TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİNE İLİŞKİN ALGILARI BELİRLEMEYE YÖNELİK METAFORİK BİR ÇALIŞMA
Öz
Metafor
iki kavram arasındaki benzerlikten yola çıkarak bir kavramın anlamının başka
bir kavrama aktarılmasıdır. Metaforların dildeki zenginliğin ve algılama
gücünün önemli bir göstergesi olması bağlamından hareketle, bu araştırmada
Türkçe öğretmenliğine ilişkin algıları metaforlar aracılığıyla belirlemek
amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma yönteminin olgubilim (fenomenoloji)
deseni kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın verileri ise gönüllü 115
katılımcının görüşü ile elde edilmiştir. Katılımcılar Sivas ilinde ikamet eden
bireylerden oluşmaktadır ve kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği ile
belirlenmişlerdir. Katılımcıların doldurmuş olduğu iki soruluk yarı
yapılandırılmış formlar içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. İçerik
analizi ile ortak özellik barındıran veriler, oluşturulan gruplar ve temalar
çerçevesinde bir araya getirilmiştir. Çalışma sonucunda toplam 115 geçerli metafora
ulaşılmış olup cinsiyete ve meslekî duruma göre gruplandırılmıştır. Metaforların
%37’sini dilsel unsurlar oluşturmaktadır. Türkçe öğretmenliği anlatılırken en
çok kalem, kitap, kelime, sözlük, kılavuz gibi kavramlar kullanılmıştır. Metaforların
%93’ünün olumlu bakış açısı taşıdığı saptanırken %7’lik bir kısım Türkçe
öğretmenliğine karşı olumsuz yargı taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akkaya, A. (2013). Suriyeli mültecilerin Türkçe algıları, EKEV Akademi Dergisi, 17(56), 179-190.
- Aksan, D. (2007). Her yönüyle dil (4. Baskı), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları
- Aktekin, S. ve Ç. Özbaş, B. (2013). Tarih öğretmen adaylarının tarih öğretmenliğine ilişkin inançlarının metafor analizi yoluyla incelenmesi, Eğitimde Kuram ve Uygulamalar, 9(3), 211-228
- Aydın, İ. S. ve Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar, Turkısh Studies, 5(3), 818-842
- Aydın, E. ve Sulak, S. E. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 482-500
- Bağçeci, B. ve Korkmaz, F. (2013). Lise öğrencilerinin “üniversite” kavramına ilişkin metaforik algılarının incelenmesi, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 187-204
- Bülbül, T. ve Toker Gökçe, A. (2014). Okul bir insan bedenidir: meslek lisesi öğrencilerinin okul algılarına yönelik bir metafor çalışması, Eğitim Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(1), 63-88
- Ceran, D. (2015). Türkçe öğretmeni adaylarının Türkçe ders kitaplarına ilişkin metaforları, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(3), 121-140
- Çocuk, H. E., Yokuş, G. ve Tanrıseven, I. (2015). Pedogojik formasyon öğrencilerinin öğretmenliğe ilişkin öz-yeterlik ve metaforik algıları: Mersin Üniversitesi örneği, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(32), 373-387
- Demir, A. ve Tiryaki, E. N. (2016). Türkçe öğretmeni adaylarının yazma becerisine yönelik metaforik algıları, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(33), 18-27
