EN
TR
Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri
Öz
Gıda israfı, günümüzün en önemli çevresel, ekonomik ve sosyal sorunlarından biri olarak küresel çapta ciddi dışsallıklar oluşturmaktadır. Bu çalışma, gıda israfının piyasa mekanizmaları tarafından yeterince içselleştirilemeyen maliyetlerini, dışsallıklar kavramı temelinde değerlendirmekte ve devlet müdahalesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Gıda israfının yol açtığı çevresel bozulmalar, ekonomik kayıplar ve toplumsal eşitsizlikler sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda etkin müdahaleler yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda çalışma, süpermarketlerde uygulanan atık vergileri gibi vergisel yaptırımlar ile gıda bağışlarını teşvik eden sübvansiyon ve vergi indirimleri gibi mali araçların potansiyelini analiz etmektedir. Ayrıca ulusal düzeyde geliştirilen yasal düzenlemeler ve politika uygulamaları incelenerek, özellikle Fransa ve İtalya’da kabul edilen Garot ve Gadda yasaları örnekleri üzerinden devletin rolü detaylandırılmaktadır. Bu yasaların yalnızca ekonomik teşvikler değil, aynı zamanda kapsamlı kamu müdahalesi ve hukuki düzenlemelerle desteklendiği görülmektedir. Gıda israfı gibi karmaşık dışsallıkların önlenmesinde piyasa mekanizmalarının yetersiz kalması nedeniyle devletin çok boyutlu ve entegre politikalar geliştirmesi zorunlu hale gelmektedir. Çalışmanın bulgularında da maliye politikalarının ve hukuki düzenlemelerin eşgüdümlü biçimde uygulanmasının gıda israfını azaltmada ve sürdürülebilir gıda sistemlerine geçişte belirleyici bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albizzati, P. F., Tonini, D., Chammard, C. B., & Astrup, T. F. (2019). Valorisation of Surplus Food in the French Retail Sector: Environmental and Economic İmpacts. Waste Management, 90, 141-151. https://doi.org/10.1016/j.wasman.2019.04.034
- Altun, M. (2022). Reduction of Food Waste in Comparison of Italy and Turkey. Unıversıtà Deglı Studı Dı Padova.
- Atkins, E., & Bowman, M. (2025). Actions to End Food Waste. Feed Back Global.
- Bodiguel, L. (2022). French Legal Scheme on Food Waste and Agri-food Chain. Journal of Rural Law, Volume 7/2021, 12-20.
- Brown, Z. S., & Johnstone, N. (2014). Better the Devil you throw: Experience and Support for Pay-as-you-throw Waste Charges. Environmental Science & Policy, 38, 132-142. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2013.11.007
- Colbert, E., & Schein, A. (2017). Causes of Food Waste in International Supply Chains. Feed Back Global.
- Coste, M., Feiteira, F., & Condamine, P. (2021). Reducing Food Waste at the Local Level. Zero Waste Europe.
- Eagan, R. (2024). Externalities, Subsidies, and Taxpayer Cost of Fossil Fuels. Retrieved July 6, 2025, from https://sites.udel.edu/reagan/2024/03/04/externalities-subsidies-and-taxpayer-cost-of-fossil-fuels/
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Ekonomisi - Vergilendirme ve Gelir
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
25 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
16 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 20 Sayı: 2
APA
Çimen, G., & Yavan, S. (2025). Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 20(2), 784-809. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1750708
AMA
1.Çimen G, Yavan S. Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri. SBAD. 2025;20(2):784-809. doi:10.48145/gopsbad.1750708
Chicago
Çimen, Gamze, ve Sercan Yavan. 2025. “Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 20 (2): 784-809. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1750708.
EndNote
Çimen G, Yavan S (01 Aralık 2025) Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 20 2 784–809.
IEEE
[1]G. Çimen ve S. Yavan, “Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri”, SBAD, c. 20, sy 2, ss. 784–809, Ara. 2025, doi: 10.48145/gopsbad.1750708.
ISNAD
Çimen, Gamze - Yavan, Sercan. “Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 20/2 (01 Aralık 2025): 784-809. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1750708.
JAMA
1.Çimen G, Yavan S. Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri. SBAD. 2025;20:784–809.
MLA
Çimen, Gamze, ve Sercan Yavan. “Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 20, sy 2, Aralık 2025, ss. 784-09, doi:10.48145/gopsbad.1750708.
Vancouver
1.Gamze Çimen, Sercan Yavan. Vergisel ve Hukuki Düzenlemelerle Gıda İsrafına Karşı Devlet Müdahalesi: Fransa ve İtalya Örnekleri. SBAD. 01 Aralık 2025;20(2):784-809. doi:10.48145/gopsbad.1750708
