Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve ekonomik büyüme ilişkisi: 1995–2020 Türkiye örneği

Öz

Bu çalışmada 1995–2020 dönemine ait kişi başı gayrisafi yurtiçi hasıla ile sermaye, işgücü ve yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik tüketimi (jeotermal, rüzgâr, biokütle, güneş, biyogaz, hidroelektrik ve atık kaynaklar) değişkeni arasındaki ilişki zaman serisi analiziyle incelenmiştir. Ekonometrik analizde ADF, PP birim kök testleri ile Ziyot-Andrews yapısal kırılmalı birim kök testleri ile serilerin durağan olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ARDL sınır testi ile eşbütünleşme ilişkisinin varlığı test edilmiş ve değişkenlerin uzun dönem ve kısa dönem dinamikleri incelenmiştir. Daha sonra nedensellik ilişkisinin tespitinde ise Toda-Yamamoto nedensellik analizi kullanılmıştır. Eşbütünleşik serilere Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanarak yenilenebilir enerji tüketiminden büyümeye doğru tek yönlü nedensellik olduğu bulunmuştur. Bu doğrultuda yenilenebilir enerji tüketimindeki artışlar ekonomik büyümeyi olumlu etkileyeceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik büyüme
• elektrik tüketimi
• yenilenebilir kaynaklar
• ARDL yaklaşımı
• Toda-Yamamoto nedensellik

The relationship between the use of renewable energy sources and economic growth: Case of Turkey between the years 1995–2020

Öz

This study examines the relationship between gross national product, capital, labor force and the electricity consumption from renewable energy sources (geothermal, wind, biomass, solar, biogas, hydroelectric and waste resources) for the period 1995-2020 by time series analysis. In econometric analysis, ADF, PP unit root tests and Ziyot-Andrews structural break unit root tests suggest that the series are stationary. Besides, the existence of the cointegration relationship was tested with the ARDL bounds test and the long-term and short-term dynamics of the variables were examined. Then, Toda-Yamamoto causality analysis was used to test the causality. By applying the Toda-Yamamoto causality test to the cointegrated series, it was found that there is a one-way causality running from renewable energy consumption to growth. In this respect, it can be said that increase in renewable energy consumption positively affects the economic growth.

Anahtar Kelimeler

• Economic growth
• electricity consumption
• renewable sources
• ARDL approach
• Toda-Yamamoto causality

Kaynakça

1. Benli, H. (2013). Potential of renewable energy in electrical energy production and sustainable energy development of Turkey: Performance and policies. Renewable Energy, 50, 33-46.
2. Dogan, E. (2016). Are shocks to electricity consumption transitory or permanent? Sub- national evidence from Turkey, Utilities Policy, 41,77-84.
3. Mucuk, M. ve Uysal, D. (2009). Türkiye ekonomisinde enerji tüketimi ve ekonomik büyüme. Maliye Dergisi, 157(1), 105-115.