TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA

Behice Varışoğlu; İmran Koç Ardıç

TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA

Öz

Metafor iki kavram arasındaki benzerlikten yola çıkarak bir kavramın anlamının başka bir kavrama aktarılmasıdır. Metaforların dildeki zenginliğin ve algılama gücünün önemli bir göstergesi olması bağlamından hareketle, bu araştırmada Türkçe öğretmenliğine ilişkin algıları metaforlar aracılığıyla belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yönteminin olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın verileri ise gönüllü 115 katılımcının görüşü ile elde edilmiştir. Katılımcılar Sivas ilinde ikamet eden bireylerden oluşmaktadır ve kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği ile belirlenmişlerdir. Katılımcıların doldurmuş olduğu iki soruluk yarı yapılandırılmış formlar içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. İçerik analizi ile ortak özellik barındıran veriler, oluşturulan gruplar ve temalar çerçevesinde bir araya getirilmiştir. Çalışma sonucunda toplam 115 geçerli metafora ulaşılmış olup cinsiyete ve meslekî duruma göre gruplandırılmıştır. Metaforların %37’sini dilsel unsurlar oluşturmaktadır. Türkçe öğretmenliği anlatılırken en çok kalem, kitap, kelime, sözlük, kılavuz gibi kavramlar kullanılmıştır. Metaforların %93’ünün olumlu bakış açısı taşıdığı saptanırken %7’lik bir kısım Türkçe öğretmenliğine karşı olumsuz yargı taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Metafor,Türkçe öğretimi,Türkçe öğretmeni

Kaynakça

Akkaya, A. (2013). Suriyeli mültecilerin Türkçe algıları, EKEV Akademi Dergisi, 17(56), 179-190.
Aksan, D. (2007). Her yönüyle dil (4. Baskı), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
Aktekin, S. ve Ç. Özbaş, B. (2013). Tarih öğretmen adaylarının tarih öğretmenliğine ilişkin inançlarının metafor analizi yoluyla incelenmesi, Eğitimde Kuram ve Uygulamalar, 9(3), 211-228
Aydın, İ. S. ve Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar, Turkısh Studies, 5(3), 818-842
Aydın, E. ve Sulak, S. E. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 482-500
Bağçeci, B. ve Korkmaz, F. (2013). Lise öğrencilerinin “üniversite” kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenmesi, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 187-204
Bülbül, T. ve Toker Gökçe, A. (2014). Okul bir insan bedenidir: meslek lisesi öğrencilerinin okul algılarına yönelik bir metafor çalışması, Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(1), 63-88
Ceran, D. (2015). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe ders kitaplarına ilişkin metaforları, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 121-140

Çocuk, H. E., Yokuş, G. ve Tanrıseven, I. (2015). Pedogojik formasyon öğrencilerinin öğretmenliğe ilişkin öz-yeterlik ve metaforik algıları: Mersin Üniversitesi örneği, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 373-387
Demir, A. ve Tiryaki, E. N. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının yazma becerisine yönelik metaforik algıları, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(33), 18-27
Doğan, H. ve Üngören, E. (2010). İşletmelerde metafor kavramı ve önemi: yöneticilerin statejik iletişim ve paylaşım araçları olarak metaforlar ve etkin kullanım yolları, Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 2(2), 61-74
Eminoğlu Küçüktepe, S. ve Gürültülü, E. (2014). Öğretmenlerin “yapılandırmacı öğretmen” kavramına ilişkin algılarına yönelik metafor çalışması örneği, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 282-305
Girmen, P. ve Yaşar, Ş. (2012). İlköğretim öğrencilerinin Türkçe dersi konuşma ve yazma sürecinde metaforlardan yararlanma durumları, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 13-23
Güner, N. (2013). Öğretmen adaylarının matematik hakkında oluşturdukları metaforlar, E-Journal of New Sciences Akademy, 8(4), 428-440
Kılcan, B. (Edt.) (2017). Metafor ve eğitimde metaforik çalışmalar için bir uygulama defteri, Ankara: Pegem Akademi
Kınay, N., Sevim, O. ve Veyis, F. (2012). Öğretmen adaylarının Türkçeyle ilgili algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi: Atatürk Üniversitesi örneği, Uluslararası Cumhuriyet Eğitim Dergisi, 1(1), 38-47
Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459-496
Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155
Sevim, O., ve Varışoğlu, B. (2012). Duygusal semantik farklılığa göre Atatürk Üniversitesindeki Türkçe öğretmeni adaylarının öğretmenlik mesleğine yükledikleri değerler. Teke Dergisi, 1(2), 27-37
Şimşek, H. ve Yıldırım, A. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı), Anakara: Seçkin Yayıncılık
Tulunay Ateş, Ö. (2016). Öğrencilerin öğretmen ve okul metaforları, Internatıonal Journal of Contemporay Educational Studies, 2(1), 78-93
Ulusoy, M. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe ve öğrenme alanları ile ilgili metaforlar, Akdeniz Eğitim Araştırması Dergisi, 14, 1-18
Varışoğlu, M. C. (2018a). Türk dili ve edebiyatı bölümü öğrencilerinin klasik Türk edebiyatı derslerine ilişkin görüşleri, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13 (2), 283-304
Varışoğlu, M. C. (2018b). Sosyal-duygusal dil öğrenme stratejileri ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretimindeki yeri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7 (1), 379-396.
Yunusoğlu, M. K. (2006). Türkiye Türkçesi bilgisayar metaforları, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 3(2), 51-60.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Behice Varışoğlu ^*
0000-0003-4172-7081
Türkiye

İmran Koç Ardıç Bu kişi benim
0000-0003-3859-5081
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2019

Kabul Tarihi

28 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 14 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA68LS98SB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Varışoğlu, B., & Koç Ardıç, İ. (2019). TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(1), 299-314. https://izlik.org/JA68LS98SB

AMA

1.Varışoğlu B, Koç Ardıç İ. TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA. SBAD. 2019;14(1):299-314. https://izlik.org/JA68LS98SB

Chicago

Varışoğlu, Behice, ve İmran Koç Ardıç. 2019. “TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 14 (1): 299-314. https://izlik.org/JA68LS98SB.

EndNote

Varışoğlu B, Koç Ardıç İ (01 Temmuz 2019) TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 14 1 299–314.

IEEE

[1]B. Varışoğlu ve İ. Koç Ardıç, “TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA”, SBAD, c. 14, sy 1, ss. 299–314, Tem. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68LS98SB

ISNAD

Varışoğlu, Behice - Koç Ardıç, İmran. “TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 14/1 (01 Temmuz 2019): 299-314. https://izlik.org/JA68LS98SB.

JAMA

1.Varışoğlu B, Koç Ardıç İ. TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA. SBAD. 2019;14:299–314.

MLA

Varışoğlu, Behice, ve İmran Koç Ardıç. “TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA”. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 14, sy 1, Temmuz 2019, ss. 299-14, https://izlik.org/JA68LS98SB.

Vancouver

1.Behice Varışoğlu, İmran Koç Ardıç. TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA. SBAD [Internet]. 01 Temmuz 2019;14(1):299-314. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68LS98SB