Barış görünümü ve turizm performansı arasındaki ilişkide marka imajının aracılık rolü: 72 ülke üzerine bir analiz
Öz
Günümüz küresel turizm pazarında destinasyon rekabetçiliği, yalnızca sahip olunan çekirdek kaynaklarla değil, bu kaynakların içinde bulunduğu yapısal barış ortamı ve bu ortamın algısal olarak nasıl yönetildiğiyle de şekillenmektedir. Bu çalışma, destinasyon rekabetçiliğinin yapısal bir bileşeni olan barış görünümünün (çatışma düzeyi, toplumsal emniyet, askerileşme), turizm marka imajı aracılığıyla ekonomik performansa (turist varışları ve turizm gelirleri) nasıl dönüştüğünü incelemektedir. UN Tourism (2024), IEP (2025), WEF (2024) ve Bloom Consulting (2024/2025) raporlarından derlenen verilerle, tanısal testler sonucunda belirlenen 72 ülke üzerinde PROCESS Macro (Model 4) ve bootstrapping yöntemi uygulanmıştır. Bulgular, modelin turizm performansındaki değişimin yaklaşık %84’ünü açıkladığını (R²=0,838) göstermektedir. Barış görünümü destinasyon marka imajını güçlü ve pozitif yönde etkilemekte; marka imajı ise performans üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Aracılık testleri, barış görünümü-performans ilişkisinde marka imajı üzerinden işleyen tam aracılıkla uyumlu, baskın bir dolaylı etki örüntüsüne işaret etmektedir. Sonuçlar, yapısal barış kapasitesinin ekonomik çıktıya dönüşebilmesi için imaj yönetiminin kritik bir koşul olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, barış görünümünü yalnızca dışsal bir çevre değişkeni olarak değil, “algısal yönetişim” perspektifiyle performansa taşınabilen aktif bir rekabet unsuru olarak konumlandırarak literatüre özgün katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Alvarez, M. D. ve Campo, S. (2014). The influence of political conflicts on country image and intention to visit: Is it the same for everyone? Journal of Travel Research, 53(3), 334–348. Doi: https://doi.org/10.1177/0047287513496471
- Assaf, A. G. ve Josiassen, A. (2012). Identifying and ranking the determinants of tourism performance: A global investigation. Journal of Travel Research, 51(4), 388–399. Doi: https://doi.org/10.1177/0047287511426337
- Baloglu, S. ve McCleary, K. W. (1999). A model of destination image formation. Annals of Tourism Research, 26(4), 868–897. Doi: https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00030-4
- Bazargani, R. H. Z. ve Kiliç, H. (2021). Tourism competitiveness and tourism performance: A pathway to sustainable development. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 34(1), 1–25. Doi: https://doi.org/10.1080/1331677X.2020.1824706
- Bloom Consulting. (2024/2025). Country brand ranking: Tourism Edition 2024-2025. https://www.bloomconsulting.com
- Chew, E. Y. T. ve Jahari, S. A. (2014). Destination image as a mediator between perceived risks and revisit intention: A case of post-disaster Japan. Tourism Management, 40, 382–393. Doi: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2013.06.008
- Crouch, G. I. (2011). Destination competitiveness: An analysis of determinant attributes. Journal of Travel Research, 50(1), 27–45. Doi: https://doi.org/10.1177/0047287510362776
- Currie, R. R. (2020). Peace through tourism: Critical reflections on the role of tourism in building peace. Routledge.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme , Hizmet Pazarlaması, Pazarlama (Diğer), Organizasyonel Planlama ve Yönetim, Sürdürülebilir Operasyon Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ramazan Göral
0000-0003-0918-6537
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
8 Haziran 2026
Kabul Tarihi
21 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3