Iron Deficiency and Iron Fortified Dariry Products (Turkish with English Abstract)

Öz

Iron which is an essential element in animal and human nutrition, is involved in various biological functions like the transportation, storage and utilization of oxygen by the red cells of the blood and redox processes. Iron deficiency is considered to be the commonest worldwide nutritional deficiency and affects approximately 20% of the world population. Iron deficiency is usually the result of unsufficient dietary intake of iron, poor utilization of iron from ingested food, or a combination of the two. In its advanced stages, iron deficiency leads to anemia, and this is associated in young children with retarted cognitive development, and in pregnant women with an increased risk of premature childbirth and maternal death. Milk and dairy products are rich in many nutrients whereas poor in iron. As iron in the body is taken by the diet, iron fortification of milk and dairy products can be an effective solution for increasing iron intake of the population. As iron fortification of milk and dairy products induces several biophysicochemical modifications, fortification process should affect nutrients of dairy products at minimum level.

Anahtar Kelimeler

• Iron, iron deficiency, fortification, dairy products  

Demir Eksikliği ve Süt Ürünlerinin Demirce Zenginleştirilmesi

Öz

İnsan ve hayvan beslenmesinde esansiyel bir element olan demir; oksijenin kırmızı kan hücreleri tarafından taşınımı, depolanması ve kullanımı ile redoks prosesleri gibi birçok biyolojik fonksiyonda görev alır. Demir eksikliği dünyada en sık görülen besin öğesi eksikliği olup dünya populasyonunun %20’sini etkilemektedir. Demir eksikliği genellikle demirin diyetetik olarak yetersiz alımı, tüketilen gıdadaki demirden yeterince yararlanılamaması veya her ikisinin birlikte görülmesi gibi durumlarda ortaya çıkar. Hastalığın ileriki dönemlerinde demir eksikliği anemiye sebep olur ki bu durum; küçük çocukların gelişimlerinin olumsuz yönde etkilenmesine, hamile bayanların ise prematüre bebek dünyaya getirmelerine ve anne ölümlerine sebep olabilir. Birçok besin öğesi bakımından zengin olan süt ve ürünleri demir bakımından nispeten fakirdir. Vücuttaki tüm demirin diyetten sağlandığı düşünüldüğünde süt ve ürünlerinin demirce zenginleştirilmesi populasyonun demir alımının arttırılmasında etkin bir çözüm olarak düşünülebilmektedir. Süt ve ürünlerinin demirce zenginleştirilmesi bazı biyofizikokimyasal modifikasyonlara sebep olduğundan, zenginleştirme prosesini mümkün olduğunca süt ve ürünlerinin içerdiği besin öğelerine minimum düzeyde etki edecek şekilde gerçekleştirmek gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Demir, demir eksikliği, zenginleştirme, süt ürünleri