Sigorta Sektöründe Çalışanların Çalışma Hayatı Kalitesinin İşe Gönülden Adanmaya Etkisi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, sigorta acentelerinde çalışan iş görenlerin algıladıkları iş yaşam kalitesinin onların işe gönülden adanmışlık düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma kapsamında, Orta Karadeniz Bölümü’nde yer alan Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerindeki sigorta acentelerinde çalışanlardan anket yoluyla veriler toplanmıştır. Verilerin analiz sürecinde birden fazla istatistiksel yöntem kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçme araçlarının faktör yapısını doğrulamak amacıyla LISREL programı aracılığıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonucunda modelin uyum indeksleri değerlendirilmiş, maddelerin ilgili faktörlerle ilişkisi incelenmiş ve modelin geçerliliği test edilmiştir. Analizlerin ikinci aşamasında ise veriler SPSS programına aktarılmıştır. Bu kapsamda, araştırma değişkenlerine ilişkin betimsel istatistikler, güvenirlik analizleri ve değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek üzere çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda, iş yaşamı kalitesinin “becerileri geliştirme ve kullanma fırsatları, çalışma yaşamının sosyal boyutu ve yeterli ve adil ücretlendirme” alt boyutlarının işe gönülden adanmışlığı anlamlı düzeyde etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca iş yaşamı kalitesi alt boyutlarının, işe gönülden adanmadaki varyansın %43,6’sını açıkladığı ortaya konmuştur. Demografik özellikler açısından elde edilen bulgulara göre; bekâr katılımcıların evli katılımcılara kıyasla iş yaşamı kalitesini daha yüksek algıladıkları, 45 yaş ve üzeri çalışanların işe gönülden adanmışlık düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Bunun yanında, 11 yıl ve üzeri kıdeme sahip çalışanların hem iş yaşamı kalitesi algılarının hem de işe bağlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmış, elde edilen bulgular doğrultusunda hem araştırmacılar hem de uygulayıcılar için öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İş Yaşam Kalitesi
• İşe Gönülden Adanma
• Sigorta İşletmeleri

Etik Beyan

Araştırmada verileri toplamaya başlamadan önce 13.07.2023 tarih ve 314310 sayılı karar ile Etik Kurulundan izin alınmıştır.

The Effect of Quality of Work Life Among Employees in the Insurance Sector on Their Work Engagement

Öz

This study aimed to examine the impact of perceived quality of work life on employees’ work engagement in the insurance industry. Data were collected through questionnaires administered to insurance sector employees in the provinces of Amasya, Çorum, Samsun, and Tokat, located in the Central Black Sea Region. Multiple statistical methods were used in the data analysis process. In the first stage, confirmatory factor analysis (CFA) was applied using the LISREL program to verify the factor structure of the measurement instruments. As a result of the CFA, the model's fit indices were evaluated, the relationship between the items and the relevant factors was examined, and the model's validity was tested. In the second stage of the analysis, the data were transferred to SPSS. In this context, descriptive statistics for the research variables, reliability analyses, and multiple regression analyses were conducted to determine the relationships between the variables. The findings revealed that three sub-dimensions of quality of work life—Opportunity to Develop Human Capacities, Social Relevance of Work, and Adequate and Fair Compensation—significantly influenced work engagement. Together, all sub-dimensions of quality of work life explained 43.6% of the variance in work engagement. Demographic analyses further indicated that single employees reported higher perceptions of quality of work life than married employees, while those aged 45 and above showed higher levels of work engagement. Additionally, employees with 11 or more years of seniority reported both greater perceptions of quality of work life and stronger work engagement. Based on these findings, several recommendations were proposed for researchers and practitioners.

Anahtar Kelimeler

• Quality of Working Life
• Work Engagement
• Insurance Businesses

Etik Beyan

Before starting to collect the data in the study, approval was obtained from the Ethics Committee with decision no. 314310 dated 13.07.2023.

Kaynakça

1. Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 2, pp. 267–299). New York: Academic Press.
2. Akbar, M. R. (2013). Pengaruh budaya organisasi terhadap employee engagement (Studi pada karyawan PT. Primatexco Indonesia di Batang). Journal of Social and Industrial Psychology, 2(1).
3. Alan, H., & Yıldırım, A. (2016). Hemşirelerin iş yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 2(3), 86–98.
4. Alpar, R. (2013). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
5. Altay, M., & Turunç, Ö. (2018). İş yükü, çalışma yaşam kalitesi ve işten ayrılma niyeti ilişkisi: Lider-üye etkileşiminin ve örgütsel bağlılığın aracılık rolü. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(17), 191–229.
6. Ardıç, K., & Polatcı, S. (2009). Tükenmişlik sendromu ve madalyonun öbür yüzü: İşle bütünleşme. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (32), 21–46.
7. Armstrong Stassen, M. (2008). Human resource practices for mature workers—and why aren't employers using them? Asia Pacific Journal of Human Resources, 46(3), 334–352.
8. Atcıoğlu, E. (2018). Okulların etkililik düzeyleri ile çalışanların işe angaje olma düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.

9. Aydemir, C., & Endirlik, H. (2019). İşe adanmışlığın bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi: Bankacılık sektöründe bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(3), 1093–1107.
10. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2008). Towards a model of work engagement. Career Development International, 13(3), 209–223.
11. Bal, M. (2009). Working with concepts. European Journal of English Studies, 13(1), 13–23.
12. Barutçugil, İ. (2004). Stratejik insan kaynakları yönetimi. İstanbul: Kariyer Yayınları.
13. Bozkurt, Ö., & Ercan, A. (2019). Çalışanların işe adanmışlıklarında karar verme tarzları belirleyici olabilir mi? Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 882–902.
14. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
15. Carvalho, T. M. D., Lourenção, L. G., Pinto, M. H., Viana, R. A. P. P., Moreira, A. M. B. D. S. G., Mello, L. P. D., … Gomes, A. M. F. (2023). Quality of life and work engagement among nursing staff at the start of the COVID-19 pandemic. Ciência & Saúde Coletiva, 28, 2903–2913.
16. Casper, W. J., Weltman, D., & Kwesiga, E. (2007). Beyond family-friendly: The construct and measurement of singles-friendly work culture. Journal of Vocational Behavior, 70(3), 478–501.
17. Chusmir, L. H. (1982). Job commitment and the organizational woman. Academy of Management Review, 7(4), 595–602.
18. Çatak, T., & Bahçecik, N. (2015). Hemşirelerin iş yaşamı kalitesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Clinical and Experimental Health Sciences, 5(2), 85–95.
19. Çetin, F., & Yıldız, M. (2015). Çalışanların iş tatmininin işe gönülden adanma üzerindeki etkisi: Sigorta sektöründe bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 25–43.
20. Demirler, S., Kutlu, A. K., & Baydur, H. (2014). Yönetici hemşirelerin yaşam kaliteleri ile çalışma yaşamı kalitelerinin incelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 30(2), 26–39.
21. Dikmetaş, E. (2004). Elektronik bilgi sistemi ve çalışma yaşam kalitesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
22. Durmuşkaya, C., & Erdoğan, E. (2021). Çalışma hayatı kalitesi ölçeği önerisi. Journal of Management and Economics Research, 19(3), 139–172.
23. Duxbury, L., & Higgins, C. (2001). Work-life balance in the new millennium: Where are we? Where do we need to go? CPRN Discussion Paper.
24. Erdem, B., & Kaya, İ. (2013). Organizational commitment levels of employees working at hotel enterprises. International Journal for Human Capital Development, 1(2), 7.
25. Erdem, M. (2010). Öğretmen algılarına göre liselerde iş yaşamı kalitesi ve örgütsel bağlılıkla ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(4), 511–537.
26. Ersoyak, N. (2020). Otomotiv sektöründe iş yaşamı kalitesinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
27. Eryılmaz, A., & Doğan, T. (2012). Subjective well-being at work. Turkish Journal of Clinical Psychiatry, 15(1), 49–55.
28. Esen, E. (2011). Çalışanların örgüte cezbolması. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(1), 377–390.
29. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage Publications.
30. Gayathiri, R., Ramakrishnan, L., Babatunde, S. A., Banerjee, A., & Islam, M. Z. (2013). Quality of work life–linkage with job satisfaction and performance. International Journal of Business and Management Invention, 2(1), 1–8.
31. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step (10th ed.). Pearson.
32. Greenhaus, J. H., & Powell, G. N. (2006). When work and family are allies. Academy of Management Review, 31(1), 72–92.
33. Hackman, J. R., & Oldham, G. R. (1980). Work redesign. Addison-Wesley.
34. Herzberg, F. (1966). Work and the nature of man. Cleveland: World Publishing Company.
35. Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724.
36. Maslach, C. (2001). What have we learned about burnout and health? Psychology & Health, 16(5), 607–611.
37. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396.
38. Walton, R. E. (1975). The diffusion of new work structures. Organizational Dynamics, 3(3), 2–22.
39. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.