Araştırma Makalesi

Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz

Cilt: 12 Sayı: 3 29 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz

Öz

Günümüz küresel turizm pazarında destinasyon rekabetçiliği, yalnızca sahip olunan çekirdek kaynaklarla değil, bu kaynakların içinde bulunduğu yapısal barış ortamı ve bu ortamın algısal olarak nasıl yönetildiğiyle de şekillenmektedir. Bu çalışma, destinasyon rekabetçiliğinin yapısal bir bileşeni olan barış görünümünün (çatışma düzeyi, toplumsal emniyet, askerileşme), turizm marka imajı aracılığıyla ekonomik performansa (turist varışları ve turizm gelirleri) nasıl dönüştüğünü incelemektedir. UN Tourism (2024), IEP (2025), WEF (2024) ve Bloom Consulting (2024/2025) raporlarından derlenen verilerle, tanısal testler sonucunda belirlenen 72 ülke üzerinde PROCESS Macro (Model 4) ve bootstrapping yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, modelin turizm performansındaki değişimin yaklaşık %84’ünü açıkladığını (R²=0,838) göstermektedir. Barış görünümü destinasyon marka imajını güçlü ve pozitif yönde etkilemekte; marka imajı ise performans üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Aracılık testleri, barış görünümü-performans ilişkisinde marka imajı üzerinden işleyen tam aracılıkla uyumlu, baskın bir dolaylı etki örüntüsüne işaret etmektedir. Sonuçlar, yapısal barış kapasitesinin ekonomik çıktıya dönüşebilmesi için imaj yönetiminin kritik bir koşul olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, barış görünümünü yalnızca dışsal bir çevre değişkeni olarak değil, “algısal yönetişim” perspektifiyle performansa taşınabilen aktif bir rekabet unsuru olarak konumlandırarak literatüre özgün katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma, yalnızca kamuya açık kurumsal veri kaynaklarından derlenen ikincil veriler temel alınarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında insan katılımcılarla doğrudan etkileşim kurulmamış, anket, görüşme, gözlem veya deneysel bir uygulama gerçekleştirilmemiştir. Bu nedenle araştırma, etik kurul izni gerektiren insan katılımcılı araştırmalar kapsamında değerlendirilmemektedir. Araştırmada kullanılan veriler açık erişimli uluslararası raporlardan elde edilmiş olup veri kullanımında bilimsel etik ilkelerine ve uygun atıf standartlarına bağlı kalınmıştır.

Kaynakça

  1. Alvarez, M. D. ve Campo, S. (2014). The influence of political conflicts on country image and intention to visit: Is it the same for everyone? Journal of Travel Research, 53(3), 334–348. Doi: https://doi.org/10.1177/0047287513496471
  2. Assaf, A. G. ve Josiassen, A. (2012). Identifying and ranking the determinants of tourism performance: A global investigation. Journal of Travel Research, 51(4), 388–399. Doi: https://doi.org/10.1177/0047287511426337
  3. Baloglu, S. ve McCleary, K. W. (1999). A model of destination image formation. Annals of Tourism Research, 26(4), 868–897. Doi: https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00030-4
  4. Bazargani, R. H. Z. ve Kiliç, H. (2021). Tourism competitiveness and tourism performance: A pathway to sustainable development. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 34(1), 1–25. Doi: https://doi.org/10.1080/1331677X.2020.1824706
  5. Bloom Consulting. (2024/2025). Country brand ranking: Tourism Edition 2024-2025. https://www.bloomconsulting.com
  6. Chew, E. Y. T. ve Jahari, S. A. (2014). Destination image as a mediator between perceived risks and revisit intention: A case of post-disaster Japan. Tourism Management, 40, 382–393. Doi: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2013.06.008
  7. Crouch, G. I. (2011). Destination competitiveness: An analysis of determinant attributes. Journal of Travel Research, 50(1), 27–45. Doi: https://doi.org/10.1177/0047287510362776
  8. Currie, R. R. (2020). Peace through tourism: Critical reflections on the role of tourism in building peace. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme , Hizmet Pazarlaması, Pazarlama (Diğer), Organizasyonel Planlama ve Yönetim, Sürdürülebilir Operasyon Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

8 Haziran 2026

Kabul Tarihi

21 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Göral, R., & Gökçen Kapusuz, A. (2026). Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 12(3), 987-1000. https://doi.org/10.30855/gjeb.2026.12.3.021
AMA
1.Göral R, Gökçen Kapusuz A. Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz. GJEB. 2026;12(3):987-1000. doi:10.30855/gjeb.2026.12.3.021
Chicago
Göral, Ramazan, ve Ayşe Gökçen Kapusuz. 2026. “Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 12 (3): 987-1000. https://doi.org/10.30855/gjeb.2026.12.3.021.
EndNote
Göral R, Gökçen Kapusuz A (01 Ekim 2026) Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 12 3 987–1000.
IEEE
[1]R. Göral ve A. Gökçen Kapusuz, “Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz”, GJEB, c. 12, sy 3, ss. 987–1000, Eki. 2026, doi: 10.30855/gjeb.2026.12.3.021.
ISNAD
Göral, Ramazan - Gökçen Kapusuz, Ayşe. “Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi 12/3 (01 Ekim 2026): 987-1000. https://doi.org/10.30855/gjeb.2026.12.3.021.
JAMA
1.Göral R, Gökçen Kapusuz A. Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz. GJEB. 2026;12:987–1000.
MLA
Göral, Ramazan, ve Ayşe Gökçen Kapusuz. “Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz”. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, c. 12, sy 3, Ekim 2026, ss. 987-1000, doi:10.30855/gjeb.2026.12.3.021.
Vancouver
1.Ramazan Göral, Ayşe Gökçen Kapusuz. Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz. GJEB. 01 Ekim 2026;12(3):987-1000. doi:10.30855/gjeb.2026.12.3.021
22273
Gazi İktisat ve İşletme Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.