İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)

Ahmet Tayfur Akcan

İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)

Öz

Türkiye ekonomisinde cari işlemler açığı en önemli dış ticaret sorunlarından biridir. İhracat hacmi ve ihracat gelirleri arasındaki oranı ifade eden ihracat değer endeksi cari açığın kapatılmasında önemli rol oynamaktadır. Çalışmada ihracat değer endeksi ile yatırımlar arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu kapsamda 1982-2017 yılları arası yıllık ihracat değer endeksi, kamu yatırımlarının gayri safi yurtiçi hasılaya oranı ve özel yatırımların gayri safi yurt içi hasılaya oranı değişkenleri kullanılmıştır. Değişkenler önce Augmented Dickey Fuller Birim Kök Testi ile birim kökten arındırılarak durağan hale getirilmiştir. Ardından değişkenler VAR analizi yarımı ile Granger Nedensellik Testi ve Johansen Eşbütünleşme Testine tabi tutulmuştur. Çalışmada uygulanan Johansen Eşbütünleşme Testine göre; değişkenler uzun dönemde eşbütünleşiktir. Granger Nedensellik Testi sonucuna göre ise; özel yatırımlar ile ihracat değer endeksi arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi mevcuttur. Kamu yatırımları ile özel yatırımlar veya ihracat değer endeksi arasında ise herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

İhracat Değer Endeksi,Yatırımlar,Eşbütünleşme,Nedensellik

Kaynakça

Acar, M. (2016), “Doğrudan Yabancı Sermayenin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye Örneği”, Kastamonu Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13, 96-105
Adalı, Z. ve Yüksel, S. (2017), “Gelişmekte Olan Ekonomilerde Doğrudan Yabancı Yatırım ve Ekonomik Gelişme Arasındaki Nedensellik İlişkisi”, Marmara İktisat Dergisi, 1(2), 109-118
Aktaş, C. (2009), “Türkiye’nin İhracat, İthalat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Nedensellik Analizi”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18, 35-47
Alagöz M. Erdoğan E. ve Topallı N. (2008), “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Deneyimi 1992-2007” ,Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7, 79-89
Aytaç, A. (2017), “Ekonomik Büyüme-İhracat İlişkisi: 2001-2016 Türkiye Örneği”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 6(4), 214-222
Azazi, H. ve Topkaya, Ö. (2017), “Petrol Fiyatlarındaki Değişikliğin Türkiye İmalat Sanayi ve İstihdamı Üzerindeki Etkileri”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 20(1), 14-26
Bakkal, H. (2016), “Türkiye’de Kamu Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi ve Yeni Kamu Mali Yönetiminin Rolü”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(10), 125-138
Bilgin, C. ve Şahbaz, A. (2009), “Türkiye’de Büyüme ve İhracat Arasındaki Nedensellik İlişkileri”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 177-198

Bozdağlıoğlu, E. Y. ve Özpınar, Ö. (2011), “Türkiye’ye Gelen Doğrudan Yabancı Yatırımların Türkiye’nin İhracat Performansına Etkilerinin Var Yöntemi İle Tahmini”, Dokuzeylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(3), 39-63
Dickey, D. ve Fuller, W. (1979), “Distribution of The Estimators For Autoregressive Time Series With A Unit Root”, Journal of The American Statistical Association, 74, 427 – 431.
Dickey, D. ve Fuller, W. (1981), “Likelihood Ratio Statistics For Autoregressive Time Series With A Unit Root”, Econometrica, 49(4), 1057-1072
Ener, M. Kılıç, C. ve Arıca, F. (2013), “The Effects Of Public And Private Capital Investments on Sectoral Output: A Panel Approach For the Case of Turkey”, International Journal of Business and Social Science, 4(9), 170-178
Engle, R. ve Granger, C. (1987), “Co-İntegrationand Error Correction: Representation, Estimation and Testing”, Journal of Econometrica, 251-276
Genç, M. C., Değer M. K. ve Berber, M. (2010), “Beşeri Sermaye, İhracat ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Ekonomisi Üzerine Nedensellik Analizi”, Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 5(1), 29-41
Johansen, S. (1988), “Statistical Analysis of Cointegration Vectors”, Journal of Economic Dynamics and Control, 12 (2-3), 231-254.
Kayalıdere K., Kargın S. ve Aktaş H., (2009), “İMKB ve Seçilmiş Avrupa Hisse Senedi Piyasaları Arasındaki Uluslararası Çeşitlendirme Fırsatları”, MÖDAV 2009/4, 89-106
Kaygısız, Durgun, A., Kaya, Göze, D. ve Kösekahyaoğlu, L. (2016), “Türkiye’de Tasarruf, Yatırım, Cari Açık ve Büyüme: 1980-2014 Dönemi Üzerine Bir Nedensellik İlişkisi Analizi”, Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 273-300
Köse, N., Ay, A. ve Topallı, N. (2008), “Döviz Kuru Oynaklığının İhracata Etkisi: Türkiye Örneği (1995-2008)”, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 25-45
Mızırak, Z. ve Üçler, G. (2012). “Türkiye’de Kamu Harcamalarının İktisadi Büyüme Üzerindeki Etkisi (1970-2009)”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11, 42, 179-202
Özcan, B. ve Özçelebi, O. (2013), “İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi Türkiye İçin Geçerli Mi?”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 20(1), 1-14
Sungur, Yaman, D. (2017), “Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Dış Ticaret’in Gayri Safi Yurtiçi Hasıla Üzerine Etkisi: Avrasya Ülkeleri Örneği”, Bulletin of Economic Theory and Analysis, 2(2), 117-133
Şahbaz, A. (2014), “Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”, Niğde Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-12
Şahbaz, A. Buluş, A. ve Kaleci, F. (2016). “Dışa Açıklık, Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Yoksulluk İlişkisi: Türkiye Örneği”, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (4), 1106-1117
Şimşek, M. ve Kadılar, C. (2006), “Döviz Kurundaki Değişkenliğin Türkiye’nin İhracatına Uzun Dönemli Etkisi”, Hacettepe Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 45-68
Tarı, R. ve Yıldırım, D. Ç. (2009), “Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 16(2), 95-105
Yücesan, M. ve Öksüz, M. (2017). “The Place of Turkish Foreign Trade in The Global Economy”, Eurasian Academy of Sciences Eurasian Business and Economics Journal, 11, 174-183

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ahmet Tayfur Akcan ^*
0000-0001-8210-7327
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

4 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

29 Mayıs 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA52SJ37KC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akcan, A. T. (2019). İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017). Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 14(1), 11-18. https://izlik.org/JA52SJ37KC

AMA

1.Akcan AT. İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017). GKD. 2019;14(1):11-18. https://izlik.org/JA52SJ37KC

Chicago

Akcan, Ahmet Tayfur. 2019. “İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 14 (1): 11-18. https://izlik.org/JA52SJ37KC.

EndNote

Akcan AT (01 Temmuz 2019) İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017). Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 14 1 11–18.

IEEE

[1]A. T. Akcan, “İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)”, GKD, c. 14, sy 1, ss. 11–18, Tem. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52SJ37KC

ISNAD

Akcan, Ahmet Tayfur. “İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi 14/1 (01 Temmuz 2019): 11-18. https://izlik.org/JA52SJ37KC.

JAMA

1.Akcan AT. İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017). GKD. 2019;14:11–18.

MLA

Akcan, Ahmet Tayfur. “İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017)”. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, c. 14, sy 1, Temmuz 2019, ss. 11-18, https://izlik.org/JA52SJ37KC.

Vancouver

1.Ahmet Tayfur Akcan. İHRACAT DEĞER ENDEKSİ VE YATIRIM İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1982-2017). GKD [Internet]. 01 Temmuz 2019;14(1):11-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA52SJ37KC