'datt, M. H., Rababah, T., Ereifej, K., Brewer, S.&Alli, I. (2013). Phenolic-protein interactions in oilseed protein isolates, Food Research International, 52(1), 178-84.
- Atalar, I., Elen, H., Gul, O., Kurt, A., Aksu, M. I.&Konar, N. (2026). High-pressure homogenization and pH-shifting modification of hazelnut protein isolates: Functional enhancement, allergenicity reduction, and probiotic microencapsulation performance, Journal of the Science of Food and Agriculture, 106(11), 6385-6379.
- Atalar, I., Sari, T., Elen, H., Kurt, A., Goztok, S. P., Ozgecen, A. B.&Konar, N. (2025). Maillard reaction-based conjugation of hazelnut protein isolate with sodium alginate: structural and functional insights, Food Research International, 221, 117508.
- Berrazaga, I., Micard, V., Gueugneau, M.&Walrand, S. (2019). The Role of the Anabolic Properties of Plant- versus Animal-Based Protein Sources in Supporting Muscle Mass Maintenance: A Critical Review. Nutrients, 11(8), 1825.
- Bhavana, M. R., Hegde, K. R., Buvaneswaran, M., Sinija, V. R., Rawson, A.&Hema, V. (2025). The effect of co-precipitation and high-pressure treatment on functional and structural properties of millet and moringa protein, Food Chemistry, 471, 142773.
- Boukid, F., Rosell, C. M., Rosene, S., Bover-Cid, S.&Castellari, M. (2022). Non-animal proteins as cutting-edge ingredients to reformulate animal-free foodstuffs: Present status and future perspectives, Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 62(23), 6390-420.
- Cai, Y.-h., Li, M.-n., Xu, H.-y., Huang, F., Zhao, Y.-x., Zhang, J.-h., &Zeng, X.-A. (2026). Advanced physical-based techniques for the extraction and modification of plant protein: mechanisms, functions, and applications, Food Chemistry, 499, 147249.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gıda Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
24 Eylül 2026
Yayımlanma Tarihi
-
Gönderilme Tarihi
11 Mayıs 2026
Kabul Tarihi
29 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.