Araştırma Makalesi

Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım

Cilt: 10 Sayı: 22 18 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım

Öz

Öz Yenilikçilik, günümüz işletmelerinin sürdürülebilir rekabet avantajı elde etmesinde temel stratejik araçlardan biri olarak kabul edilmektedir. Buna rağmen yenilikçi firmaların nasıl tanımlanacağı ve değerlendirileceği konusunda literatürde tam bir görüş birliği bulunmamaktadır. Mevcut çalışmaların önemli bir bölümü yenilikçiliği çok boyutlu ölçekler ve toplamsal modeller aracılığıyla açıklamakta ve yenilikle ilişkili boyutların düzeyi arttıkça yenilik performansının da artacağını varsaymaktadır. Bu çalışma, söz konusu varsayımın her zaman geçerli olmadığını ileri sürmektedir. Yakın dönemdeki ampirik bulgular, yüksek Ar-Ge harcaması ile yüksek yenilikçilik arasında beklenen pozitif ilişkinin bulunmadığını ve patent sahibi firmaların kısa vadede finansal performanslarının düşük ancak istihdam ve ihracat performanslarının yüksek olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, yenilik performansının yalnızca yenilikle ilişkili unsurların miktarıyla değil, bu unsurlar arasındaki uyumla açıklanabileceğini göstermektedir. Bu çalışmada yenilikçi firmaları açıklamak amacıyla Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu Modeli adı verilen konfigürasyonel bir yaklaşım önerilmektedir. Model iki temel kavram üzerine kurulmaktadır: Stratejik Yenilik Niyeti ve Yenilik İcrası. Çalışmanın temel iddiası, yenilik performansının bu iki boyutun bağımsız etkilerinden çok aralarındaki uyum tarafından belirlendiğidir. Bu doğrultuda dört firma tipolojisi önerilmektedir: Atıl Firmalar, Uyumlayıcı Uygulayıcılar, Sembolik Yenilikçiler ve Çevik Yenilik Liderleri. Çalışma, yenilikçilik literatüründe doğrusal yaklaşımlardan konfigürasyonel yaklaşımlara geçişe katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Yenilikçilik, Stratejik Yenilik Niyeti, Yenilik İcrası, Konfigürasyon Teorisi, Firma Tipolojileri

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abrahamson, E. (1996). Management fashion. Academy of Management Review, 21(1), 254-285. https://doi.org/10.5465/amr.1996.9602161572
  2. Adner, R. & Kapoor, R. (2016). Innovation ecosystems and the pace of substitution: Re-examining technology S-curves. Strategic Management Journal, 37(4), 625-648. https://doi.org/10.1002/smj.2363
  3. Ahuja, G., Lampert, C. M., & Novelli, E. (2013). The second face of appropriability: Generative appropriability and its determinants. Academy of Management Review, 38(2), 248-269. https://doi.org/10.5465/amr.2010.0290
  4. Albertsen, R. R. (2025). The legitimacy–commitment paradox in corporate sustainability strategy formulation. Business Strategy and the Environment, 34(3), 2863–2881. https://doi.org/10.1002/bse.4131
  5. Al-Qudah, A. S. & Al-Hawajreh, K. M. (2025). The role of strategic consensus in achieving innovation performance: The mediating role of organizational capabilities in the Social Security Corporation of Jordan. EDPACS. https://doi.org/10.1080/07366981.2025.2602719
  6. Al-Shami, S. A. H., Alsuwaidi, A. K. M. & Akmal, S. (2022). The effect of entrepreneurial orientation on innovation performance in the airport industry through learning orientation and strategic alignment. Cogent Business & Management, 9(1), 1-21. https://doi.org/10.1080/23311975.2022.2095887
  7. Birkinshaw, J., Hamel, G., & Mol, M. J. (2008). Management innovation. Academy of Management Review, 33(4), 825-845. https://doi.org/10.5465/amr.2008.34421969
  8. Boston Consulting Group. (2024). Innovation systems need a reboot: From ambition to impact. https://www.bcg.com/publications/2024/innovation-systems-need-reboot

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

7 Haziran 2026

Kabul Tarihi

7 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 22

Kaynak Göster

APA
Demir, A. Z. (2026). Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 10(22). https://doi.org/10.31006/gipad.1965856
AMA
1.Demir AZ. Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım. GİPAD. 2026;10(22). doi:10.31006/gipad.1965856
Chicago
Demir, Ahmet Zeki. 2026. “Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım”. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 10 (22). https://doi.org/10.31006/gipad.1965856.
EndNote
Demir AZ (01 Ekim 2026) Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 10 22
IEEE
[1]A. Z. Demir, “Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım”, GİPAD, c. 10, sy 22, Eki. 2026, doi: 10.31006/gipad.1965856.
ISNAD
Demir, Ahmet Zeki. “Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım”. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 10/22 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.31006/gipad.1965856.
JAMA
1.Demir AZ. Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım. GİPAD. 2026;10. doi:10.31006/gipad.1965856.
MLA
Demir, Ahmet Zeki. “Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım”. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 22, Ekim 2026, doi:10.31006/gipad.1965856.
Vancouver
1.Ahmet Zeki Demir. Stratejik Yenilik Niyeti-İcra Uyumu: Yenilikçi Firmaları Anlamaya Yönelik Konfigürasyonel Bir Yaklaşım. GİPAD. 01 Ekim 2026;10(22). doi:10.31006/gipad.1965856