EN
TR
Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi
Öz
Katalazlar, hidrojen peroksiti su ve oksijene dönüştüren, antioksidan metalloenzimler grubuna dahil, hücre ömrünün uzamasına önemli katkıları olduğu bilinen enzimlerdir. Gıdalarda, gerek tek başlarına süt pastörizasyonunda ve peynir yapımında, gerekse glukoz oksidaz ile beraber glukoz içermeyen diyetetik içecekler, fruktoz içermeyen invert şeker ve glukoz içermeyen maltoz üretiminde kullanılmaktadırlar. Son yıllarda hidrojen peroksitin endüstride kullanımının artması, ekonomik ve oldukça kararlı katalaz enziminin üretilmeye çalışılmasını gerekli kılmıştır. Katalaz enziminin fonksiyonel ve yapısal karakterizasyonu uzun yıllardır çalışılmış olmasına rağmen halen enzimin bilinmeyen karakteristik özellikleri ortaya çıkmaktadır. Örneğin, termofilik bir mantar olan Scytalidium thermophilum’un büyümeye bağlı olarak sürekli (konstitütif) bir şekilde ürettiği katalaz, hidrojen peroksit yokluğunda fenol oksidaz aktivitesi de göstermektedir. Bu özelliğin keşfi ile birlikte, insan da dâhil çok farklı organizmaların katalazlarında değişen oranlarda oksidaz aktivitesi olduğu belirlenmiştir. Katalazlar üzerine yaklaşık yüz yıldır çalışıldığı halde, bu enzimlerin peroksitten bağımsız ikincil oksidaz aktivitesi literatürde yeni bir bulgudur. Katalazın oksidaz aktivitesinin etkinliğini arttırmak için üç boyutlu yapısının protein mühendisliği ile değiştirilmesi çalışmalarına başlanmıştır. Bu şekilde, tek aşamada hem hidrojen peroksiti hem de oksijeni ortamdan uzaklaştırabilecek maliyeti düşük ve yüksek verimli katalazların üretilmesi olasılığı, bu enzimlerin araştırılmasında yepyeni ufuklar açmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 33, 34, 35 34, 35 Sanayisi A. niger A. niger A. niger, M. lysodeikticus A. niger 37 A. niger 37 A. niger, M. lysodeikticus A. niger
- A. niger 37 50 50 51 Tekstil Sanayisi A. niger A. niger A. niger
- oksidaz, hekzokinaz, lipaz, peroksidaz, süperoksit dismutaz gibi birçok enzimi içeren çimen suyu ticari olarak satılmakta ve yaygın olarak kullanılmaktadır (46). Son yıllarda katalazın saç beyazlamasını geciktirici özelli¤i keflfedilmifl ve bu amaçla tablet halde üretilen katalazlar piyasadaki yerini almıfltır (47). SONUÇ VE ÖNERİLER
- Chelikani P, Fita I, Loewen PC. 2004. Diversity of structures and properties among catalases. Cell Mol Life Sci, 61, 192-208.
- Switala J, Loewen PC. 2002. Diversity of properties among catalases. Arch Biochem Biophys, 401, 145-154.
- Zamocky M, Furtmüller PG, Obinger C. 2008. Evolution of catalases from bacteria to humans. Antioxid Redox Signal, 10, 1527-1548.
- Bhaskar B, Lad L, Poulos TL. 2006. Iron: Heme proteins, peroxidases, catalases and catalase- peroxidases. In: Encyclopedia of inorganic chemistry, King RB (chief ed), J. Wiley & Sons, New York, NY, pp. 1-21.
- Stich TA, Whittaker JW, Britt RD. 2010. Multifrequency EPR studies of Manganese catalases provide a complete description of proteinaceous nitrogen coordination. J Phys Chem, 114, 14178-14188.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Nisan 2013
Gönderilme Tarihi
13 Şubat 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2013 Cilt: 38 Sayı: 2
APA
Yüzügüllü, Y., & Ögel, Z. B. (2013). Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi. Gıda, 38(2), 111-118. https://izlik.org/JA28FY29PU
AMA
1.Yüzügüllü Y, Ögel ZB. Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi. GIDA. 2013;38(2):111-118. https://izlik.org/JA28FY29PU
Chicago
Yüzügüllü, Yonca, ve Zümrüt Begüm Ögel. 2013. “Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi”. Gıda 38 (2): 111-18. https://izlik.org/JA28FY29PU.
EndNote
Yüzügüllü Y, Ögel ZB (01 Nisan 2013) Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi. Gıda 38 2 111–118.
IEEE
[1]Y. Yüzügüllü ve Z. B. Ögel, “Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi”, GIDA, c. 38, sy 2, ss. 111–118, Nis. 2013, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28FY29PU
ISNAD
Yüzügüllü, Yonca - Ögel, Zümrüt Begüm. “Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi”. Gıda 38/2 (01 Nisan 2013): 111-118. https://izlik.org/JA28FY29PU.
JAMA
1.Yüzügüllü Y, Ögel ZB. Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi. GIDA. 2013;38:111–118.
MLA
Yüzügüllü, Yonca, ve Zümrüt Begüm Ögel. “Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi”. Gıda, c. 38, sy 2, Nisan 2013, ss. 111-8, https://izlik.org/JA28FY29PU.
Vancouver
1.Yonca Yüzügüllü, Zümrüt Begüm Ögel. Çift Aktiviteli Katalaz-Fenol Oksidazının ve Diğer Katalazların Gıda Sanayisindeki Önemi. GIDA [Internet]. 01 Nisan 2013;38(2):111-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28FY29PU
GIDA Dergisi Creative Commons Atıf-Gayri Ticari 4.0 (CC BY-NC 4.0) Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.