A Religious Uprising in The Period of National Struggle: Sheikh Eşref Revolt
Öz
Regional opposition movements gained strength with the weakening of the Ottoman Empire and the increasing occupation of Anatolia. The weakening of central and local authority brought about internal rebellions. The Bayburt rebellion of 1919 was of this nature. Sheikh Eşref, who declared himself a prophet, assumed religious and political leadership and organized the people of the region. The rebellion was an uprising against central authority, and Sheikh Eşref's influence was perceived as a threat by the local authorities. Mustafa Kemal's mention of this event in his speeches shows the importance of the rebellion in the context of the national struggle for independence.The beginning of the rebellion was marked by Sheikh Eşref's religious discourses and his influence on the people. The rebellion soon spread to Bayburt, Gümüşhane and Trabzon. Sheikh Eşref, who gathered followers mainly through religious indoctrination, began to pose a danger. After the developments, the local administrations took measures to put an end to these activities. The military operation to suppress the uprising led to clashes on December 25, 1919, and Sheikh Eşref refused to surrender despite warnings. As a result, the Sheikh was killed and his followers surrendered. During the suppression of the uprising, 18 soldiers, including a major, were martyred and 43 people were wounded. The study is based mainly on Ottoman archival sources, periodicals, copyrighted and analyzed works.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
Yok
Millî Mücadele Dönemi’nde Dinî Nitelikli Bir Ayaklanma: Şeyh Eşref İsyanı
Öz
Osmanlı Devleti’nin zayıflaması ve Anadolu’daki işgallerin artmasıyla birlikte, yerel direniş hareketleri de güçlenmiştir. Merkezî ve yerel otoritenin zayıflaması iç isyanları da beraberinde getirmiştir. 1919 yılında Bayburt’ta meydana gelen isyan bu mahiyettedir. Kendisini peygamber ilan eden Şeyh Eşref, dinî ve siyasî bir liderlik üstlenmiş ve bölgedeki halkı organize etmiştir. İsyan, merkezî otoriteye karşı bir başkaldırı olarak ortaya çıkmış ve Şeyh Eşref’in nüfuzu, yerel yönetimler tarafından tehdit olarak algılanmıştır. Mustafa Kemal’in nutuklarında bu olaya değinmesi, isyanın ulusal bağımsızlık Mücadelesi bağlamındaki önemini ortaya koymaktadır. İsyanın başlangıcı, Şeyh Eşref’in dinî söylemleri ve halk üzerindeki etkisiyle şekillenmiştir. İsyan kısa sürede Bayburt, Gümüşhane ve Trabzon’a kadar yayılmıştır. Özellikle dinî telkinlerle mürit toplayan Şeyh Eşref, zamanla tehlike arz etmeye başlamıştır. Yaşanan gelişmeler üzerine yerel yöneticiler bu faaliyetlere son vermek için harekete geçmiştir. İsyanın bastırılması için gerçekleştirilen askerî harekât ile 25 Aralık 1919 tarihinde çatışmalar başlamış ve Şeyh Eşref tüm uyarılara rağmen teslim olmamıştır. Bunun sonucunda şeyh öldürülmüş, müritleri de teslim olmuştur. İsyanın bastırılması sırasında biri binbaşı olmak üzere 18 asker şehit olmuş, 43 kişi de yaralanmıştır. Çalışma ele alınırken öncelikle Osmanlı Arşivi kaynaklarından, süreli yayınlardan, telif ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
Yok
